9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı vekili görevsizlik kararı veren mahkemeye sunduğu 22/01/2019 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle:

Dava dışı sigortalı -------- işyeri müvekkili şirket tarafından --------- numaralı İşyeri Yangın sigorta poliçesi tanzim edildiğini, ilgili poliçe kapsamında sigortalının riziko adresinde oluşacak zararların teminat altına alındığını, davalı -------- şirketinin sigortalı işyerinde 16.10.2015 tarihinde çıkan yangının müvekkili şirketin sigortalı -------- Mah. -------- Cad. ------- İşhanı No:-------, Kat:-------, D:-------, --------- -------- adresinde kain işyerine sirayet ettiğini ve çıkan yangın sonucu sigortalıya ait emtialar üzerinde hasar oluştuğunu, müvekkili şirket tarafından ilgili poliçe gereği zarara uğrayan sigortalıya 13.11.2015 tarihinde 17.223,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, bu ödemenin rücuen tazmini amacıyla -------- Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı -------- şirketine sigortalı işletme ----------- Butikte, elektrik panosundan kaynaklı yangın çıktığını ve yangının müvekkili şirketin sigortalı işyeri --------- Butiğe sirayet ettiğini, sirayet eden yangın sebebiyle müvekkili şirket sigortalısına ait emtiaların zarar gördüğünü, bu nedenle icra takibine yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili görevsizlik kararı veren mahkemeye sunduğu 14/03/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle:

Dava dilekçesinde müvekkili sigorta şirketi tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin numarasının belirtilmediğini, poliçenin tespitine yarayacak sigortalı olduğu belirtilen işyerinin tam unvan, vergi numarası vs. bilgilere de yer verilmediğini, bu nedenle müvekkili şirket kayıtlarının incelenmesinde poliçe ve hasar dosyası kayıtlarının tespit edilemediğini, HMK m. 194’te ve dava dilekçesinin unsurlarını düzenleyen HMK m. 119/I-e,f bentlerinde, davacının iddiasını dayandırdığı vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırması ve hangi vakıayı hangi delille ispatlayacağını göstermesi gerektiğini, davacının usulüne uygun olmayan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu hasarın 16.10.2015 tarihinde meydana geldiğini, davacı tarafından müvekkili sigorta şirketi aleyhine -------- Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe de itiraz edildiğini, huzurdaki itirazın iptali davasının da yasal 1 yıllık süre içinde açılmamış olduğunu, davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

:---------- Başkanlığı'nın yangın raporu, --------Sigorta'nın ------- numaralı poliçesi, ----------- Esas sayılı dosyası UYAP sureti, ---------- Esas - -------- sayılı dosyası UYAP sureti, -----------Esas sayılı dosyası, ----------- Esas sayılı dosyası UYAP sureti, --------- Vergi Dairesi'nin 20/01/2020, 12/10/2022 ve 11/10/2022 tarihli müzekkere cevabı, -İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Sigorta Uzmanı, Tekstil Mühendisi ve Yangın Güvenliği Uzmanı bilirkişi heyetinin mahkememize sunduğu 13/10/2023 tarihli raporu, --------- Esas sayılı takip dosyası UYAP sureti,

TTK 1472.maddesi gereğince, davacı sigorta şirketinin ----------numaralı İşyeri Yangın sigorta poliçesi nedeniyle sigortalısına yaptığı ödemenin halefiyet ilkesi uyarınca, zarar verenden rucüen tazmini amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir

TTK m. 1472/1 “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir” hükmü gereğince davacı taraf ödediği miktarı rücuen sorumlulardan talep edebilir. -------- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklı ------ şirketi, borçlu -------- şirketi olduğu, borçlunun itirazı üzerine 03/06/2016 tarihinde takibin durmasına karar verildiği anlaşılmıştırDavacı ile dava dışı sigortalı -------- arasında "-------- Mah.--------- Cad. -------- İşhanı No:--------, Kat:--------, D:--------, -------- -----------" adresinin davacı şirket tarafından ---------- numaralı İşyeri Yangın sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, davacının poliçe gereği sigortalı ----------13.11.2015 tarihinde 17.223,00 TL hasar ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi ile dava dışı -------- arasında "-------- Mah. -------- Sok. No:-------- -------- adresininde faal ---------- Butik adlı işyerinin11/09/2015-11/09/2016 tarihleri arasında "-------- Paket Poliçesi" ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır.Poliçe ile güvence altına alınan işyerinde poliçe tanzim tarihinden kısa hafta sonra, 16/10/2015 tarihinde yangın çıktığı ve dava dışı --------- ait işyerinin hasar gördüğü, dava konusu yangının dava dışı davalının sigortalısı --------- eliyle çıkartılıp çıkartılmadığı ve dolayısı ile oluşan zararın davalının sigorta teminatı kapsamında olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Dosya kapsamında İnşaat Mühendisi, Makine Mühendisi, Sigorta Uzmanı, Tekstil Mühendisi ve Yangın Güvenliği Uzmanı bilirkişi heyetinin mahkememize sunduğu 13/10/2023 tarihli raporunda sonuç olarak: "a) --------Mahallesi-------- Sokakta bulunan dava dışı --------- isimli şahsa ait --------- Butik isimli işyerinin davalı-------- şirketi tarafından sigorta teminatı altına alındığı. Dava dışı Sigortalı --------- Butik isimli işyerinde 13.10.2015 günü saat 00:58 sıralarında başlayan alevli yangının --------Mahallesi, ------- Caddesi, ------- Sokak No: ------- --------- adresindeki davacı yanın sigortalısı dava dışı --------- Butik adlı iş yerinin sundurmasına sirayet ederek yangının yayılması neticesinde --------- Butik dahil çok sayıda işyerinde maddi hasara sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.

b)Bahse konu yangın olayında davacı yanın sigortalısının herhangi bir dahili ve sorumluluğu bulunmamakla birlikte, davalı yanın dava dışı sigortalısı --------- Butik isimli işletmenin sahibi, eşi ve çalışanının sigorta sulistimali kapsamında değerlendirilen kundaklama (şüpheli yangın) hadisesi olduğu gerekçesiyle --------- Ağır Ceza Mahkemesinde hapis ve para cezasına çarptırıldığı anlaşılmakla; kusurun ve sorumluluğun 90100 oranında tamamen davalı yanın sigortalısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

C-) Davacının düzenlediği poliçenin Sigorta Süresi dahilinde meydana gelen Yangın Hadisesi (13.10.2015) sonrası davacı tarafın Sigorta Eksper Raporuna istinaden 17.223,00 TL hasar ödemiş olup, yapmış olduğu tazminat ödemesinin sigorta poliçesi ile temin edilen Yangın riskinin gerçekleşmiş olması nedeni ile yapıldığı,

