8. Hukuk Dairesi

Davacı vekili, dava dilekçesinde; vekil edeni ile davalının 21.2.1997 tarihinde evlendiklerini, Hacıbektaş Aile Mahkemesi'nin 2005/72 Esas, 2005/104 Karar ... ilamıyla boşandıklarını, evlilik birliği içerisinde davalı eşin İl-dem Yapı Kooperatifine üye olduğunu, aidatlarını 1 yıl kadar davalı tarafından ödendiğini, evlilik tarihinden itibaren de aidatların davacı ve davalı tarafından ortaklaşa ödemede bulunduklarını, kooperatif tarafından 36/8 kapı numaralı dairenin davalıya teslim edildiğini, tapu kaydının davalı adına bulunduğunu, bundan ayrı 1996 model Toyota GLİ marka bir aracın satın alındığını, satış bedelini birlikte ödediklerini, eşlerin 28.7.2005 tarihli Hacıbektaş Aile Mahkemesi'nin kararıyla boşanmaları üzerine ayrı yaşamaya başladıklarını, Ekim 2005’te çocukları nedeniyle tekrar bir araya geldiklerini, bir arada yaşamaya başladıklarını, aracın satılması sonucu bankaya yatırılan paranın faiziyle birlikte davalı tarafından çekildiğini, bir miktar para eklenerek 20.000 YTL'si peşin olmak üzere 35.000 YTL'ye 38 RU 141 plakalı 2006 model Golf marka araç alındığını, 15.10.2007 tarihinden itibaren tekrar ayrı yaşamaya başladıklarını açıklayarak kooperatif evi ve araç için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 6.000 YTL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 31.10.2008 havale tarihli dilekçesiyle de istek miktarını 6.000 YTL'den 30.000 YTL'ye yükselterek ve dava tarihinden itibaren katkı payı alacağına yasal faiz yürütülmesini istemiştir. Harcın yatırıldığı belirlenmiştir. Davalı vekili, cevap dilekçesinde; olayda zamanaşımının gerçekleştiğini, vekil edeninin kooperatife 1995 yılında üye olduğunu, üyelik ve borcun ödemesi aşamalarında davacının herhangi bir katkısının olmadığını, evlilik birliği içerisinde sadece 2 yıl birlikte yaşadıklarını, önceki aracın satılması sonucu 2007 Şubatında yeni aracın alındığını ve bunun alımı için 15.000 YTL kredi çekerek kullandığını, evlilik birliği içerisinde davacı ile davalının ayrı ayrı kooperatiflere üye olduklarını 2001 yılında vekil edeninin kooperatif üyeliğinden ayrıldığını, davacının ise, ne yaptığını bilmediklerini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece, “…kooperatif evinin toplam değerinin 60.000 YTL olduğunu, 1/2sinin davacıya ait olması gerektiğini, gerekçe göstermek suretiyle 30.000 YTL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 2006 model Golf marka aracın evliliğin fiilen bitiminden sonra davalı tarafından satın alındığı, fiili yaşam sırasında alınan bu tür mallar için sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince genel mahkemelerde dava açılabileceği gerekçesiyle araç bakımından hüküm kurulmasına yer olmadığını…” karar verilmesi üzerine hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar 21.2.1997 tarihinde evlenmiş, 30.6.2004 tarihinde açılan boşanma davasının kabulü ve hükmün 28.7.2005 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Taraflar arasında, evlendikleri 21.2.1997 tarihinden 1.1.2002 tarihine kadar 743 ... TKM. nin 170. maddesi uyarınca mal ayrılığı, taraflar sözleşmeyle başka bir mal rejimini seçtiklerini ileri sürmediklerine göre 4721 ... TMK. nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihinden boşanma davasının açıldığı 30.6.2004 tarihine kadar edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. (TKM. m. 202, 4722 SK. m.10/1) Taraflar arasındaki mal rejimi TMK.nun 225/2. fıkrası uyarınca boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir. Davalı 1995 yılında kooperatife üye olmuş ve davacıyla 21.2.1997 tarihinde evlenmiştir. Davalının kooperatife üye olduğu, 1995 yılında, evlendiği 21.2.1997 tarihine kadar kooperatif üyeliği için ödediği peşinat ve aidatlar davalının kişisel malı sayılır. Bu nedenle bu döneme ait davalının tüm alacakları ancak Borçlar Kanunun genel hükümlerine göre genel mahkemelerde açılacak bir dava ile geri istenebilir. Somut olayda, katkı yada katılma alacağı hesaplanırken evlilikten önce davalı tarafından kooperatife ödenen peşinat ve aidatların hesaplanacak katkı ve katılma alacağı miktardan düşürülmesi gerekir. İspat yükü davalıdadır. Öte yandan, tarafların 21.2.1997 tarihinden 4721 ... TMK.nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihine kadar kooperatife yaptığı ödemeler mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde yapılmış bulunduğundan ve her iki tarafta çalışarak belirli gelirlere sahip oldukları anlaşıldığından, her ikisinin de kooperatif evine katkılarının olduğunun kabulü gerekir. Dosya Dairece geri