2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/370 Esas - 2023/306
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
Av. ...
Av....
5....
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı kurumun 233 sayılı KHK hükümlerine tabi iktisadi teşekkül olduğunu, davacı tarım ve tarıma dayalı sanayinin ihtiyacı olan mal ve hizmeti üretmek amacıyla kurulduğunu, davacı kuruma bağlı olan ... 2007-2010 yılları arasında imzalanan sözleşmeleri davalılar tarafından üstlendiğini, davalıların sözleşme süreleri boyunca işçi çalıştırdıklarını, dava dışı işçi....davacı idare aleyhine... Esas sayılı dosyasından iş akdinin sendikal faaliyetleri sebebiyle haksız olarak fesih edildiğini, bu nedenle işçilik alacaklarının bulunduğunundan dava açtığını, davanın kısmen kabul ediliğini, istinaf talebinin .... tarafından reddedildiğini, İlamın dava dışı işçi tarafından... sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı icra dosyasına 30.096,76 TL ödeme yaptığını, davacı ile davalı arasında imzalanan ihale sözleşmeleri ve sigorta kayıtları incelendiğinde işçilerin işvereninin davalılar olduğunu, sözleşme, şartname ve genel iş hukuk kuralları gereğince, işçilerin tüm sosyal güvenlik ve ücret ödemelerinden davalıların sorumlu olduğunu ancak davalıların bu sorumluluklarını eksik yerine getirdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla idarenin müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla toplam 15.048,38 TL nin ödeme tarihi olan 31/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
1.Davalı .... Vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; görev ve zamanaşımı itirazında bulunduğunu, davalı şirketlerin şirketlerin söz konusu zarardan sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, davacının yaptığı ödeme yasal anlamda yapması gereken bir borcu ifa ettiğini ve bunu rücuen kimseden talep edemeyeceğini, emir ve talimata yetkili olan davacı kurumun tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, yukarıdaki itirazlardan vazgeçmek anlamına gelmemekle birlikte davacının dava dilekçesinde belirtilen dava dışı kişinin müvekkil şirkete bağlı olarak çalışma süresi belirli olduğunu, davacı kurum ancak müvekkil şirketin sorumlu olduğu süreye isabet eden tutarı talep edebileceğini, ödediği miktarı tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edemeyeceğini, ...K. Sayılı, 22.03.2017 tarihli ilamında “İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının son işveren olması da bu sonucu değiştirmez.” şeklinde hüküm kurulduğunu, mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde; işçinin müvekkil şirkette çalıştığı dönem ile sınırlı sorumlu olduğunu karar verilmesini devamla Yargıtay görüşüne uygun olarak taraflar arasında akdedilmiş olan hizmet sözleşmesinde, işçi alacakları ile ilgili hüküm bulunmadığı gözetilerek hakkaniyet gereğince; müvekkilimizin kendi dönem miktarı üzerinden sorumlu olduğuna ve devamla bu miktarın da 1/2 oranında paylaştırılmasına karar verilmesini talep ettiğini, bu cevap ve talebin dayanağı olan ... Karar Nolu, 15.12.2015 Karar tarihli İlamının bulunduğunu beyan etmiş ve davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı .... Vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin şahıs şirketi olduğunu ve tüzel kişiliği bulunmadığını, davanın ayrı bir davalı olarak müvekkil...' e ek olarak ...şahıs şirketine yöneltilmiş olmasının yerinde olmadığını, rücu davasına dayanak olan ... Esas sayılı dosyası davalı yüklenici firmalara ihbar edilmediğini, söz konusu davadan ve davacı taraf aleyhine başlatılan icra takibinden iş bu dava ile haberdar olunduğunu, çalışan işçilerin hangi şartlar altında işten çıkartıldığı, haklı nedenle fesih şartlarının oluşup oluşmadığı, işçilere yapılan ödemelerin olup olmadığını, bu durumun yüklenici firmalar nezdinde bulunan kayıtlarla ortaya çıkartılabileceğini, bu nedenle ... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen yargılamada sadece işçinin ileri sürdüğü deliller dikkate alınarak hüküm kurulduğunu ve kesinleştiğini, bu nedenle de davalının söz konusu zarardan sorumluluğunun bulunmadığını, kabul etmek anlamına gelmemekle birlikte bir an için aksi durum düşünülecek olsa dahi davalı şirketin, asıl alacağa işletilen faiz, icra takibi sonrası işlemiş faiz ve vekalet ücretlerinden sorumlu olmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun ancak asıl davanın davacısı olan işçinin davalı şirket bünyesinde çalıştığı süre ile sınırlı olduğunu, işçinin işten çıkartılmasında davalı şirketin döneminden sonra ortaya çıktığını, bu nedenle hüküm altına alınan işçilik alacaklarından davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, iş bu davanın süresi içinde açılmamakla zamanaşımına uğradığını beyan etmiş ve davanın reddini talep etmektedir.
