10. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi No : 2012/45-2013/19 Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, davalıya ait otoparkta 01.01.2008-02.01.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacının tespiti istenen dönemde bir müddet Samsun'da bir işyerinde, bir müddet ...'ya ait işyerinde sigortalı olarak çalışması nedeni ile bir kişinin aynı anda iki yerde birden çalışmasının mümkün olmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmiş ise de; mahkeme kararı eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Somut olayda; davacının 29.02.2008-10.03.2008 tarihleri arasında 11 gün dava dışı 1023209 sicil nolu işyerinde, 11.09.2009 - 23.03.2010 tarihleri arasında kesintisiz 193 gün dava dışı 1003568 sicil nolu işyerinde çalışması bulunmaktadır. Mahkemece dinlenen davacı tanıklarının davacının iki yıl işyerinde çalıştığını beyan etmeleri, davalı tanıklarından Adnan Zaim'in davacıyı bir kaç ay işyerinde gördüğünü söylemesi, yine davalı tanığı ...'nun davacının kendisine ait işyerinde kamyon şoförü olarak işin niteliği gereği sürekli çalışmadığına ilişkin ifadesi karşısında; res'en tanık araştırması yapılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Şu halde, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda; Mahkemece, davacının dava dışı işyerlerindeki çalışmaları ile ilgili olarak, bu işyerinin sahipleri ve işyerinde kayden çalışması gözüken kişiler res'en belirlenerek dinlenmeli, dava dışı işyerlerinde çalışmaların niteliği aydınlığa kavuşturulmalı, bu işyerlerindeki çalışmanın davalı işyerinde de çalışmasını engelleyici nitelikte olup olmadığı, kısmi zamanlı mı sürekli çalışma mı olduğu üzerinde durulmalı, talep edilen döneme ilişkin sigortalı ile birlikte davalı işyerinde çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; çalışmanın varlığı, tam zamanlı olup olmadığı işyerinin niteliği ve kapsamı gözetilerek belirlenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır