Danıştay 6. Daire Başkanlığı

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/2650 E.  ,  2023/2436 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada izinsiz imalat yapıldığından bahisle, ruhsata bağlanamayacağı anlaşılan binanın tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarihli ve …-… sayılı kararının iptali talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında kısmen "koruya katılacak alan" lejantında, kısmen de "yol" lejantında kaldığı, söz konusu imar planının notu hükümlerinin "5.3. :Koruya katılacak alan" maddesinde; "bu alanlarda kalan parsellerde korunması gerekli kültür varlığı uygulaması dışında hiçbir yapı yapılamaz" düzenlemesine yer verildiği görülmüş olup, bu itibarla dava konusu yapının ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı, öte yandan, dava konusu işlem kapsamından söz konusu yapı için 21/01/1988 tarihli yapı ruhsatının düzenlendiği belirtilmiş ise de, anılan ruhsata dayanak oluşturan ve "Boğaziçi öngörünüm bölgesinde belli şartlarda konut inşaatı yapılmasına" imkan veren 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 3. maddesinin (3194 sayılı İmar Kanununun 47. maddesi ile değişik) "g'' fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 11/12/1986 tarih ve E:1985/11, K:1986/29 sayılı kararı ile iptal edildiğinden geçerliliği bulunmayan anılan yapı ruhsatının da söz konusu yapıyı korumadığının kuşkusuz olduğu, bu durumda; geçerli bir yapı ruhsatı bulunmayan ve yürüklükte bulunan imar planı hükümlerine göre ruhsata bağlanması da mümkün olmayan söz konusu yapının 2690 sayılı Kanunu'nun 13/a maddesi gereğince yıkımına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bodrum + zemin + 1 normal kat + çatı katından oluşan yapıda "bodrum katta mevcut yapıya ek 54,90 m² yeni alan yapıldığı, bodrum kat çevresindeki zeminin hafredilerek bodrum katın açığa çıkarıldığı, zemin katta mevcut yapıya ek 47,65 m² yeni alan yapıldığı, 1. normal katta 4,14 m² ve 2,52 m²'lik çatı alanına ek 69,38 m² yeni kapalı alan ve 16,02 m²'lik açık teras yapıldığı, mevcut merdivenlerin kırılıp çıkış yönleri değiştirilerek yeniden yapıldığı" hususlarının … tarih ve … sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespiti sonrası yapı tatil zaptına dayalı olarak 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca yapının tamamının yıkılmasına ilişkin … tarih ve …-… sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararı alındığı, yukarıda belirtildiği üzere ruhsatsız yapının tamamının yıkımına ilişkin işleme dayanak oluşturacak şekilde 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddelerinde öngörülen şekilde "yapı tatil tutanağı" düzenlenmediği, nitekim, yapı tatil tutanağı ile mevcut mevcut yapıda sonradan yapılan imalatların tespit edildiği, tamamının yıkımına karar verilen yapının tamamına ilişkin tespite ise tutanakta yer verilmediği, bu durumda, işleme konu ruhsatsız yapıyla ilgili olarak 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddelerine uygun şekilde yapı tatil tutanağı düzenlenmeden alınan yıkım kararında hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek, istinaf talebinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında kısmen "koruya katılacak alan" lejantında, kısmen de "yol" lejantında kaldığı, söz konusu imar planının notu hükümlerine göre bu alanlarda kalan parsellerde korunması gerekli kültür varlığı uygulaması dışında hiçbir yapı yapılamayacağı, dava konusu taşınmazın yapı ruhsatı bulunmakla birlikte, yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı, ruhsatın verilmesine esas olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 47. maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin 11/12/1986 tarih ve E:1985/11, K:1986/29 sayılı kararı ile iptal edildiği, ruhsat düzenleme tarihinden itibaren 5 yıl içinde de yapı tamamlanarak yapı kullanma izin belgesi alınmadığından iptal edilen 47. maddeye dayanarak yeni bir ruhsat düzenlenemeyeceği, dolayısıyla kazanılmış bir haktan söz edilemeyeceği ve yapının halihazırda ruhsatsız konuma düştüğü, bu nedenle yapının tamamı hakkında verilen yıkım kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Usul ve hukuka uygun olan temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada izinsiz imalat yapıldığından bahisle, ruhsata bağlanamayacağı anlaşılan binanın tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/b maddesi uyarınca yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarihli ve … sayılı kararının tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinde; inşaat ruhsatı olmayan yapıların, yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümlerinin, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilavelerinin, yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklik ve eklentilerinin Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılacağı veya yıktırılacağı, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bodrum + zemin + 1 normal kat + çatı katından oluşan yapıda "bodrum katta mevcut yapıya ek 54,90 m² yeni alan yapıldığı, bodrum kat çevresindeki zeminin hafredilerek bodrum katın açığa çıkarıldığı, zemin katta mevcut yapıya ek 47,65 m² yeni alan yapıldığı, 1. normal katta 4,14 m²'lik ve 2,52 m²'lik alanların daire içine dahil edildiği, çatı katı mahyasının yükseltilerek, mevcut çatı alanına ek 69,38 m² yeni kapalı alan ve 16,02 m²'lik açık teras yapıldığı, katlarda yapının muhtelif yerlerine yeni kolon ve perdeler yapılarak güçlendirme yapıldığı, bodrum kattan zemin kata çıkan ve zemin kattan 1. normal kata çıkan mevcut betonarme merdivenlerin kırılıp çıkış yönleri değiştirilerek yeniden yapıldığı ve 1. normal kattan çatı katına çıkan ahşap merdivenin kaldırılarak yerine betonarme merdiven yapıldığı" hususlarının … tarih ve … sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilerek, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/a maddesi uyarınca yapının tamamının yıkılmasına ilişkin … tarih ve …-… sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni kararının tesis edildiği görülmüştür. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğü'nün 11/09/2018 tarihli tespit tutanağında ise; taşınmazın bodrum kat ve zemin katındaki büyümelerin yıkıldığı, ancak diğer aykırılıkların teknik sebep ve imkansızlardan dolayı giderilemediği belirtilmiştir.

