45. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

KARAR TARİHİ 20/02/2019

DAVA İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan 24/01/2014 tarihli Konser Organizasyonu Sözleşmesi ile sanatçı ... 'un 31/12/2014 tarihine kadar düzenlenecek konserlerinin düzenlenmesi işinin üstlenildiğini, sözleşmenın 5.3 maddesi gereğince 2014 yılı içerisinde düzenlenecek konserlerden mahsup edilmek üzere davalıya 19/02/2014 tarihinde 125.000,00 TL ve düzenlenen fatura gereği KDV olarak 26/02/2014 tarihinde de 22.500,00 TL avans ödemesi yapıldığını, 2014 yılı sonuna kadar 3 konser düzenlendiğini ve sözleşmenin 5.4.maddesi gereği müvekkiline iade edilmesi gereken 132.500,00 TL'nin iade edilmediğini, bunun üzerine davalıya Beyoğlu ... Noterliği'nin 23/02/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek 132.500,00 TL'nin 05/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesinin istendiğini, davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu, zira davalı şirket yetkilisi ... tarafından 23/06/2017 tarihinde gönderilen e-posta ile bakiye borcun 110.000,00 TL olduğunun kabul edildiğini, davalı tarafın ödenen 125.000,00 TL'den 110.000,00 TL'yi kabul etmesinin aynı zamanda KDV olarak ödenen 25.000,00 TL'nin de iade edilmesi gerektiğinin zımnen kabulü mahiyetinde olduğunu, sözleşmenin 5.5.maddesi gereği sözleşmenin uzatılmaması durumunda fazla yatan avansın 3 iş günü içerisinde iade edileceği kararlaştırıldığı için 05/01/2015 tarihinde alacağın muaccel hale geldiğini ve takip dosyasında bu tarihten itibaren talep edilen faiz alacağına yönelik itirazların da haksız olduğunu beyanla, davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; sözleşmenin 5.3 maddesinde mali hükümlerin belirtildiğini, 31/12/2014 tarihine kadar yapılan anlaşmada 125.000,00 TL'nin menajere ödeneceği ibaresinin olduğunu, 125.000,00 TL'nin avans ödemesi değil menajerlik ödemesi olup iadesinin mümkün olmadığını, faturaların açıklama kısmında da "... konserleri menajerlik hizmet bedeli" açıklamasının yer aldığını, mahsuplaşma denilen işlemin nasıl ve hangi dayanak madde üzerinden yapıldığına ilişkin bir kanıt sunulamadığını, iddiaların mesnetsiz kaldığını, sözleşmede davacının ödediği hizmet bedelinin iadesine ilişkin bir maddenin bulunmadığını, dava dilekçesi ekindeki e-postanın da sanki borcu ikrar ediyormuş gibi kullanılmasının kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin kendini savunamadığı birçok toplantı yapılarak aleyhinde işlemlerde bulunulduğunu, taraflar ticari faaliyet içerisinde olduklarından karşılıklı borçların söz konusu olabileceğini, kaldı ki müvekkilinin daha sonra yaptığı hesaplar çerçevesinde yanlış beyanda bulunduğunu sonradan fark ettiğini, sözleşme kapsamında ilgili e-postadaki gibi bir borcunun olmadığının farkına vardığını, e-postadaki ifadeleri o anki durumun getirdiği acele ve telaşla yanıtladığı için sehven kullandığını, davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte, davacı tarafça sözleşmenin 5. maddesi gereği alacağın 05/01/2015 günü itibariyle muaccel hale geldiği ileri sürüldüğünden alacağın 2 yıllık zamanaşımına tabi olması nedeniyle zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ''...Takip dayanağı yapılan 24/01/2014 tarihli ve sanatçı ... ile organizatör ... Ltd. Şti ve menajer ... Ltd. Şti arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde; ...bu sözleşmeden kaynaklanan mali yükümlülüklerin