4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili 06/12/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle, davacı şirket ile davalı şirketin 05.06.2018 tarihli sözleşme ile Sungurlu Ceza İnfaz Kurumu'nun mutfak, çamaşırhane, soğuk odalar ve tüm ilgili ekipmanın imalatı ve montajının davacı şirket tarafından yapılması konusunda 1.350.000,00 TL' bedelle anlaşıldığını, sözleşmenin 10. maddesinde "Şantiye alanına gönderilen malzemelerin sözleşme ekinde belirtilen fiyatları baz alınarak kesilecek fatura tutarının %30 kısmı peşin olarak (irsaliye tairihi baz alınarak 10 takvim günü), kalan kısmı ise 60 gün vadeli çek olarak gönderilecektir. (İrsaliye tairihi baz alınarak 10 takvim gününde) Söz konusu ödemelerden %5 geçici kabul için, %3 kısmi kabul için ise teminat senedi alınacaktır." şeklinde ödemeler ve teminatlar konusunda anlaşıldığını fakat davalı şirketin ödemelerini hep düzensiz ve eksik yaptığını, zaman zaman peşin ödemesi gereken %30'luk kısımların da çek ile ödendiğini, davacının 16.08.2018 tarihli mail ile "ödemelerin düzensiz ve eksik yapıldığını, bakiye miktar ödenmediği takdirde mal teslimi yapılmayacağı" konusunda davalı şirkete mail gönderdiğini, davalı şirketin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme kapsamındaki tüm malzemelerin tam ve eksiksiz olarak şantiye alanına getirilmesini istediğini, davalı şirketin o zamana kadarki bakiyeyi ödediğini ve davacının da sözleşme ile üstlendiği edimini ifa etmeye devam ettiğini, davacı şirketin 11.09.2018 tarih 51710 numaralı 328.413,13 TL bedelli faturada belirtilen malzemeleri davalı şirkete teslim ettiğini, davalı şirketin sözleşmenin 10 maddesinde belirtilen teminat senetlerini istemesi üzerine davacının fatura bedeli üzerinden hesaplanan %5 geçici kabul için, %3 kısmi kabul için 11.09.2018 keşide tarihli 9.852,39 TL ve 16.420,65 TL bedelli teminat senetlerini keşide ederek davalı şirkete teslim ettiğini, davalı şirketin iş bedeli olan 1.350.000,00 TL üzerinden teminat senedi düzenlenmesi gerektiğini, bu şekilde düzenlenecek senetlerin kendilerine gönderilmesini, bu senetler gönderildikten sonra daha önce verilmiş olan 11.09.2018 keşide tarihli senetlerin davacıya iade edileceğinin belirtildiğini, davacının 22.09.2018 tarihinde 10.05.2019 vade tarihli 67.500,00 TL ve 10.05.2020 vade tarihli 40.500,00 TL bedelli teminat senetlerini davalı şirkete teslim ettiğini fakat davalı şirketin 11.09.2018 tarihli teminat senetlerini davacıya iade etmediğini, öncelikle İİK m. 72/2 kapsamında davalı tarafından yapılması muhtemel icra takiplerine karşı takibin durdurulması yönünde, mahkeme tarafından belirlenecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davacının, davalı taraf ile imzaladığı 05.06.2018 tarihli sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedilmesi nedeniyle davacıya sözleşme kapsamında teminat olarak vermiş olduğu; 11.09.2018 keşide tarihli, vade tarihsiz, 9.852,39 TL bedelli, 11.09.2018 keşide tarihli, vade tarihsiz, 16.420,65 TL bedelli, 22.09.2018 keşide tarihli, 10.05.2019 vade tarihli 67.500,00 TL bedelli, 22.09.2018 keşide tarihli, 10.05.2020 vade tarihli 40.500,00 TL bedelli teminat senetlerinden dolayı borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 07/01/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle, somut uyuşmazlıkta ihtilafın, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve bağlı olduğu ana sözleşme şartlarına göre çözümleneceğinin açık olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 05.06.2018 başlangıç süreli ve 90 gün sonunda iş teslimini içerdiğini, davacı tarafın 05.06.2018 tarihinden sonra 05.09.2018 tarihinde edimlerini eksiksiz olarak yerine getirerek işi teslim etmekle yükümlü olduğunu, somut olayda, davacının işi süresinde teslim etmediği gibi işi tam olarak da teslim etmediğini, davacının 90 gün olan iş süresi içinde ve bu sürenin dışında, işin yapımına engel yahut davalı şirketten kaynaklanan aksamalar konusunda hiçbir ihtarda bulunmadığını, davalı tarafça temerrüte düşürülmesinin ardından, cevap niteliğinde ihtar yolladığını, işin tamamlanması konusunda hiçbir çalışması olmadığını, davalı tarafça ... 17/08/2018 tarih 34042 yevmiye no'lu ihtarı ile davacının temerrüde düşürüldüğünü, işin süresinde tamamlanmadığını, eksik malzemelerin temin edilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davacının işe devam etmediğini, hiçbir edimini yerine getirmediğini, yapılan şifai görüşmelerden de netice alınamadığını, bunun üzerine... yevmiye no'lu ihtarı ile, sözleşmede belirlenen teslim süresinin aşıldığını, sözleşme bedelinin %92,5 lık kısmına gelen miktarın davacıya ödendiğini, sözleşmede sayılan işlerin tamamlanmasını, eksik malzemelerin 7 gün içinde şantiyeye getirilmesini ikinci kez bildirdiklerini, davacının, 2. kez temerrüde düşmesine karşın hiçbir gelişme yaşanmadığını ve işi tamamlamadığını, ... yevmiye no'lu ihtarı ile sözleşmenin fesih edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme bedelinin, anahtar teslim toplam 1.350.000 TL + KDV olarak kabul edildiğini, sözleşmenin fesih tarihi itibarıyla davacı tarafa 1.399.604 TL ödeme yapıldığını, bedele karşılık olan işin teslim alınmadığını, davacıya yapmış olduğu iş bedelinden daha fazla bir ödeme yapıldığını ancak davacının işi tamamlamadığını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, "Davacı ile davalı arasında yapılan Sungurlu Ceza İnfaz Kurumu mutfak, çamaşırhane, soğuk odalar ve ilgili ekipman işleri yapılması işinin davacı tarafından üstlenildiği, davacı tarafından davalıya 4 adet teminat amaçlı bono verildiği, sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği iddiasına dayalı bonolar nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti" istemine ilişkindir.

