1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde ; davacı Mümin'in bir trafik kazasında yaralandığını uzun süre tedavi gördüğünü ve malul kaldığını diğer davacılar ... ve Defne'nin de hafif şekilde yaralandıklarını kazaya karışan ... plakalı aracın kazada tam kusurlu olduğunu ileri sürerek şimdilik 200 TL geçici iş göremezlik tazminatı 200 TL bakıcı gideri, 200 TL daimi maluliyet tazminatı ve 200 TL eksik ödenen araç hasar bedeli olmak üzere toplam 1000 TL maddi tazminatın davalılardan faiziyle birlikte tahsiline, 400.000 TL manevi tazminatın yine faiziyle davalılardan tahsiline, davacılardan ... ve Defne için 50.000 TL manevi tazminatın faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Nakliyat Ltd Şti. vekili beyanlarında ; yetkiye itiraz etmiş, kusuru kabul etmediklerini manevi tazminat yönünden ... Sigortaya davanın ihbarını istediklerini, maluliyetin ve tazminat miktarının mahkemece tespit edilmesini, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürmüştür. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili beyanlarında ; davanın reddini istemişse de onun yönünden poliçe limitiyle ödeme yapılması sebebiyle itirazlarının nazara alınmaya değer olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava trafik kazası nedeniyle maluliyet tazminatı, manevi tazminat ve araçta oluşan zarardan kaynaklı tazminat davasıdır. Trafik kazası ... plakalı araç ve ... plakalı araç arasında meydana gelmiştir. Trafik kazasında davacı ... yaralanmış ve bu yaralanma dolayısıyla maluliyet tazminatı talep etmiştir.

Davacı ... ' nun tedavi evrakları dosya arasına celp edilmiş ve maluliyet oranı hususunda İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulundan rapor alınmıştır. Raporda özürlülük ölçüt yönetmeliği hükümlerine göre; engelilik oranının % 43 olduğu belirlenmiştir. Trafik kazası 12/04/2018 tarihinde meydana geldiğinden maluliyet oranının tespitinde özürlülük ölçüt yönetmeliği uygulanmalıdır. Yerleşik Yargıtay uygulaması da bu yöndedir.

Kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2020/7120 E., 2021/2627 K.) Trafik kazasında kusur durumu için bilirkişi raporu alınmış, raporda davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Rapordaki belirleme kazanın oluş biçimine göre uygun bulunmuştur.

Davacı Mümin ' in maluliyet oranına göre aktüer bilirkişiden hesaplama yapılması istenilmiş, hesaplamada TRH2010 tekniği uygulanmıştır. Zira yerleşik Yargıtay uygulaması da TRH2010 tablosunun ülke gerçeklerine daha uygun olduğu yeknesak uygulama olarak kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2020/10352 E., 2021/2596 K.)

Mahkememizce daha önce 26/05/2021 tarih 2021/534 karar sayılı ilamı ile sigorta şirketine yönelik daimi maluliyet tazminatı isteminin reddine, iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, tedavi giderleri ve araç zararı olmak üzere toplam 26.747,54 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müteselsilen tahsiline bakiye kalan 953.931,75 TL daimi iş göremezlik tazminatı alacağının sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline, davacı Mümin için 80.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, Defne için 10.000,00 TL manevi tazminat alacağının sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Mahkememizin kararı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2023/457 Karar sayılı ilamı ile; "Mahkemece yapılacak iş, davalı sigorta şirketi bakımından, taraflarca düzenlenen 18/12/2018 tarihli feragat ve ibra sözleşmesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketini dava devam ederken ibra ederek dava ve taleplerinden vazgeçtiği dikkate alınarak, bu davalı bakımından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığını, diğer işleten ve sürücü bakımından da poliçe tavan limiti ödendiğinden poliçe limitini aşan tazminat alacaklarından sorumlu tutmak suretiyle karar vermekten ibarettir." gerekçesi ile kaldırılmıştır.

Mahkememizce Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin bu görüşüne iştirak edilmemiştir. Öncelikli olarak bu yönde karar verilmesi gerektiği düşünülüyor ise 13. Hukuk Dairesi tarafından da dosya kapsamı itibariyle toplanacak delil kalmadığından ve anılan gerekçe dışında başka bir kaldırma kararı olmadığından kaldırma kararındaki gerekçelerle yeniden hüküm kurulması mümkündür. Dosya mahkememize tevdii edildikten sonra kaldırma kararındaki gerekçeler tartışılarak toplanacak bir delil de bulunmadığından mahkememizde oluşan görüş ve kanaate göre değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf ile sigorta şirketinin yapmış olduğu makbuz ve ibraname başlıklı belge içeriği hüküm kurulurken dikkate alınacaktır.