ise sözleşmenin Mali Hükümler başlıklı 5.maddesinde düzenlendiği, bu maddenin 5.2 bendi ile organizatörün konserin net satış fiyatı üzerinden (KDV ve stopaj hariç) %15 komisyon alacak olduğu, 5.3 bendi ile organizatörün 31.12.2014 tarihine kadar bu anlaşma çerçevesinde sanatçıya 250.000,00 TL ve menajere 125.000,00 TL ödemesi gerektiğinin öngörüldüğü, 5.7 bendi ile de organizatörün sanatçıya Ocak ayı sonuna kadar 350.000,00 TL + STP + KDV telif bedeli olarak ve 100.000,00 TL + STP + KDV konser bedeli ve organizatörün menajere Ocak ayı sonuna kadar 125.000,00 TL + KDV ödeme yapacak olduğunun öngörüldüğü, sözleşmenin 6.2 maddesinin "konserin sanatçıya atfedilecek bir neden dolayısıyla iptali edilmesi halinde sanatçıya organizatörün söz konusu konser/ programın iptali nedeniyle uğradığı tüm zararları tazmin etmeyi kabul ve taahhüt eder." şeklindeki ve 6.3 maddesinin "konser icra etmenin imkansız hale gelmesi nedeniyle kalan tüm konserlerin iptal edilmesi halinde peşin olarak ödenen konser bedelleri sanatçı tarafından organizatöre 30 gün içerisinde nakden ve defaten iade edilir." şeklindeki hükmü birlikte değerlendirildiğinde organizatörün ancak ve ancak sözleşmenin 6.2 ve 6.3 maddesindeki hallerin gerçekleşmesi halinde peşin yaptığı ödemelerin iadesini talep hakkına sahip olduğu görülmektedir. Dosya kapsamı ile davacı tarafından üçüncü kişi sanatçının sözleşmenin 6.2 ve 6.3 maddesi kapsamında sanatçının hem kendisi tarafından alınan hemde davalı menajerin almış olduğu avansı iadesini gerektiren sözleşmeyi ihlal niteliğinde bir eylemi gerçekleştirdiği dosya kapsamıyla ispat edilemediğinden bilirkişi raporunun avansın iadesine yönelik görüşüne itibar edilmeyerek davanın reddine...." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmenin 6.maddesinde organizasyonun ertelenmesi ve iptaline ilişkin hükümlerin düzenlendiğini, somut olayda "ertelenmiş veya iptal edilmiş bir organizasyon olması" olmadığından ve tarafların bu yönde bir beyanı da bulunmadığından, mahkemece söz konusu maddenin gerekçe gösterilmesinin HMK 25.maddesine aykırı olduğunu ve dava konusu avans iadesi talebiyle söz konusu maddenin bir bağlantısının bulunmadığını, basiretli tacir olan davalı şirket yetkilisinin müvekkili şirkete 110.000,00 TL borçlu olduğuna yönelik tek bir elektronik postada 4 kez açık kabulünü içeren beyanının mahkemece hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, mahkemenin "ödenen bedelin avans olarak değerlendirilerek Müvekkil Şirket'e iade edilmesi gerektiği, bunun için sözleşmede hüküm bulunmasına dahi gerek olmadığı" görüşünü içeren bilirkişi raporuna itibar etmemesinin de kabul edilebilir hiçbir açıklaması bulunmadığını, raporun son derece açıklayıcı ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğunu, dava ikamesinden önce elektronik postada açıkça kabul edilen alacak için dava aşamasında "sehven beyanda bulunulduğunu" savunan davalı tarafın beyanlarının bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere hukuki bir değeri olmadığını, her iki tarafın da kabul ettiği bir alacağın yargı eliyle yok edilmeye çalışıldığını beyan ederek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili katılma yoluyla sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Davanın reddi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu ancak müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin isabetsiz olduğunu beyan ederek, davacı