3.Diğer davalılar davaya cevap dilekçesi sunmamışlardır.
DELİLLER
Hizmet alım sözleşmeleri, idari, teknik ve genel şartnamele... sayılı dosyası, ... kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE
Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, davacı ile davalılar arasında davacıya bağlı olan ... İşletmesinde 2007-2010 yılları arasındaki hayvan bakımı, bitki üretim işleri hizmet alım ihalelerinin davalı şirketler tarafından üstlenildiğini, davalı şirketlerin bu kapsamda çalıştırdığı dava dışı işçi ... tarafından açılan davada .... Esas sayılı dosyasına 31.07.2017 tarihinde 30.096,76-TL ödeme yapıldığının ileri sürüldüğü, yapılan bu ödemenin yarısı olan 15.048,38-TLnin rücuen alt işveren olan davalı taraftan talebinin mümkün olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşılmaktadır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Kaldı ki, 2007-2008 Yıllarına ait ihale Şartnamesinin 34.1. Maddesinde, Yüklenici çalıştıracağı işçilerin ücretlerini ve ... primlerini mevzuatlar çerçevesinde öder. İşçilerin nam ve hesabına idareden bağımsız çalışmakta olup, ödenemeyen ücret,...primleri, meydana gelebilecek tüm iş kazalarından münhasıran yüklenici sorumludur." hususu belirtilmiştir.
2009.2010-2011- Yıllarına Ait İdari Şartnamenin 18.4 maddesinde; "Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre Yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir." hususu belirtilmiştir.
2009.2010-2011-2012 Yıllarına Ait Şartnamelerin 16.3. maddesinde; "Yüklenici çalıştıracağı işçilerin ücretlerini ve SGK primlerini mevzuatlar çerçevesinde öder. İşçilerin nam ve hesabına idareden bağımsız çalışmakta olup, ödenemeyen ücret, SGK primleri, meydana gelebilecek tüm iş kazalarından münhasıran yüklenici sorumludur." hususu belirtilmiştir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 07/11/2022 tarihli rapor ile; Dava dışı işçiye yapılan ödemenin dayanağı olan ...Karar Sayılı dosyasının yalnızca davacı kuruma karşı açıldığı, davalı şirketlere dava yönetilmediği gibi, diğer davalılara davanın ihbar edilmediği, dosya kapsamında bulunan dava dışı işçiye ait ...'de dava dışı işçinin sigorta kaydı tespit edilemediğinden, davacı tarafından yapılan ödemenin belirtilen iş bu davalı şirketlere rücu edilemeyeceği; davacı tarafın hesaplanan alacak tutarına ödeme tarihinden (31/07/2017) itibaren yasal faiz işletilebileceği; buna göre davacının; 7.499,05-TL'nin davalı ...den olmak üzere toplam 30.096,76-TL'nin adı geçen davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde hangi davacıdan ne miktarda talepte bulunacağını açıkça bildirmemiş olup, dava değerini toplam olarak 15.048,38 TL olarak göstermiş; Mahkememizce bu talep her bir davalıdan (15.048,38 TL/9=) 1.672,04 TL olarak kabul edilmiştir. Yargılama gideri ve vekalet ücreti bu belirlenen dava değeri üzerinden hesaplanmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı şirketler arasında ....
