10. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi No :2011/113-2012/178 Davacı, 01.01.2000-04.01.2010 tarihleri arasında Geventepe Köyü'nde fahri imam olarak geçen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olan, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi kapsamında, inceleme ve değerlendirme yapılarak, sonucuna göre karar verilmelidir. Bu bağlamda; bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği, göz önünde bulundurulmalıdır. 506 sayılı Kanunun 4. maddesinde, “sigortalıları çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler” işveren olarak tanımlanmıştır. ”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır bu nedenle, Sigortalının taraf olduğu hizmet akdinin hangi işverenler tarafından düzenlenmiş olduğu tespit edilip, hizmet tespitine yönelik davanın, anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir.

İnceleme konusu dosyada; davacının İl müftülüğü sınav kurulunca yapılan sınava girdiğine,başarılı olduğuna ve valilik tarafından görevlendirme yapıldığına dair evraka rastlanmadığı,köy karar defterinin incelenmesinde; 01.02.2007 tarihinden sonraki kararların davacı ile ilgili olduğu,davacının köyde fahri imamlık yaptığının köy ihtiyar heyetince oybirliği ile karara bağlandığının belirtildiği kararlarda, toplantı tarihleri ile karar tarihlerinin birbirini tutmadığı,Geventepe Köyü muhtarı olan Servet Oran'ın alınan kararlarda imzasının olduğu halde beyanı alınarak 2007 tarihinden önceye ait süre için davacının çalışmalarının gününde defter kaydına alınmama nedeninin sorulmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında, Mahkemece, yapılması gereken; davacı isticvap edilerek, hangi sürelerdeki çalışmalarının tespitini talep etttiği açıklatırılmalı, talep edilen çalışma dönemindeki gerçek işveren belirlenmeli, davaya konu çalışmanın müftülük nezdinde mi, yoksa, köy tüzel kişiliği işverenliğinde mi geçtiği belirlenmeli, buna göre, husumetin Diyanet İşleri Başkanlığına mı, yoksa, ilgili köy tüzel kişiliğine mi yöneltilmesi gerektiği saptanmalı, bu bağlamda, ücret aldıysa kimden aldığı, görevlendirme yapıldıysa, kim tarafından yapıldığı araştırılmalı, görevli mahkeme ve işveren belirlendikten sonra sübut anlamında, tarafların gösterdiği delillerle bağlı kalmadan, mahkemece, resen araştırma ilkesi çerçevesinde, davacının çalışmasını bilebilecek olan kişiler dinlenmeli,davacının Kurumdan şahsi sicil dosyayı celp edilmeli, köy muhtarı Servet Oran'ın beyanı alınarak, davacının çalışmalarının gününde defter kaydına alınmama nedeni sorulmalı, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.