aleyhine müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takip dosyasında; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 132.500,00 TL asıl alacak, 43.496,30 TL (05/01/2015 tarihinden itibaren) işlemiş faiz olmak üzere toplam 175.996,30 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili talebiyle 29/03/2018 tarihinde takip başlattığı, borcun sebebinin "24/01/2014 tarihli Konser Organizasyon Sözleşmesi gereğince iade edilmeyen alacak" olarak belirtildiği, ödeme emrinin borçluya 03/04/2018 tarihinde tebliği üzerine, davalı tarafça 09/04/2018 tarihinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz edildiği, eldeki davanın İİK'nın 67.maddesi uyarınca 1 yıllık yasal sürede açıldığı tespit edilmiştir. Taraflar arasında 24/01/2014 tarihinde "Konser Organizasyonu Sözleşmesi" başlıklı sözleşme imzalanmıştır. Davacı "Organizatör", davalı "Menajer",dava dışı ... "Sanatçı" olarak anılmaktadır. Sözleşmede davalının e-posta adresi "...@..." olarak belirtilmiştir. Sözleşmenin Konusu 2.maddede düzenlenmiş; "2.1.Organizatör, iş bu sözleşme ile birlikte 31.12.2014 tarihine kadar Sanatçı'nın satış ofisi olmaktadır. Ancak Organizatör, Sanatçı'dan veya Menajer'den onay almadığı hiçbir konser teklifinin satışını gerçekleştiremez. 2.2.Satış ofisinden kasıt, Sanatçı'nın yurt içi ve yurtdışı konser tekliflerinin Organizatör tarafından Sanatçı ve/veya menajerine danışarak cevaplandırılması, karar verilen konserlerin organize edilmesi ve bunlara ilişkin mali yükümlülüklerin yerine getirilmesidir...",Organizatör'ün Yükümlülükleri 3.maddede düzenlenmiş; "3.1.İşbu Sözleşme ile Organizatör, Sanatçı'nın Sözleşme yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31.12.2014 tarihine kadar icra edeceği konserlerin satış ve satışıyla ilgili tüm haklarını devralmaktadır. 3.2.Organize edilecek her konser, Menajer'e (E posta adresi "...@...", faks no 0212 358 00 07) iş bu sözleşme de yazılı olan ilgili e posta adreslerine ya da faks numaralarına yazılı olarak bildirilecektir. Organize edilecek her konser için mutlaka ve mutlaka MENAJER'in onayı gereklidir. MENAJER'in onay vermediği bir konserin Organizasyonu'na başlanmayacaktır.3.3.Organizatör, organize edilecek olan konsere ilişkin tanıtım faaliyetlerine 3.2. maddede belirtilen onay tarihinden sonra başlayacaktır."Mali Hükümler 5.maddede düzenlenmiş; "5.1.Sanatçı'nın konser satış fiyatı her konser öncesinde Organizatör ile Sanatçı ve/veya menajeri tarafından ortak belirlenecektir. Söz konusu ücret ses, ışık, podyum, jeneratör, yol, konaklama ve diğer masrafları (“Diğer Masraflar”) içermemektedir.5.2.Konserin net satış fiyatı üzerinden (KDV ve Stopaj hariç) Organizatör %15 komisyon alacaktır.5.3.Organizatör, 31.12.2014 tarihine kadar yapılan bu anlaşma çerçevesinde 350.000 TL'yi (ÜçyüzElliBin Türk Lirası) sözleşme imzalandığı tarihte Sanatçı'ya, 125.000 TL'yi (YüzYirmiBeşBin Türk Lirası) Menajer'e ödeyecektir.5.4.Anlaşma süresi bitiminde taraflardan biri sözleşmeyi uzatmak istemez ise, o anda Sanatçı ve Menajer hesabına yatırılmış avansın fazla bölümü 3 (Üç) iş günü içerisinde iade edilecektir.5.5.Sanatçı'ya ödenecek meblağ Sanatçı'ya ait ... Bankası TR...65 nolu hesaba aşağıdaki şekilde ve tarihlerde yatırılacaktır.5.6.Menajer'e ödenecek meblağ Menajer'e ait Garanti Bankası Bebek Şubesi TR...30 nolu hesaba aşağıdaki şekilde ve tarihlerde yatırılacaktır.5.7.Organizatör sanatçıya: Ocak ayı sonuna kadar 50.000 TL + STP + KDV telif bedeli olarak; 100.000 TL+ STP + KDV konser bedeli olarak ödeme yapacaktır.5.8.Organizatör menajere; Ocak ayı sonuna kadar 125.000 TL + KDV ödeme yapacaktır."Sözleşmenin Süresi 11.maddede düzenlenmiş; "İşbu Sözleşme 31.12.2014 sona erer ve kendiliğinden uzamaz.",Tebligat Adresleri 13.maddede düzenlenmiş; "Taraflar işbu Sözleşme'nin 1. maddesinde belirtilen adreslerini e-posta ve faks bilgilerini tebligat adresi olarak kabul ederler. Adres değişikliği, diğer tarafa noter aracılığıyla bildirilmediği sürece mezkur adreslere yapılacak tebligat, ilgilisine yapılmış olarak kabul edilecek olup Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmiş bir tebligatın bütün hüküm ve sonuçlarını doğuracaktır." hükümlerine yer verilmiştir. Fatura;

Davalı tarafından, 30/01/2014 tarih ve ... no.lu "... konserleri menajerlik hizmet bedeli" açıklamalı 125.000,00 TL + 22.500,00 TL %18 KDV = 147.500,00 TL bedelli fatura düzenlenmiş olup, davacı tarafından 19/02/2014 tarihinde 125.000,00 TL, 26/02/2014 tarihinde 22.500,00 TL davalı hesabına ödenmiştir. Davalı şirket yetkilisi ...'a ait "...@..." e-posta adresinden, ... "...@..." e-posta adresine 23/06/2017 tarihinde gönderilen e-posta; "... Bey selamlar. Yazışmalarınızı şimdi gördüm Ocak-Şubat ayında yaptığımız konuşmalar ve yazışmalar belli ki tekrar gündeme gelmiş.Öncelikle borcumuz ile ilgili mutabık kalmak adına tekrar belirtmek isterim ki; ... bakiye borç 125.000 TL ... (menajerlik) bakiye borç 110.000 T L'dir. Paylarımıza düşen miktarları ... da ben de daha önce de beyan etmiş ve kabul etmiştik. Olmadığım toplantılarda neler konuşuldu ve ilişkiler tekrar neden bu noktaya geldi anlayamadım ama çalışmaya devam etmeyelim kanaatindeyseniz, elimize para geçer geçmez borcumuzu elbette kapatacağız. Benim de, ... da maalesef 3 gün içerisinde böyle bir miktar ödeme yapmamız mümkün değil. Oğuzhan, Eylül ayında yeni orkestrayla konser hayatına devam etmek istiyor. İsterseniz siz de sakince tekrar düşünün ve borcumuzu aynı sistem içerisinde ödeyip ödemeyeceğimize karar verin. Yolları ayıralım, ödememi yapın derseniz; içinde olduğumuz mali kriz nedeniyle yazın böyle bir ödeme yapmamız mümkün gözükmüyor. Ama yıl içerisinde elimize geçen kazançlarla parça parça ödemeye çalışırız elbet..." şeklindedir.Beyoğlu ... Noterliği'nin 23/02/2018 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi; davacı şirket tarafından, muhataplar ..., ... ve ... hitaben düzenlendiği, taraflar arasında 24/01/2014 tarihinde imzalanan Konser Organizasyonu Sözleşmesi gereği, konserlerden elde edilecek gelirlerden mahsup edilmek üzere ... 07/02/2014 tarihinde 150.000,00 TL, ...'ne 125.000,00 TL ve düzenlenen fatura gereğince KDV olarak 22.500,00 TL avans niteliğinde ödeme yapıldığı, 2014 yılı sonuna kadar 3 konser düzenlendiği, mahsuplaşma işleminin yapılmasını takiben ... tarafından 110.000,00 TL + 22.500,00 TL KDV olmak üzere 132.500,00 TL, ... tarafından 130.685,00 TL ayrıca organizasyon kapsamında muhatapların onayıyla yapılan 20.175,00 TL ek masraf olmak üzere toplam 283.360,00 TL'nin, sözleşmenin 5.4.maddesi gereği 05/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesinin gerektiği belirtilerek 3 iş günü içerisinde ödenmemesi halinde yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir. Dosya kapsamında ihtarnamenin tebliğ edildiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır.