Bu kapsamda davacının bu ibraname içeriğine göre davacının bedensel zarar açısından maddi tazminat taleplerinden davalı ... Sigorta A.Ş. ve sigortalısından poliçe gereği sorumluluk olunan tutar kadar feragat edileceği yazılmıştır. Zira sigorta teminatı kadar sigorta şirketini sorumluluktan kurtaran feragat sigortalıya da yansıyacaktır. Taraflar bunu iradi olarak ibranameye koymuşlardır. Davacının ibraname içeriğine göre bedensel zarar için maddi tazminat talebinden yapılan ödemeden sonra bakiye kalan tutardan sigorta şirketi dışındaki davalılardan hak sahibi olacağı ibranamedeki bu açık beyan karşısında kabul edilmelidir. İbranamenin oluş biçimi itibariyle ödenen tutarlı kısımdan feragat edildiği açık biçimde anlaşılmaktadır. Yine ibraname içeriğinden ... plakalı araçta meydana gelen hasar ile sağlık giderine ilişkin talep ve dava haklarının saklı tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu tazminat kalemlerine ilişkin alacak hakkı eldeki dava dosyasında davacı tarafça korunmuştur. Bu alacaklardan feragat bulunmamaktadır.

Mahkememizce bu gerekçe ile davacının maddi tazminat istemi yönünden sigorta şirketine yönelik davasından feragat etmesi nedeniyle maluliyet tazminatı hususunda davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Yine davacı tarafın 07/01/2018 tarihli beyan dilekçesi dikkate alındığında daimi maluliyet hariç diğer kalemlere ilişkin dava hakkının saklı tutulduğu, yine araç maliki ve sürücü yönünden dava konusu tüm kalemlere ilişkin dava hakkının saklı tutulduğu görülmektedir. Bu beyan dilekçesi ibraname içeriği ile de aynı niteliktedir. Dolayısıyla davacının araçta oluşan maddi zarardan, tedavi giderlerinden hem sigorta şirketi hem de diğer davalılar yönünden feragat ettiğinden söz etmek mümkün değildir.

Yine davacının ibraname içeriği ve feragate ilişkin beyan dilekçesi dikkate alındığında maluliyet tazminatının ödenen tutar dışında bakiye kalan kısmından sigorta şirketi dışındaki davalıların yönünden alacak talebini saklı tuttuğu, bunlardan feragat etmediği görülmektedir. Dolayısıyla ödenmemiş olan ve bakiye kalan 953.931,75 TL daimi iş görememezlik tazminatının davalılar ... ve ... Nakliyat Ltd. Şti.'nden tahsili gerekir. İbraname ve feragat beyanı bu alacağı kapsamamaktadır.

Mahkememizce araçta oluşan hasar için 2.160,00 TL'ye hükmolunmuş, geçici iş göremezlik tazminatı için 17.027,39 TL'ye, bakıcı gideri için 6.156,15 TL'ye, tedavi gideri için 1.404,00 TL'ye hükmolunmuştur. İbraname içeriğinden davacının tüm davalılar yönünden araçta oluşan hasar bedelini saklı tuttuğu ve bu hakkından feragat etmediği, bu alacakla ilgili ödeme yapılmadığı görülmektedir.

Geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin sağlık gideri tazminatı olup olmayacağını tartışmak gerekmektedir. Dikkat edilirse ibranamede tedavi giderinden değil sağlık giderinden bahsedilmiştir. 1.404,00 TL tedavi giderinin sağlık gideri olduğunda behis yoktur. Geçici iş göremezlik gideri ve bakıcı giderinin sağlık gideri tazminatı içerisinde dikkate alınıp alınmayacağı tartışılmalıdır. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS genel şartları geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinin sağlık gideri tazminatı olarak kabul etmiştir.

Genel şartların A.5-b maddesine göre; sağlık giderleri teminatı: Üçüncü kişinin trafik kazası dolayısıyla bedenen eski haline dönmesini teminen protez organ bedelleri de dahil olmak üzere yapılan tüm tedavi giderlerini içeren teminattır. Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. olarak belirlenmiştir. Genel şartlarda açıkça geçici iş göremezlik tazminatının ve bakıcı giderinin sağlık gideri teminatı kapsamında olduğu vurgulanmıştır.

