10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Belediyesinde 1999 tarihinde işçi olarak işe başladığını, 04.11.2011 tarihine kadar Belediyedeki işine devam ettiğini, daha sonra ise müvekkilinin 6111 sayılı Kanun ile görev yerinin değiştirildiğini, belediyedeki işinin sona erdiğini, ... Emniyet Müdürlüğünde işçi olarak işe başladığını, halen aynı iş yerinde çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin davalı Belediyede işe devam ettiği süre içerisinde Belediye İş Sendikası üyesi olduğunu ve Belediye ile Sendika arasında yapılan toplu iş sözleşmesinden faydalandığını ve sözleşme hükümlerine göre ücretini aldığını, müvekkilinin yüksek maaş almasına rağmen 1999 yılı ile 2005 yılları arasında Belediye tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna prime esas kazançlarının asgari ücret üzerinden yatırıldığını öğrendiğini, davacının davalı Belediyede işçi olarak çalıştığı 1999-2005 yılları arasındaki prime esas kazancının tespiti ile eksik yatırıldığını beyanla, prime esas kazancın tespitini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan işbu davayı kabul etmediklerini, davacı hakkında müvekkil Kurum tarafından yapılan araştırmalar neticesinde ... Belediyesinde hizmetli kadrosunda 1999-2005 yılları arasında belediyedeki işine devam ettiğini, 1999 ila 2005 yıları arasındaki çalışmalarının Sosyal Güvenlik Kurumuna prim esas kazançlarının asgari ücret üzerinden bildirildiğinin tespit edildiğini, bu durumun Kurum kayıtlarının incelenmesi neticesinde açığa çıkacağını, Kurumun kendi işlemlerini yasaya aykırı bir şekilde inkar etmesi gibi bir konunun düşünülemeyeceğini, dava dilekçesinde bahsi geçen 1999-2005 yılları arası 1625942 sicil numaralı ... Belediyesinde çalışmış olan davacının çalışmış oluğu dönemlerde prime esas kazancının asgari ücret üzerinden bildirildiğini, bu nedenle müvekkili kurum aleyhine açılan iş bu davanın reddinin gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davacı yana hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının ikametinin incelenmesi neticesinde davanın görülmesi gereken Mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, diğer davalının adresinin de ... olarak belirlendiğini bu nedenle yetki yönünden davanın reddini talep ettiklerini, davacının adresinin dava dilekçesinde de belirtilmediğini,

HMK'nın 119 uncu maddesi gereğince bu eksikliğin giderilmesi gerektiğini, davanın 26.03.2014 tarihinde ... Belediyesine karşı açıldığını, Belediyenin 31.03.2014 tarihinde yapılan seçimlerden sonra yürürlüğüe giren 6360 sayılı 13 ilde Büyükşehir Belediyesi ve 26 ilçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile tüzel kişiliğine son verildiğini bu nedenel de dava dilekçesinin ... Belediyesine gönderildiğini, ... Belediyesinin kapanması, personel, bina araç, gereç alacak ve borçlarının kurulan komisyon eliyle paylaştırılması nedeniyle 2005 yılından öncesine ait bilgi ve belgelere ulaşılıp konu ile ilgili gerekli araştırma ve inceleme yapılması, ilgili yerlerle yazışma yapılmasını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2016 tarihli ve 2015/93 Esas, 2016/342 Karar sayılı kararıyla; dosya kapsamından, daha önce karara çıkan ... 2. İş Mahkemesinin 2006/324 Esas sayılı dosyasına atıf yapılarak dosyada mevcut TİS’ne göre SPEK belirlenmek suretiyle davanın kabulü ile davacının ... nezdinde; 2003 yılı 2. döneminde prime esas kazancının 1.737.394.221 TL olduğunun, 2003 yılı 3. döneminde prime esas kazancının 1.971.000.000 TL olduğunun, 2004 yılı 1. döneminde prime esas kazancının 2.198.520.000 TL olduğunun, 2004 yılı 5. döneminde prime esas kazancının 549.630.000 TL olduğunun, 2004 yılı 6. döneminde prime esas kazancının 500.406.000 TL olduğunun, 2004 yılı 7. döneminde prime esas kazancının 492.136.800 TL olduğunun, 2004 yılı 8. döneminde prime esas kazancının 492.136.800 TL olduğunun, 2004 yılı 9. döneminde prime esas kazancının 738.205.200 TL olduğunun, 2004 yılı 10. döneminde prime esas kazancının 492.136.800 TL olduğunun, 2004 yılı 11. döneminde prime esas kazancının 492.136.800 TL olduğunun, 2004 yılı 12. döneminde prime esas kazancının 262.472.960 TL olduğunun, 2005 yılı 1. döneminde prime esas kazancının 243.443.670 TL olduğunun, 2005 yılı 2. döneminde prime esas kazancının 521.665.008 TL olduğunun, 2005 yılı 3. döneminde prime esas kazancının 521.665.008 TL olduğunun, tespitine ve bu tarihler arasında davalı ... tarafından SGK'ya bildirilmeyen ve ödenmeyen primlerin bu davalı tarafından SGK ya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar vermiştir.

. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.

10.Hukuk Dairesinin 29.06.2022 tarih 2020/815 Esas, 2020/6003 Karar sayılı bozma kararında; öncelikle davacının sendika üyesi olup olmadığı, toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanmadığı belirlenmeli, TİS’den yararlandığının anlaşılması halinde 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi uyarınca TİS’de öngörülen ücretlerin davacıya ödenip ödenmediği tespit edilmeli, ödeme yapıılmış ise buna ilişkin kayıtlar celp edilmeli, TİS’e göre belirlenen ücretlerin ödenmesi halinde prime esas kazanca esas alınacağı gözetilmeli, ödemelerin nasıl yapıldığı, asgari ücret üstünün nasıl ödendiği hususlarında davacının beyanı alınarak bu konular açıklığa kavuşturulmalı, davalı iş yerinin kamu kurumu olması nedeniyle yapılan ödemelerin kayıtlı olması gerektiğinden ve kayıt dışı ödeme yapılamayacağından ilgili belediye başkanlığından ödemelerin ne miktarda ve nasıl yapıldığı sorulmalı, iş yerinde aynı konumda başka işçilerin de olup olmadığı yönünde araştırma yapılmalı, toplanan deliller değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerektiği, kabule göre de davacının 1999-2005 devresine ait prime esas kazançların tespiti talebine karşılık Mahkemece kabul edilen 2003/2-2005/3 devresi yönünden kısmen kabul kararı verilmemiş olması hatalı olduğu belirtilerek hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ... nezdinde çalıştığı 1999-2005 tarihleri arasındaki gerçek ücretinin tespitine bu dönemdeki sigorta primlerinin tespit edilen ücret üzerinden hesaplanarak aradaki prim farkının işverence SGK'ya yatırılmasına, kayıtların düzeltilmesine karar verilmesi için dava açtığı, Yargıtayın bozma ilamı doğrultusunda davacı asilden sorulmuş olup, ücretlerinin banka kanalı ile yapıldığı, elden ödemenin ilk işe girdiği zamanlar yapıldığını beyan ettiği, her ne kadar önceki kararda 2005 yılına ait tespitler yapılmış ise de davacının talebinin 2005 yılına kadar olduğu, 2005 yılını kapsamadığı kanaati ile taleple bağlı kalınarak 26.05.2022 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmakla raporda davacının belirtilen tarihler arasında gerçek ücretinin tespit edildiği, bilirkişinin raporuna eklemiş olduğu çizelgelerinde kuruma eksik bildirilen prime esas kazanç miktarlarının da belirtildiği, bilirkişinin 26.05.2022 tarihli raporu ile bu raporuna ekli çizelgelerinin de dosya kapsamına ve delillere uygun olduğu anlaşıldığından; davanın kısmen kabulü ile davacının ... nezdinde; 2003 yılı 3. döneminde prime esas kazancının 1.946.000.000 TL olduğunun, 2004 yılı 1. döneminde prime esas kazancının 2.208.510.000 TL olduğunun, 2004 yılı 5. döneminde prime esas kazancının 457.390.000 TL olduğunun, 2004 yılı 6. döneminde prime esas kazancının 457.390.000 TL olduğunun, 2004 yılı 7. döneminde prime esas kazancının 886.520.400 TL olduğunun, 2004 yılı 8. döneminde prime esas kazancının 484.833.400 TL olduğunun, 2004 yılı 9. döneminde prime esas kazancının 484.833.400 TL olduğunun, 2004 yılı 10. döneminde prime esas kazancının 732.025.400 TL olduğunun, 2004 yılı 11. döneminde prime esas kazancının 484.833.400 TL olduğunun, 2004 yılı 12. döneminde prime esas kazancının 484.833.400 TL olduğunun tespitine ve bu tarihler arasında davalı ... tarafından SGK'ya bildirilmeyen ve ödenmeyen primlerin bu davalı tarafından SGK'ya ödenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ...

vekili; bordro kayıtları ile banka kayıtlarının uyumlu olduğunu ve yanlış değerlendirme ile karar verildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı Kurum vekili; Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delille ispatınn gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalı ... Başkanlığında çalıştığı 1999-2005 döneminde eksik gösterilen prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin 1 inci fıkrası, 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ve 5510 sayıl Kanun'un 80 inci maddesinin 1 inci fıkrası

3.Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

08.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.