Davacı tarafından ayrıca ... hakkında İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takip dosyası ile; 130.685,00 TL asıl alacak, 42.900,49 TL (05/01/2015 tarihinden itibaren) işlemiş faiz olmak üzere toplam 173.585,49 TL'nin takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tahsili talebiyle 29/03/2018 tarihinde takip başlatıldığı, 09/04/2018 tarihinde borçlu tarafından icra dosyasına 130.685,00 TL ödeme yapıldığı davacı tarafça sunulan kayıtlardan anlaşılmıştır. Mahkemece mali müşavir ... ve hukukçu Dr....'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda; her iki tarafın ticari defterlerinde davalı tarafından düzenlenen 147.500,00 TL (KDV dahil) bedelli faturanın ve davacı tarafından 125.000,00 + 22.500,00 TL olarak yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, taraflar arasında düzenlenmiş başka bir fatura ve ödemenin olmaması sebebiyle bakiyelerinin "0" olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlık yönünden sözleşmenin 5.3.hükmünde yer alan ödeme ibaresinden ne anlaşılması gerektiğinin önem taşıdığı, sözleşme konusu konser düzenleme faaliyeti olduğuna ve sözleşmenin imzalandığı tarihte henüz konser düzenlenmemiş olduğuna göre bu hüküm kapsamında yapılmış bir ödemenin avans olarak değerlendirilebileceği, faturanın açıklama kısmında "... konserleri menajerlik hizmet bedeli" ibaresi yer almakta ise de söz konusu tarihte henüz konser etkinliği düzenlenmediğinden yapılan ödemenin yine sözleşme hükmü kapsamında avans olarak değerlendirilmesinin mümkün olduğu ayrıca yapılan ön ödemelerin ve avansların hukuki ilişkinin sonunda tarafların takas veya mahsup talebine konu olabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı taraf; davalıya ödenen bedelin sözleşmenin 5.3. maddesi gereği avans ödemesi olduğunu, davalı şirket yetkilisinin göndermiş olduğu e-posta ile 110.000,00 TL borçlu olduklarını kabul ettiğini, bu bedele ödenen 22.500,00 TL KDV bedeli de eklendiğinde takip tutarı olan 132.500,00 TL'nin davalı tarafça iadesinin gerektiğini ayrıca iadesi gereken bu bedelin sözleşmenin 5.4.maddesi gereği 05/01/2015 tarihinde muaccel hale geldiğini ve bu tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

Davalı taraf ise; söz konusu bedelin menajerlik hizmet bedeli olduğunu, zira sözleşmede avans ödemesi olduğuna dair bir hükme yer verilmediğini, iadesinin mümkün olmadığını, davalı şirket yetkilisinin gönderdiği e-postadaki ifadelerin sehven kullanıldığını ve borcun kabul edildiği şekilde bir sunuca ulaşılamayacağını ayrıca alacağın zamanaşımına uğradığını savunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesinde "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir." hükmüne yer verildiğinden, davalının zamanaşımı itirazı yerinde değildir. Taraflar arasındaki ihtilaf; sözleşmenin 5.3. ve 5.8.maddeleri uyarınca, davacıya ödenen 125.000,00 TL + 22.500,00 TL KDV = 147.500,00 TL'nin avans ödemesi olup olmadığı, avans ödemesi ise 5.4.maddesi uyarınca sözleşme süresinin bitiminde kalan kısmın davacıya iade edilip edilmeyeceği hususlarında toplanmaktadır. Mahkemece; sözleşmenin "Organizasyonun Ertelenmesi Ve İptali" başlıklı 6.maddesi gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, sözleşmenin 6.2.maddesinde sanatçıya atfedilecek bir sebeple konser veya programın iptali nedeniyle organizatörün zarara uğraması halinde bu zararın tazminine ilişkin hususun düzenlendiği, 6.3.maddesinde ise organize edilen konserlerin iptal edilmesi halinde iptal edilen konserden elde edilen bedellerin iadesine ilişkin hükme yer verildiği, söz konusu maddelerdeki tazmin ve iadeye ilişkin hükümlerin davacının iddiasına dayanak avans bedeli olmadığı, davacının konserin iptali veya ertelenmesi sebebiyle zarara uğradığı yönünde iddiası olmadığı gibi somut uyuşmazlığın sözleşmenin "Mali Hükümler" başlıklı 5.maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği açık olup bu nedenlerle mahkemenin sözleşme yönünden tespiti ve gerekçesi yerinde değildir. Sözleşmenin Mali Hükümler başlıklı 5.maddesindeki 5.3., 5.4. ve 5.8.hükümleri, sözleşmenin 5.3. ve 5.8.maddeleri uyarınca yapılan ödeme miktarı, bu ödemelerle bağlantılı sözleşmenin 5.4.maddesindeki sözleşme süresinin bitiminde kalan avansın iade edileceği hükmü, davalı şirket yetkilisi ... "...