Davacı ve sigorta şirketinin ibranamedeki beyanına bakıldığında sağlık giderine ilişkin talep ve dava hakkının saklı tutulduğu açık biçimde görülmektedir. O halde ZMMS genel şartları ve ibranamedeki bu belirleme karşısında davacının geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri alacağına hükmetmek gerekmektedir. Bu haklardan feragat ettiğini söylemek mümkün değildir.

Nitekim Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/26005 Esas - 2022/5356 karar sayılı ilamında da "kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı giderine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine (poliçedeki tedavi klozu gereği) ait olduğundan, davacı için hesap edilen geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatının da hüküm altına alınması gerekirken" şeklinde vurgulandığı üzere Yargıtay uygulamasında da bakıcı gideri ile geçici iş göremezlik tazminatının sağlık gideri tazminatı olduğu kabul edilmektedir. Davacının ibranamede sağlık giderine ilişkin haklarını saklı tutması yalnızca hükmolunan 1.404,00 TL'lik tedavi giderine ilişkin olduğunu bu beyanın içeriğinden kabul etmek mümkün değildir. Beyanda tedavi gideri değil bilinçli olarak sağlık gideri tazminatından söz edilmiştir.

Poliçe incelendiğinde araç başına maddi tazminatın 33.000,00 TL olduğu, hükmolunan 2.160,00 TL'nin bu teminat kapsamında kaldığı, kişi başına sakatlanma tazminatının 330.000,00 TL olduğu, yine kişi başına sağlık gideri teminatının 330.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davacının feragat ettiği tutardan tazminat kalemleri bakımından poliçe teminatında arta kalan kısım bulunmamaktadır. Dolayısıyla ödenen tutar mahsup edildiğinde sigortalının ve araç sürücüsünün bakiye kalan tutardan sorumluluğu devam etmektedir. Nitekim bilirkişi raporunda da bu tutarı mahsup ederek bakiye kalan tutarı belirlemiştir.

Açıklanan gerekçelerle davacı ...'nun davalı ... Sigorta A.Ş'ye yönelik daimi maluliyet tazminat isteminin feragat nedeniyle reddine, 17.027,39 TL geçici iş göremezlik, 6.156,15 TL bakıcı gideri, 1.404,00 TL tedavi gideri, 2.160,00TL araç zararı olmak üzere toplam 26.747,54 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, davacı ... için 80.000,00 TL davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti.'nden tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

1.Davacı ...'nun davalı ... Sigorta A.Ş'ye yönelik daimi maluliyet tazminat isteminin feragat nedeniyle REDDİNE,

2.17.027,39 TL geçici iş göremezlik, 6.156,15 TL bakıcı gideri, 1.404,00 TL tedavi gideri, 2.160,00TL araç zararı olmak üzere toplam 26.747,54 TL maddi tazminat alacağının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine, -Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, -Tazminat alacaklarına davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti. bakımından kaza tarihi olan 12/04/2018 tarihinden davalı sigorta şirketi bakımından 26/06/2018 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3.953.931,75 TL daimi iş görememezlik tazminatı alacağının davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti. bakımından kaza tarihi olan 12/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,

4.Maddi tazminat yönünden harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 66.990,20 TL harçtan başlangıçta alınan 1.717,17 TL peşin harç ve 3.346,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 61.927,03 TL harcın davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti. ' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

5.Davacı tarafça yapılan 5.093,07 TL harç, 2.354,46 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 7.447,53 TL'nin kabul ret oranına göre 580,73 TL ' sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

6.Davacıların manevi tazminat istemlerinin KISMIN KABUL KISMEN REDDİ ile; davacı ... için 80.000,00 TL davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminat alacağının davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti. bakımından kaza tarihi olan 12/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara belirtilen miktarlarla ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin ayrı ayrı reddine,

7.Manevi tazminat yönünden Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 6.831,00 TL harcın davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti ' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

8.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 12.800,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti ' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (manevi tazminat yönünden)

9.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti ' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (manevi tazminat yönünden)

10.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ile ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti ' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (manevi tazminat yönünden)

11.Davalı ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 12.800,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı ... ' dan tahsili ile davalıya ödenmesine, (manevi tazminat yönünden)

12.Davalı ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı ... ' dan tahsili ile davalıya ödenmesine, (manevi tazminat yönünden)

13.Davalı ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacı ... ' dan tahsili ile davalıya ödenmesine, (manevi tazminat yönünden) Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair davacı vekili ile davalı ... Nakliyat ... San. Tic. Ltd. Şti. Vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal sürede Bursa Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi 25/05/2023 Başkan ..