Uyuşmazlıkta; bodrum + zemin + 1 normal kat + çatı katından oluşan yapının bütün katlarında yukarıda belirtildiği üzere muhtelif izinsiz imalatlar yapıldığı, bodrum ve zemin kattaki büyümelerin davalı idare tarafından ortadan kaldırıldığı, ancak diğer aykırılıkların teknik sebep ve imkansızlardan dolayı giderilemediği, ana yapıya eklenen veya ana yapıyı değiştirilmek suretiyle meydana getirilen ve giderilemediği anlaşılan diğer aykırılıkların yıkımının gerçekleştirilmesi halinde, yapının diğer bölümlerinin ve yapı statiğinin bu durumdan nasıl etkileneceği hususunda bir inceleme yapılmadığı anlaşılmış, öte yandan; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçesinin aksine, dava konusu işleme dayanak alınan 29/06/2018 tarihli yapı tatil zaptı ve eki krokide, bodrum + zemin + 1 normal kat + çatı katından oluşan yapının bütününde oluşturulan imalatlar hakkında tespitlere yer verildiği görülmüştür.

Bu durumda; ayrıntısı yukarıda belirtilen ve idare tarafından teknik sebep ve imkansızlardan dolayı giderilemediği anlaşılan aykırılıkların yıkılması/giderilmesi halinde, bu durumun tüm yapı statiğini etkileyip etkilemediği, yapılacak bu kısmi yıkım işlemi için tüm yapının yıkılması gerekip gerekmediği hususlarında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,

2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 07/03/2023 tarihinde kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY (X) :

Temyize konu kararda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolundaki kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.