@..." e-posta adresinden gönderdiği 23/06/2017 tarihli e-posta bir arada değerlendirildiğinde, davalıya ödenen bedelin avans ödemesi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Yine taraflar arasında dava konusu ticari ilişki dışında başka bir ilişki olduğu iddia ve ispat edilmediğinden davalı şirket yetkilisinin gönderdiği e-posta ile 110.000,00 TL borçlu olduğunu kabul ettiği de nazara alınarak, takibin 110.000,00 TL iade avans bedeli ve bu bedelin %18 KDV'si olan 19.800,00 TL olmak üzere toplam 129.800,00 TL asıl alacak ile sözleşme uyarınca alacağın muaccel olduğu 05/01/2015 tarihinden, takip tarihi olan 29/03/2018 tarihine kadar işlemiş avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönünde hüküm tesis edilmesi hatalıdır.İşlemiş faiz hesabı; alacağın muaccel olduğu 05/01/2015 tarihinden 30/12/2016 tarihine kadar avans faiz oranı %10,50, 31/12/2016 tarihinden 29/03/2018 tarihine kadar %9,75'tir. Bu durumda 129.800,00 TL X 726 X 10,50 / 36500 = 27.108,64 TL ve 129.800,00 TL X 453 X 9,75 / 36500 = 15.706,68 TL olmak üzere işlemiş faiz miktarı 27.108,64 TL + 15.706,68 TL = 42.815,32 TL olarak hesap edilmiştir.İİK'nın 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemesi yer almaktadır. İtirazın iptali davalarında İİK'nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka takibe konu alacağın likit ve belli olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. (HGK'nın 07/06/2006 tarihli, 2006/19-295 E. 2006/341 K. sayılı ilamı)Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29/03/2023 tarihli 2022/6-1019 E. 2023/267 K. sayılı ilamında bu husus; "...Likid alacak bakımından aranan “borçlunun, talep edilen alacağı veya alacağın bütün unsurlarını bilmesi veya bilmek (kolayca hesap edebilmek) durumunda olması; bu bağlamda alacağın miktarının belirlenmesi için tarafların ayrıca mutabakata varmasına (anlaşmasına) veya mahkemenin tayin edeceği bilirkişi eliyle bir değerlendirme yapılmasına ihtiyaç bulunmaması, diğer bir anlatımla borçlunun, yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması” ölçütü birçok tartışmayı sona erdirmekle beraber, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesinin, alacağın likid olup olmadığı ile ilgili başlı başına bir kıstas olarak kabul edilmesi de doğru değildir. Çünkü mahkeme uygulamasında “hesap işi”, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hâllerden olduğundan borçlunun, kendi başına hesaplayabilecek durumda olduğu asıl alacak ve temerrüt faizine itiraz etmesi hâlinde, mahkemenin, alacaklının alacağının miktarını, bizzat tespit etmeyip bilirkişi vasıtasıyla belirleyeceğinden, likid olan bir alacağın sırf bilirkişi incelemesi yapıldığı gerekçesi ile likid sayılmaması doğru olmayacaktır (Hukuk Genel Kurulunun 17.10.2012 tarihli ve 2012/9-838 Esas, 2012/715 Karar sayılı kararı)." şeklinde açıklanmıştır. Somut olayda; dava konusu alacak likit olduğundan ayrıca davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. Reddedilen kısım yönünden davacının kötüniyetli olduğuna dair bir kayıt olmadığından davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebi ise yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu ise kabul edilerek HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca yeniden hüküm tesis edilmiştir.Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/09/2021 tarihli 2021/10 E. 2021/61 K. sayılı ilamında; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde ifade edilen (1) sayılı tarifenin 1/e bendinde belirtilen işin esasının hüküm altına aldığı kararlardan anlaşılması gerekenin, ilk derece mahkemesi yerine geçilerek verilen ve icra kabiliyeti söz konusu olan kararlar olduğu, ilk derece mahkeme kararlarına dair istinaf başvurusunun esastan reddi yönündeki kararların ise icra edilebilir karar niteliğinde olmadığı için maktu harca tabi olduğu ifade edilmiştir. Somut dosya yönünden Dairemizce yapılan inceleme neticesinde verilen istinaf başvurusunun esastan reddi kararı icra edilebilir bir karar niteliğinde değildir ve ilk derece mahkemesi kararının geçerliliği devam etmektedir.