Talep, cevap 05/06/2018 tarihli sözleşme, ... yevmiye no'lu ihtarnamesi, fatura, ... yevmiye no'lu ihtarnamesi,... yevmiye numaralı ihtarnamesi,... yevmiye no'lu ihtarnamesi, ticari defterler, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 09/07/2021 tarihli heyet raporu, 13/06/2022 tarihli makine mühendisi bilirkişinin raporu ve 30/06/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

09/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda; her iki taraf ticari defterlerinde davacı şirketin davalı şirket adına düzenlendiği toplam 1.387.044,18 TL tutarlı 12 adet fatura kaydının yer aldığını, davacı şirketin kendi ticari defterlerine göre, davalı şirket tarafından yapılan ödeme tutarı 1.331.192,00 TL olup, (davalı şirketin kendi ticari defterlerinde yapmış olduğu ödeme tutarı toplam 1.329.054,00 TL) davalı şirketten kalan alacak miktarının 55.852,18 TL olduğunu, davacı tarafından işin %87 oranında yapılmış olduğunu, davacı tarafından teslim edilen malzemelerde kısmi eksiklik olduğunun tarafların ortak beyanı ile doğrulandığını, eksik teslimin davacının iddia ettiği gibi davalının yer teslimini zamanında yapamamasından kaynaklandığına dair teslim tarihinde düzenlenmiş belge ile ortaya konulamadığını, dava dışı ... tarafından davalı şirket adına 16/10/2019 tarihli 32.501,92 TL tutarında bir adet fatura düzenlediği ve davalı şirket tarafından dava dışı şirkete fatura bedelinin ödendiğini, dava dışı Gürçelik Dayanaklı ... Ltd. Şti. tarafından davalı şirket adına toplam 375.468,05 TL tutarında 3 adet fatura düzenlendiği ve fatura bedellerine istinaden ödemeler yapıldığını, davalı tarafça yapılan sözleşme ve fatura ödemelerinin, davacı tarafça gerçeği yansıtmadığı ve fahiş olduğu ihtar edilmekle belirtilen iş ve malzemelerin makine mühendisi bilirkişi tarafından değerlendirilebileceğini, dava dışı idarenin 31/01/2020 tarihinde geçici kabul yaptığı ve işin bitim tarihinin 03/12/2019 olarak belirtildiği, davalıya gecikme cezası uygulanmadığını, kesin kabul ve kesin hesap yapıldığına dair bir belge ve kayıt dosya muhtevasında yer olmadığından teminat senedi iade şartlarının gerçekleşmediği yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.

