10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... ... (Haktan Ticaret) vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... ... (Haktan İnşaat) işyerinde olaydan 2 gün önce sıva ustası olarak işe başladığını, iş kazası geçirdiğini, her iki bacağında sol kolunda ve kalçasında kırıklar meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle halen çalışamadığını, davalı ... İnşaat, Artaş Şti, Aydınlı Şti., Keleşoğlu Şti grubundan oluşan adi ortaklığın alt işvereni olduğundan kanun gereği tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, kaza sebebiyle kusurun tamamen işverenlere ait olduğunu beyanla iş kazası nedeniyle maddi ve manevi zararının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... (Haktan Ticaret) vekili; davacının aldığı ücrete ilişkin beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, inşaat sahasında her türlü tedbirin alındığını, davacının beden gücü kaybının ve manevi zararının bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davanın müvekkil şirketi sigortalayan Eureko sigorta şirketine ihbarını talep ettiğini, söz konusu kazada müvekkile atfedilecek hiçbir kusurunun olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili; dava konusu kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirketin herhangi bir kusuru ve ihmali olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Keleşoğlu İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; müvekkili şirketin ilgili proje ile ilgili herhangi bir ortaklığı maddi ya da hukuki sorumluluğu bulunmadığını, husumet eksikliği nedeni ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kusur raporunda davalı alt işveren ... %50 oranında kusurlu, asıl işveren Artaş-Aydınlı-Keleşoğlu-AFK adi ortaklığı %30 oranında kusurlu, kazalı işçi ... ise %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, hesap bilirkişisinden alınan raporda davacının maddi zararının 461.500,86 TL olduğunun belirlendiği, davacının duyduğu acı ve ızdırap karşılığı olmak üzere, tarafların ekonomik sosyal durumu paranın satın alma gücü, kaza tarihi, hakkaniyet, kusur oranı ve maluliyet durumundaki öğeler dikkate alınarak Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri gereğince manevi tazminata hükmedildiği gerekçesi ile davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 461.500,86 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 28.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 60,000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 28.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Artaş İnş.