İlk derece mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeni bir karar verilmediği için emsal ilamda açıklanan hususlar Dairemizce de uygun bulunarak, davalı yönünden istinaf karar harcının maktu olarak belirlenmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca KABULÜ ile İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/02/2019 tarihli 2018/461 E. 2019/137 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLMESİNE,a-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptaline, takibin 129.800,00 TL asıl alacak, 42.815,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 172.615,32 TL üzerinden DEVAMINA, 129.800,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz uygulanmasına, b-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,c-Alacak tutarı 172.615,32 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 34.523,06 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, ç-Davalının kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE,3-İlk derece mahkemesi yargılama giderleri yönünden;a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 11.791,35 TL harçtan, davacı tarafından peşin yatırılan 2.125,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 9.665,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,b-Davacı tarafından başlangıçta yapılan 35,90 TL masraf ile yargılama aşamasında yapılan 88,00 TL posta masrafı ve 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.323,90 TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre hesaplanan 1.297,42 TL yargılama gideri ile 2.125,60 TL peşin harç giderinin toplamı olan 3.423,02 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 27.618,45 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ç-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 3.380,98 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,d-Yatırılan gider avansından kalan kısmın yatıran taraflara iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri yönünden;a-Taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 44,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 383,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 44,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 383,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,ç-Davacı tarafından yapılan 165,70 TL istinaf yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, d-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, e-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,f-Yatırılan gider avansından kalan kısmın ilk derece mahkemesince iadesine,g-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere, istinaf karar harcı yönünden oy çokluğu, sair incelemeler yönünden oybirliği ile karar verildi. 03/01/2024

MUHALEFET ŞERHİ 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 2. maddesinde "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu" belirtilmiştir.Harçlar Kanunu Genel Tebliği, (1) Sayılı Tarife Yargı Harçlarının III- karar ve ilam harcı başlıklı 1/a maddesinde "Konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68.31 oranında nisbi harç alınacağı",1/e maddesinde "(değişik:5235/m.

52.yukarıdaki nisbetlerin Bölge Adliye Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay ve Yargıtay'ın tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları içinde aynen uygulanacağı" belirtilmektedir.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27.12.2021 tarih ve 2021/9035 E. 2021/7367 K. sayılı ilamında da ''... Bölge Adliye Mahkemesi'nce verilen karara yönelik olarak yapılan temyiz başvurusu üzerine HMK'nın 344 maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilen muhtıra kapsamında 1 haftalık kesin süre içerisinde gerekli harç ve giderlerin yatırılmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi'nce HMK'nin 366/1 maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 344/1 maddesi uyarınca davacının temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen 05/11/2021 tarihli ek kararda hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nin 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi 05/11/2021 tarihli ek kararının onanmasına" dair karar verildiği nazara alındığında; nisbi değere tabi bulunan davalarda, davanın kabulüne/kısmen kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararı aleyhine davalı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulması halinde Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddi ile nisbi karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerektiği düşüncesiyle, sayın çoğunluğun bu konuya ilişkin görüşüne katılmamaktayım.