E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğu, söz konusu icra takibi dolayısıyla davacının 31/07/2017 tarihinde 30.096,76-TL ödemeyi icra dosyasına yaptığı, davacı tarafça yapılan bu ödemenin taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler uyarınca rücuen davalı alt işverenlerden talep edildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporu, ...kayıtları ve diğer delillere göre; dava dışı işçinin ....... nezdinde çalışmasının bulunmadığı, sigorta kaydının tespit edilemediği, bu nedenle adı geçen davalılar yönünden davacı tarafın talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, bu davalılar yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise; bilirkişi raporu ile belirlenen miktarlar dikkate alınarak dava ve ıslah dilekçelerine göre toplam 30.096,76-TL üzerinden davanın kabulüne karar verilip, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın Kısmen KABULÜ ile;
a)7.499,05-TL'nin davalı ... Ortak Girişimi'nden,
b)8.296,34-TL'nin davalı ... İş Ortaklığı'ndan,
c)7.930,02-TL'nin davalı ....nden,
d)6.371,35-TL'nin davalı...'den,
Olmak üzere toplam 30.096,76-TL'nin ödeme tarihi olan 31/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
2.Davalı... Yönünden davanın REDDİNE,
3.Davalı ... Yönünden davanın REDDİNE,
4.Davalı ... Yönünden davanın REDDİNE,
5.Alınması gereken 2.055,91-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 256,99 TL peşin harç ve ıslah ile alınan 257,00 TL olmak üzere toplam 513,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.541,92-TL HARCIN;
a)384,25 -TL'sinin davalı .... Ortak Girişimi'nden,
b)425,11-TL'sinin davalı .... İş Ortaklığı'ndan,
c)406,14-TL'sinin davalı ....nden,
d)326,42 -TL'sinin davalı...den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
6.Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 513,99-TL harcın;
a)128,09 -TL'sinin davalı ... Ortak Girişimi'nden,
b)141,71-TL'sinin davalı .... İş Ortaklığı'ndan,
c)135,44-TL'sinin davalı ....nden,
d)108,81 -TL'sinin davalı ...den alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7.Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin;
a)2.292,64 -TL'sinin davalı ... Ortak Girişimi'nden,
b)2.536,44 -TL'sinin davalı ..... İş Ortaklığı'ndan,
c)2.424,20 -TL'sinin davalı ....nden,
d)1.947,64 -TL'sinin davalı İrfan Günel'den, alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8.Davacı tarafça yapılan 3.034,15-TL yargılama giderinin;
a)756,11-TL'sinin davalı ... Ortak Girişimi'nden,
b)836,52-TL'sinin davalı .... İş Ortaklığı'ndan,
c)799,50-TL'sinin davalı ...nden,
d)642,33-TL'sinin davalı...
9.Davalı... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 1.672,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
10.Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 1.672,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
11.Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
12.Arabuluculuk Son Tutanağı, iş bu davada verilen karar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 7 ve 18/A-13 maddeleri ile bu Kanuna göre hazırlanan ve 02/06/2018 tarih ve 30439 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 26. maddesi hükümlerine göre; Bakanlık bütçesinden karşılanan/karşılanması gereken ve iki taraf ve iki saat üzerinden yapılan hesaba göre belirlenen toplam 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin);
a)328,94 -TL'sinin davalı ... Ortak Girişimi'nden,
b)363,92-TL'sinin davalı ....Ortaklığı'ndan,
c)347,82 -TL'sinin davalı ....nden,
d)279,44-TL'sinin davalı İrfan Günel'den 6183 sayılı AATUHK hükümlerine göre tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu amaçla işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına, Dair, tarafların yokluğunda, dava konusu miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/05/2023 Katip ... ¸ Hakim ... ¸