San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... ... (Haktan Ticaret) vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili; husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının müvekkili şirketin ARTAŞ - Aydınlı - Keleşoğlu AFK adi ortaklığının inşaatını gerçekleştirdiği Vadi ... Projesinin şantiyesinde alt-işveren Haktan Tic-Mehmet ... firmasında sigortalı olarak çalıştığını, projede müvekkilinin Haktan Ticaret ile ince işler sözleşmesi imzaladığını, davacının Haktan Ticaret- Mehmet Atmacanın sigortalı işçisi olup müvekkilinin işçisi olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının olayda %100 kusurlu olduğunu, davacının ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğini müvekkiline atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığını, davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... ... (Haktan Ticaret) vekili; işçinin aldığı son ücretin şüpheye mahal bırakmayacak şekilde tespit edilmeden tazminat hesabı yaptırılmasının doğru olmadığını, kazanın ne şekilde olduğunun araştırılmasına yönelik davacının isticvap edilmesi taleplerinin gerekçesiz ve hukuka aykırı olarak reddedildiğini, kusur raporları arasındaki mübayenet giderilmeden tazminat hesaplandığını tazminat hesabında davacı işçi ücretinin tespitinin usulüne uygun yapılmadığını, manevi tazminatın uygulama ve Yargıtay prensiplerine uygun olmayacak şekilde maluliyetine uygun düşmeyecek şekilde davacı lehine fazla tayin edildiğini davacıya peyderpey 25.000,00 TL ödeme yapıldığını ileri sürüp davanın reddine karar verilmek üzere İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; müvekkili şirket yönetimine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kayyum olarak atandığını, başka davalı veya borçluların varlığı halinde TMSF tarafından kayyumluk faaliyeti yürütülen müvekkili şirkete karşı davacı taleplerinin doğrudan yöneltilemeyeceğini, kazanın meydana geldiği işin anahtar teslim sözleşmesi olduğundan müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun olmadığını, uygun illiyet bağının bulunmadığını, davacının usta olmadığını, ücretinin asgari ücret olduğunun tanık beyanları ve sözleşme ile belirlenmişken aykırı hesaplanma yapılmasının doğru olmadığını ileri sürüp, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adi ortaklığı oluşturan davalı 3 ana şirket ile davacının sigortalısı olduğu davalı ... ... arasında 4857 sayılı İşK.'nun 2/6 maddesi bağlamında asıl-alt işverenlik ilişkisinin bulunduğu, böylece işçinin alacak ve zararlarından asıl-alt işveren ilişkisi içerisinde tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, dosya kapsamında mevcut SGK inceleme raporu ile yargılama aşamasında aldırılan heyet raporunda davalılardan oluşan işverenliğin toplam kusurunun %80, davacının ise; %20 oranında kusurlu olduğu; bu açıdan bilirkişi heyet raporu ile SGK inceleme raporunun davalılar toplam kusuru yönüyle çelişki içermediği gibi iş güvenliği uzmanlarından müteşekkil heyetçe tanzim olunan raporda olaya dair maddi ve hukuki olguların tereddüte meydan vermeyecek şekilde açıklanmış olduğu, dolayısıyla kusur tespiti yönüyle bir eksik incelemenin söz konusu olmadığı, davalıların istinaf başvuru dilekçelerinde %34 maluliyet oranına ilişkin herhangi bir itirazlarının söz konusu olmadığı, daha sonra dillendirilen dilekçe dışı itirazların dinlenmeyeceği dolayısıyla bir kısım davalı vekillerinin Bölge Adliye Mahkemesince aldırılan hesap raporu sonrası dermeyan ettikleri maluliyetle ilgili itirazlarına değer verilmediği, davacı ile alt iş veren durumunda olan davalı ... ... (Haktan Ticaret) arasında yapılan sözleşmede yapılacak işin sıva işi, başlama tarihinin 27.09.2013 ve davacının brüt ücretini 1.021,50 TL olduğunun belirtildiği, İlk Derece Mahkemesince meslek teşekkülüne ve sendikaya yazılan müzekkerelerde ise davacıya yönelik spesifik hususlar açıklanmadan davacı tarafın iddiasına dayalı olarak "sıva ustası" olduğu belirtilmek suretiyle ücret sorulduğu, verilen cevaplarda da buna göre bilgilendirme yapıldığı, davacı işe başladığının 2. günü kazanın gerçekleştiği gibi dosyadaki dinlenen tüm tanıkların davacının usta olarak çalıştığını teyit eden bir beyanı bulunmadığı, sıvacı ustası olarak çalıştığı davacı yanca ispatlanamadığı gibi aynı kaza olayıyla ilgili ceza soruşturmasında savcılıkça alınan ifadesinde davacı 1.500,00 TL ücret aldığını beyan etmekle kendisi dahi iddia ettiği ücret miktarıyla çelişmesi karşısında davacı dilekçesinde ileriye sürülen günlük 85,00 TL yevmiye ile çalışıldığı iddialarına itibar olunamayacağı bu kapsamda duruşma açılarak ücret hususundaki ihtilafın giderilmesi ve Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiç ücretin listesine göre tespit edilen ücret seviyesi ile TÜİK verilerine göre tespit edilen ücretin ortalamasının yasal asgari ücretin 1,43 katı olarak belirleyen aktüerya bilirkişisi İbrahim Yılmaz'ın dosya kapsamına uygun bulunan; ilk peşin sermaye değeri ile beyan ile kabul olunan ödemeyi de gözeten hesap raporu kapsamında davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının istinafa gelen davalılar yönüyle 211.341,61 TL olacağının anlaşıldığı, yerel mahkemece verilen karara karşı davalılardan Keleşoğlu İnşaat Turizm San ve Tic A.Ş. tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmamış olmakla istinafa gelmeyen bu davalı bakımından mahkeme kararında belirtilen maddi ve manevi tazminat miktarları yönüyle davacı bakımından usuli kazanılmış hak oluşsa da istinafa başvuran diğer davalılar yönüyle daha az maddi ve manevi tazminat belirlenmesine bir engel olmadığı, davacının kazadan dolayı uğramış olduğu maluliyetin %34 oranında olduğu; kaza tarihi, kazanın meydana geliş şekli, tedavi süreci, tarafların kusur oranı, kazadan dolayı meydana gelen elem keder duygusu ve bunun giderilmesi ve tatmini yönünde benimsenen manevi tatmin kriterleri ile işleyecek faiz oranı ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde istinafa gelen 3 davalı yönüyle İlk Derece Mahkemesi tarafından taktir olunan 60.000.00 TL manevi tazminat miktarının fazla olduğu, istinaf eden 3 davalı yönüyle manevi tazminatın 45.000.00 TL olarak taktir edilmesinin dosya içeriğine daha uygun düşeceği gerekçesiyle, davalılar Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., Mehmet ... (Haktan Ticaret), Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin istinaf başvurularının ayrı ayrı kısmen kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile

1.Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 461.500,86 TL maddi tazminatın (Davalılar Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., Mehmet ... (Haktan Ticaret), Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. bunun 211.341,61 TL'sinden sınırlı sorumlu olacak şekilde) 28.09.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2.Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 60.000,00 TL manevi tazminatın (Davalılar Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., Mehmet ... (Haktan Ticaret), Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. bunun 45.000,00 TL'sinden sınırlı sorumlu olacak şekilde) 28.09.2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Artaş İnş.

San. ve Tic. A.Ş. vekili, davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, davacının günlük 85,00.TL ile çalışma konusunda davalılarla anlaştığını, işyerinde işin 2 nci gününde kaza geçirdiği için henüz bu işyerinde aylık bir kazanç elde etmesi mümkün olmadığını, dolayısıyla savcılıkta vermiş olduğu ifadesinde belirtmiş olduğu rakamın daha önceki aylara ilişkin geliri olduğunu, tazminat hesabına esas ücretin Bölge Adliye Mahkemesince yeniden aldırılan hesap raporuna göre düşük olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminatın indirilmesinin kabul edilemeyeceğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili, davacı işçinin diğer davalı ...'nın sigortalı işçisi olup hiçbir dönemde müvekkili şirkette çalışmadığını, sözleşmenin anahtar teslimi niteliğinde olup, alt işveren asıl işveren ilişkisi bulunmadığını, kazanın meydana geldiği şantiyede işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda tüm gerekli önlemlerin eksiksiz olarak alındığını ve denetimlerin yapıldığını, davacının kazada %100 kusurlu olduğunu bu nedenle illiyet bağının kesildiğini, iş göremezlik oranında da azalma olması muhtemel olup davacı işçinin güncel iş göremezlik oranının tespiti gerektiğini, ücret yönünden davacının imzasını taşıyan bordrolara yansıyan ücretin hükme esas alınması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

3.Davalı ... Tur.İnş.Tur.San AŞ, TMSF tarafından şirkete kayyum atandığından doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini, bu kazanın meydana geldiği iş anahtar teslim sözleşmesi olduğundan şirketin kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, davacının asgari ücret ile çalıştığı tanık anlatımları ve iş sözleşmesi ile sabit edilmiş iken hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu husus dikkate alınmaksızın tespitte bulunulduğu, vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

C. A. Davacı vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Dosya içeriğine göre davacı lehine manevi tazminat miktarının 60.000,00 TL manevi tazminatın (davalılar Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş., Mehmet ...(Haktan Ticaret), Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. bunun 45.000,00 TL'sinden sınırlı sorumlu olacak şekilde) olarak hüküm altına alındığı, bu tazminat hükmünün Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacının bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C. B . Davalı Artaş İnş.

San. ve Tic. A.Ş. vekili ve Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin, davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddesi hükümleridir.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili ve Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin davacı lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalı Artaş İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili ve Aydınlı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin davacı lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Fazla alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, yatırılan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.