. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; aleyhine tespit istenen ... Tic. Ltd. Şti ile 10.04.2023 tarihli sözleşme ile ... İlçesi, ... Mahallesi ... Sok. NO:... adresinde Anahtar teslimi GES tesisi kurma yönünde tespit talebinde bulunan müvekkilinin anlaşma yaptıklarını, sözleşmeyi müvekkili ... iş sahibi olarak, ... Tic. Ltd. Şti adına da şirketin sahibi ... adına oğlu ... yetkilisi olarak imzaladığını, sözleşmenin 6. maddesinin 1. fıkrasına göre bu iş 1.400.000,00 TL (Bir milyon Dörtyüzbin TL) karşılığında anahtar teslim olarak yapılacağı, bu bedeli dilekçe ekinde sunmuş oldukları tahsilat makbuzunda belirtildiği gibi elden 400.000,00 TL (Banka makbuzu ekinde) geriye kalan miktar içinde ...'a ait 31.07.2023 tarihli ... nolu 300.000,00 TL bedelli, 31.08.2023 tarihli ... nolu 300.000,00 TL bedelli, 29.09.2023 tarihli ... nolu 200.000,00 TL bedelli ve 03.10.2023 tarihli ... nolu 200.000,00 TL bedelli 4 adet çek ile ödediği ve çeklerin teslim edildiğini, yüklenicinin işi tamamlamayı ve işverene çalışır vaziyette teslimini taahhüt ettiği süre olan 20.04.2023 tarihini 2 ay geçmesine rağmen işi tamamlamamış bunun üzerine ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

D. İş dosyası ile tespit yapıldığını, Mahkemece 23.06.2023 tarihinde yapılan tespitte yüklenici işin sadece %13,47 yaptığının tespit edildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşme bedeli 1.400.000,00 TL olup bu bedelin 400.000,00 TL'si banka aracılığıyla ödenmiş, 1.000.000,00 TL'si ise 4 adet çek kesilerek yüklenici firmaya verilmesine rağmen yapılan iş mahkemece yapılan tespite göre 1.400.000,00T L%13,47=188.580,00 TL olduğu ve şu anda yüklenici firma 1.400.000,00-188.580,00=1.211.420,00 TL haksız olarak uhdesinde bulunduğunu, davalı yüklenici firmanın yükümlülüklerini yerine getirmediği için müvekkilinin davalı firmaya verdiği çeklerinde bedelsiz kaldığını belirterek; öncelikle bedelsiz kalan çekler yönünden ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına, devamında ise davanın kabulü ile söz konusu çeklerin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafın açmış olduğu işbu davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, GES kurulumuna yönelik sözleşme imzalandığını, yapılan ödemelerin sözleşmeye uygun olarak yapılmadığını, tahsil kabiliyeti olmayan çek ile ödemenin mümkün olmadığını, sözleşme imzalandığında proje bedelinin %50'sinin ödenmesi gerektiği imza altına alındığı, findeks raporunun olumsuz olması sebebiyle davacı yapması gereken ödemeyi sözleşmeye uygun bir şekilde ifa etmediğini, davacı taraf ile haricen yapılan görüşmelerde yeni çek ibraz edilmesi ya da başka bir teminat gösterilmesi halinde işin tamamlanacağı belirtilmişse de davacı sözleşmedeki belirtilen şartları taşıyan bir ödeme yapmamış teminat da göstermediğini, işin tamamlanmaması müvekkilinin kusuru ya da ifa eksikliği sebebine değil davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebine dayandığını, müvekkilinin işbu uyuşmazlık konusuna ilişkin uğramış olduğu tüm zararların tazmini için dava ve yasal haklarımızı saklı tuttuklarını belirterek; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, 07/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafın açmış olduğu işbu davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, GES kurulumuna yönelik sözleşme imzalandığını, yapılan ödemelerin sözleşmeye uygun olarak yapılmadığını, tahsil kabiliyeti olmayan çek ile ödemenin mümkün olmadığını, sözleşme imzalandığında proje bedelinin %50'sinin ödenmesi gerektiği imza altına alındığı, findeks raporunun olumsuz olması sebebiyle davacı yapması gereken ödemeyi sözleşmeye uygun bir şekilde ifa etmediğini, davacı taraf ile haricen yapılan görüşmelerde yeni çek ibraz edilmesi ya da başka bir teminat gösterilmesi halinde işin tamamlanacağı belirtilmişse de davacı sözleşmedeki belirtilen şartları taşıyan bir ödeme yapmamış teminat da göstermediğini, işin tamamlanmaması müvekkilinin kusuru ya da ifa eksikliği sebebine değil davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebine dayandığını, menfi tespit davasının şartlarının oluşmadığını, müvekkilinin işbu uyuşmazlık konusuna ilişkin uğramış olduğu tüm zararların tazmini için dava ve yasal haklarımızı saklı tuttuklarını belirterek; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, 07/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dava, menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilaf; 10/04/2023 tarihli sözleşme uyarınca yapılan işin tamamlanma oranının ne olduğu, bu oran dikkate alındığında davalı tarafça yapılan işin bedelinin ne kadar olduğu, sözleşme kapsamında verilen çeklerin bedelsiz olup olmadığı ve bu çekler nedeniyle davacı tarafın davalı tarafa borçlu olup olmadığı hususlarından ibarettir.