çevrilmesine karşın, kooperatife ödenen peşinat ve evlilik öncesi aidatlar ile evlilik tarihinden itibaren 1.1.2002 tarihine kadar yapılan ödemelerle birlikte 1.1.2002 tarihinden sonra yapılan ödemelere ait bilgi ve belgelerin gönderilmediği dosya kapsamıyla sabittir. Sağlıklı ve doğru bir hesaplamanın yapılabilmesi için bu belgelere ihtiyaç duyulduğu bir gerçektir. Bunun yanında davacı ile davalının memur olmaları da gözetilerek maaş gelirlerine ilişkin bordrolar ile fazla mesai ücreti ve diğer çalışmalarına ve gelirlerine ait bilgi ve belgelerin kendilerinden istenerek dosya arasına konulması, yada kendilerine süre ve imkan tanınarak ilgili kurumlardan alınmak suretiyle getirtilerek dosyayla birleştirilmesi gerekmektedir. S.S. İl-Dem Erciyes Toplu Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı'nın dosya arasında bulunan 7.1.2003 tarih ve 460-9 ... karşılık yazılarına göre kooperatif evinin ince işleri de bitirilmek suretiyle 18.12.2003 tarihli yapı kullanım izni üzerine 18.12.2003 tarihinde eksiksiz olarak hak sahibine teslim edildiği belirlenmiştir. Kural olarak, katkı payı alacağı ile katılma alacağının tanımlanması için tüm deliller toplandıktan sonra bir nitelendirme yapılabilir. Tarafların evlendikleri 21.2.1997 tarihinden TMK.nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihine kadar aralarındaki mal ayrılığı rejimi nedeniyle katkı payı alacağı, 1.1.2002 tarihinden sonra yapılan ödemeler bakımından ise eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olduğundan, davacı eşin katılma alacağı söz konusu olmaktadır. Kooperatif evinin 1.1.2002 tarihi itibariyle vardığı inşaat seviyesinin keşfen uzman bilirkişiler aracılığıyla saptanması, tarafların evlendikleri tarihten, 1.1.2002 tarihine kadar kooperatife yaptıkları ödemeler ile her birinin ayrı ayrı gelirlerinin hesaplanması, eşlerin kişisel harcamalarının ayrı ayrı saptanması, davacının bu süreçte aile reisi olarak evi geçindirme yükümlülüğü bulunduğundan 743 ... TKM.nin 152. maddesi uyarınca, evin geçimi için yaptığı harcamaların kişisel harcamalarına eklenmesi, böylece her birinin ayrı ayrı toplam gelirlerinden kişisel harcamalarının düşürülmesi ve her birinin tasarruf ettikleri miktarların saptanması, toplam tasarruf miktarı karşısında davacının bu döneme ait katkı oranının bulunması ve evin inşaat seviyesi gözetilerek 1.1.2002 tarihi itibariyle tespit edilecek değeriyle çarpılması sonucu davacının bu döneme ait katkı payı alacağının bulunması gerekmektedir. Kural olarak, bu alacak taşınmazın 01.01.2002 tarihinden sonraki değeri ne değer artış payı olarak katılmış sayılmaktadır. Bu konuda davacı vekilinin temyiz dilekçesine verdiği 3.1.2012 tarihli cevap dilekçesinde, bir kısım paraları davalı eşinin babasının banka hesabına gönderdiğini ve buna ilişkin makbuzları sunduğunu açıkladığına göre bu hususun da hesaplamada göz önünde bulundurulması ve Mahkemece değerlendirilmesi düşünülmelidir. 1.1.2002 tarihinden sonra eşler tarafından kooperatif evine yapılan ödeme ve diğer harcamalar edinilmiş mallarından karşılandığından, bu tarihten boşanma davasının açıldığı 30.6.2004 tarihine kadar ki, davacı alacağı ise katılma alacağı değerlendirilmelidir. Ancak, 1.1.2002 tarihi itibariyle kooperatif evinin inşaat seviyesinin kabul ve teslim alınabilir seviyede ise, tümünün katkı payı alacağı olarak değerlendirilmesi mümkündür. Yapılacak araştırma ve inceleme sonucu tüm bu hususların düşünülmesi gerekir. Davalı taraf, zamanaşımı definde bulunmuş, davacı vekili ise, zamanaşımı define karşı koymuş olmasına karşın Mahkemece bu konuda olumlu yada olumsuz bir görüş ortaya koymamış olması doğru değildir. Her ne kadar davalı vekili, tarafların sadece iki yıl bir arada yaşadıklarını, bu nedenle davacının kooperatif evinden dolayı bir katkı veya katılma alacağının bulunmadığını ileri sürmüş ise de, tarafların resmi evliliklerini kağıt üzerinde de olsa devam ettiği anlaşılmaktadır. TMK.nun 6. maddesi gereğince herkes iddia ve savunmasını kanıtlamakla yükümlüdür. Tüm deliller toplandıktan sonra, az önce yapılan açıklamalar gözetilerek dosyanın konunun uzman bir hukukçu ve bir mali müşavir ya da muhasebeciye verilmesi, konuya ilişkin gerekçeli ve denetime açık rapor alınması düşünülmelidir. Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 ... HMK. nun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 ... HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 18,40 TL peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine 19.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.