13/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacı...End. Ve Tük. Mah. ve İml. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ... İnş. A.Ş. adına 11/09/2018 tarihli fatura tanzim edildiğini ve KDV dahil toplam 328.413,13 TL karşılığında iş yapıldığını, yapılması gereken toplam iş bedelinin 1.350.000,00 TL iken, yapılan işin tenzili ile (1.350.000,00-328.413,13) 1.021.586,87 TL bedel karşılığı işin tamamlanmayan iş olduğunun anlaşıldığını, dava dışı firmalar tarafından kullanılan malzeme, ürün ve ekipmanlarla işçiliklerin sözleşme içeriği ile miktarlarının örtüştüğünü, birim fiyatların ise serbest piyasa rayiçleriyle uyumlu olduğunu, bu nedenle üçüncü kişilere yaptırılmasıyla toplam zararın 1.021,586,87 TL olduğu yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.

30.06.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda, sözleşme bedelinin 1.350.000,00 + KDV - 1.593.000,00 TL olduğunu, davacı tarafa yapılan toplam ödemelerin 1.329.054,00 TL olarak gerçekleştiğini, sözleşmeden kalan eksik iş bedelinin 1.593.000,00 TL - 1.329.054,00 TL = 263.946,00 TL olduğunun tespit edildiğini, (taraflar arasında yapılan feshin haksız olup olmadığı hususundaki takdirin mahkemede olduğu tespitiyle birlikte, dosya içeriğinde yer alan bilgi ve belgelere göre), işin bu bedel ile tamamlanması gerekir iken davacının işi eksik yapmasından dolayı davalı tarafından davacı nam ve hesabına yaptırdığı iş bedelinin 403.156,36 TL olduğundan davalı tarafından 3.kişilere işin yaptırılmasıyla oluşan zararın; 403.156,36 TL - 263.946,00 TL = 139.210,36 TL olabileceğini, davacı itirazında, teminat mektubunun iadesi hususunda kök raporunda varılan kanaate dair yaptığı itiraza ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; kök raporunda, “..Davacı taraf teminat senetlerinin iadesini talep etmekte ise de taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin ÖDEME ŞEKLİ: “Şantiye alanına gönderilen malzemelerin sözleşme ekinde belirtilen fiyatları baz alınarak kesilecek fatura tutarının %30 kısmı peşin olarak (irsaliye tarihi baz alınarak 10 takvim günü), kalan kısmı ise 60 gün vadeli çek olarak ödenecektir. (irsaliye tarihi baz alınarak 10 takvimin gününde) söz konusu ödemelerden %5 geçici kabul için %3 kesin kabul için ise kesin k senedi alınacaktır" şeklinde olup teminatın kesin %5'inin geçici kabul %3'ünün ise kesin kabul için alınacağının kararlaştırıldığını, geçici kabul yapıldığından sadece %3'lük bedel kesin kabul sonrasında iade edilebileceğini, davacı 9.852,39 TL ve 16.420,65 TL bedelli iki senedin iade edilmediğini belirttiğini, yapılan işin sözleşme bedeli 1.387.044,18 TL olup %3'lük kısmı 41.611,33 TL olmakta olup, kesin kabul ve kesin hesap yapıldığına dair bir belge ve kayıt dosya muhtevasında yer almadığından iade şartlarının gerçekleşmediği görüşüne varılmaktadır." görüşünün beyan edildiğini, dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre işin davacı tarafça eksik bırakıldığının dosyada tespit edildiği göz önüne alındığında, kök raporundaki görüşte değişiklik olmadığı yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır. Yukarıda içerikleri açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılan bilirkişi raporları dikkate alındığında; ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın REDDİNE,

2.İİK-72/4.madde uyarınca verilen tedbir kararının kalktığının tespitine,

3.Hükmün kesinleşmesi halinde alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan (6,075,00 TL) almasına,

4.Alınması gereken 179,90 TL harçtan peşin alınan 2.293,05 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ‭2.113,15‬ TL'nin davacıya iadesine,

5.Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 21.140,96 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

7.Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/02/2023 Katip ...