d)Davacı Sigortacı ödemiş olduğu tazminat tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olmuştur. Türk Ticaret Kanununun 1472 Maddesinin 1 Fıkrasında halefiyet “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” olarak düzenlenmiştir. Bu durumda davalı Sigortacının meydana gelen hasarda kusur/sorumluluğu bulunanlara rücu hakkı elde etmiş olduğu, e) Davalının düzenlediği poliçe açısından ise; Yangın Hadisesinin (13.10.2015) Sigorta Süresi dahilinde meydana geldiği ve alevli yangının davadışı Sigortalı -------- isimli şahsa ait -------- Butik'te 13.10.2015 günü saat 00:58 sıralarında başladığı, Poliçenin Komşuluk Mali Mesuliyet Teminatının 150.000.-TL olduğu, diğer bir anlatımla davalı tarafından üretilen poliçenin, sigortalı adreste meydana gelen yangın hadisesinin sonucu komşu bina-tesis vb. III Şahıs Mallarında meydana gelecek hasarları 150.000,00TL'ye kadar temin ettiği, f) İş yerindeki zarar ve ziyan için toplamda 17.222,95 TL hasar bedeli belirlenmiş olduğu raporda belirtilmiştir. 13.11.2015 tarihinde ----------Sigorta şirketi tarafından 17.223,00 TL hasar bedelinin sigortalısına ödenmiş ve hasarın kadri maruf olduğuna, Ancak Sigorta Genel Şartları gereği davalı Sigortacı temin etmiş olduğu risklerin ani ve beklenmedik şekilde meydana gelmesinden sorumlu olabileceği, bu anlamda davalı yanın dava dışı sigortalısı -------- Butik isimli işletmenin sahibi, eşi ve çalışanı sigorta suiistimali kapsamında değerlendirilen kundaklama (şüpheli yangın) hadisesi olduğu gerekçesiyle ---------Ağır Ceza Mahkemesinde hapis ve para cezasına çarptırıldığı anlaşılmakla; bu durumda Davalı Sigortacının da herhangi bir tazminat ödeme sorumluluğunun bulunmadığı görüşüne varıldığı" hususlarında rapor beyan etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; -------- Dairesi Başkanlığı'nın yangın raporunun incelenmesinde dava konusu yangının --------- Butik'in sundurmasından diğer iş yerlerine yayıldığı, yangının iş yeri kapatıldıktan kısa bir süre başladığı ve çıkış sebebinin şüpheli olarak belirtildiği görülmüştür. Şüpheli yangın olayına ilişkin yürütülen tahkikat neticesinde ---------- sayılı sayılı dosyası ile davalı sigortalısı olan sanık -------- ile diğer sanıklar -------- ve -------- hakkında " sigorta bedelini almak suretiyle nitelikli dolandırıcılık" suçundan 1 yıl 8 ay hapis ve 664.660,00 TL adli para cezası ile cezalandırılarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği yine sanıklar -------- ve --------- hakkında " mala zarar verme" suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezasına hükmedildiği ve karar istinaf edildiği anlaşılmıştır. ------- sayılı ilamı ile itiraza tabi olması nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri yönünden değerlendirme yapılmadığı, mala zarar verme suçu yönünden değerlendirme yapılarak kararın istinaf ilamı ile 23/11/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Olaya ilişkin yangın raporu ile 14/10/2015 tarihli CD Çözüm tutanağı incelendiğinde 00:55:21 de iş yeri sahibinin eşi olan bilinen --------- iş yerinden ayrıldığı 00:56:00 da çalışan ----------- iş yerinden ayrıldığı ve 1 dakika 57 saniye sonra iş yerinde yangının başlatığı anlaşılmış olup --------sayılı ilamı ile davalı sigortalının eşi ve çalışanı tarafından mala zarar verme suçu yönünden verilen kararın istinaf ilamı ile 23/11/2022 tarihinde kesinleşmesi de gözetilerek insan eliyle çıkarıldığı sabit hale gelmiştir. Her ne kadar 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74. Maddesine göre ceza hakiminin kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de, konuya ilişkin yapılan ceza soruşturması ve kovuşturmasında toplanan delillerin konuyu aydınlatmaya elverişli olduğu görüldüğünden, bu delillerden hukuk yargılaması sırasında da büyük ölçüde istifade edilerek, ceza yargılamasının sonunda ulaşılan maddi gerçek,

Mahkememizce de benimsenerek yangının sigorta tazminatı alabilmek için çıkartıldığı vicdani kanaatine varılmıştır. Yine Mahkememize sunulan 13/10/2023 tarihli heyet raporunda da davalı yanın dava dışı sigortalısı -------- Butik isimli işletmenin sahibi, eşi ve çalışanı sigorta suiistimali kapsamında değerlendirilen şüpheli yangın hadisesi olduğu gerekçesiyle --------- Ağır Ceza Mahkemesi'nin kesinleşmiş ilamı değerlendirilerek davalı sigortacının da herhangi bir tazminat ödeme sorumluluğunun bulunmadığı belirtmiştir. Bu nedenle 6102 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 1409. Maddesinde düzenlenen sigortacının sorumluluğu için gereken "riziko" şartının somut olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

1.Davanın REDDİNE,

2.492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 294,13 harcın mahsubu ile bakiye kalan 24,28 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3.Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4.Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

5.Davalı -------- şirketi yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.223,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı -------- şirketine verilmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı,

HMK 341/2. ve Ek Madde 1/2. maddeleri gereğince karar tarihinde miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/12/2023