Davacılardan ... ile davalılardan ... Ltd. Şti. arasında 100kWe - 120,99 kWp gücünde güneş enerji sisteminin kurulmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 6. maddesi ile işin bedelinin 1.400.000,00 TL olarak belirlendiği, 7. maddesi ile ödeme planının belirlendiği, ödeme planı uyarınca bedelin % 50'lik kısmının peşin olarak ödeneceği, bunun 400.000,00 TL'lik kısmının nakit, bakiye kısmına istinaden ise 30/07/2023 tarihli çekin alınacağı, iş teslimi sonrasında kalan % 50'lik kısım 30/08/2023 tarihli 150.000,00 TL tutarlı 2 adet çek ve 30/09/2023 tarihli 200.000,00 TL bedelli 2 adet çek alınacağı, sözleşmenin 8. maddesi ile işe başlama zamanı olarak 15/04/2023 tarihinin, tamamlanma tarihi olarak ise 20/04/2023 tarihinin belirlendiği, sözleşmeye istinaden 10/04/2023 tarihinde davalı şirkete 400.000,00 TL tutarında nakit ödeme yapıldığı, yine aynı tarihte toplam bedeli 1.000.000,00 TL olan 2 adet 300.000,00 TL ve 2 adet 200.000,00 TL bedelli çekin teslim edildiği anlaşılmıştır.

10/04/2023 tarihli sözleşme, aynı tarihli banka havale dekontu ve aynı tarihli tahsilat makbuzu içerikleri ile taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları dikkate alınarak, ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti., lehtarı ... Tic. Ltd. Şti. olan,

i)31/07/2023 tarihli, 300.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, ii)31/08/2023 tarihli, 300.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, iii)29/09/2023 tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ve iv)03/10/2023 tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çeklerin 10/04/2023 tarihli sözleşme uyarınca davalı tarafa teslim edildiği kabul edilmiştir.

Davaya konu çeklerin keşidecisinin davacı ... Ltd. Şti. olması karşısında, her ne kadar sözleşmenin tarafı olsa da davacılardan ...'in çeklere dayalı olarak menfi tespit davası açamayacağı, zira bu çeklere dayalı olarak ...'in şahsi sorumluluğunun bulunmadığı kabul edildiğinden davacı ...'in davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Çeklerin lehtarının ... Ltd. Şti. olması, çeklerin diğer davalıya ciro edilip teslim edildiğinin iddia ve ispat edilememesi, bu durum karşısında davalı ...'ın çeklere dayalı olarak davalı şirketten alacak isteminde bulunması mümkün olmadığından davalı ...'a yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu olaya ilişkin olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesi 'nin ... D.İş sayılı tespit dosyasında 23.06.2023 tarihinde icra edilen keşif ve akabinde düzenlenen 26.06.2023 tarihli bilirkişi raporu ile sadece üzerinde solar panellerin montajının yapılacağı galvanizli konstrüksiyonun bir kısmının hazırlandığı, ayak tutucu betonlarının dökülmediği, piyasa koşullarında yapılan inceleme ile sözleşmede geçen " CW, MOTECH, GAZİOĞLU, SOLARSAN, SP 545 W bir adet solar panel için galvanizli 4 mm ve 3 mm malzemeden yapılacak konstrüksiyonun 850 TL civarında olacağı ve sözleşmede 222 adet panel olduğuna göre toplam 188.700,00 TL ve işinde % 13,47'lik kısmına karşılık geleceği belirtilmiştir.

Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen 09/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tarafların sözleşmedeki karşılıklı ödeme yükümlülükleri ve yapılan ödemelerle ilgili ihtilaflardan bağımsız olarak, uzmanlık alanım dahilinde 222 adet 545 Watt Pv panelden oluşan GES santralinin sadece galvanizli konstrüksiyon imalatının olduğu ve bunun maliyetinin de tespit dosyasındaki hesaplamaya çok yakın fiyatlar alındığından 850 x 222 = 188.700,00 TL olacağı, işin götürü bedel olduğu varsayılır ve toplam sözleşme bedeli 1.400.000,00 TL olduğuna göre iş bitirme oranı 188.700,00 TL / 1.400.000,00 TL = % 13,47 olacak ve davalının da talep edebileceği iş bedeli 188.700,00 TL olacağı, bunun dışında herhangi bir imalat talebinin de olmadığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu çeklerin 10/04/2023 tarihli sözleşmeye istinaden davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirket tarafından yapılan işin tamamlanma oranın % 13,47 olduğu, bu oran dikkate alındığında davalı şirketin sözleşme kapsamında yaptığı işin bedelinin 188.700,00 TL olduğu, davacı tarafça 10/04/2023 tarihinde 400.000,00 TL tutarında nakit ödeme yapılmış olması karşısında, davalı şirketin iş bedelini sözleşme tarihinde tahsil ettiğinin kabul edilmesi gerektiği, bu kapsamda davalı şirketin alacaklı olmadığı, bilakis iş bedelinin üzerinde tahsilat yaptığı, dolayısıyla çeklerin bedelsiz kaldığı sonucuna varıldığından davacı ... Ltd. Şti.'nin davalı ... Ltd. Şti.'ye yönelik davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.DAVACI ...'İN DAVASININ AKTİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2.DAVACI ... TİC. LTD. ŞTİ.'NİN,

a)DAVALI ...'A YÖNELİK DAVASININ PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

b)DAVALI ... TİC. LTD. ŞTİ.'YE YÖNELİK DAVASININ KABULÜ ile, ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti., lehtarı ... Tic. Ltd. Şti. olan,

i)31/07/2023 tarihli, 300.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, ii)31/08/2023 tarihli, 300.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, iii)29/09/2023 tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ve iv)03/10/2023 tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çekler nedeniyle DAVACI ... TİC. LTD. ŞTİ.'NİN DAVALI ... TİC. LTD. ŞTİ.'YE BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacının feri nitelikteki çeklerin iptali talebinin reddine,

3.Alınması gereken 68.310,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 17.077,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 51.232,50 TL eksik harcın davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4.Davacı ... Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan 17.553,80 TL harç gideri, 1.828,00 TL yargılama gideri ve 4.651,20 TL tespit gideri (... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası) olmak üzere toplam 24.033,00 TL yargılama giderinin davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı ... Ticaret Ltd. Şti.'ye VERİLMESİNE,

5.Davacı ... Ticaret Ltd. Şti. kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 140.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı davacı ... Ticaret Ltd. Şti.'ye VERİLMESİNE,

6.Davalı ... kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'nin 7/2 maddesine göre tayin ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ... Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davalı ...'a VERİLMESİNE,

7.Davacı ...'in davasında; davalılar kendilerini vekille temsil ettiklerinden, A.A.Ü.T.'nin 7/2 maddesine göre tayin ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalılara (eşit miktarda) VERİLMESİNE,

8.Davacı tarafça yatırılan teminatın, üzerinde herhangi bir tedbir ya da haciz bulunmaması kaydıyla talep halinde iadesine,

9.Karar kesinleştiğinde, ... . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş. sayılı dosyasının iadesine,

10.Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair ; davacılar vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/02/2024