4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin asıl ve birleşen davalardan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

1.

Davacı vekili asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde; miras bırakan ...'a ait ... plakalı aracını sigortasız ve trafikten men edilmiş halde 10.10.2009 tarihinde tam kusurlu olarak kullanmakta olan davalı ...'ın sebep olduğu kazada ...'ın %88 fonksiyon kaybına neden olmuş olduğunu, Kurumlarınca 5684 Sayılı Yasa uyarınca kazazedelerden ...'a 21.04.2011 tarihinde 150.000,00 TL ödendiğini, bu ödemenin yasal faizi ve yargılama giderleriyle tahsiline ilişkin Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2011/28 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin davalılar vekilinin 23.05.2011 tarihli itirazı üzerine 16.06.2011 tarihli kararı ile durdurulmasına karar verilmiş olduğunu, durdurulma kararının taraflarına 21.06.2011 tarihinde tebliğ edildiğini, bu nedenlerle İİK.'nun 67/1 maddesi uyarınca Torul İcra Müdürlüğünün 2011/28 sayılı dosyasına itirazın iptaline, takibin devamına ve ...'a 21.04.2011 tarihinde yapılan 150.000,00 TL ödemenin takip tarihine kadar birikmiş 925,00 TL ile birlikte yasal faizi ve yargılama giderleriyle müşterek müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

2.

Davacı vekili 2013/7 Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde; davalıların müşterek maliki oldukları ... plakalı aracı sigortasız ve trafikten men edilmiş haliyle 10/10/2009 tarihinde tam kusurlu olarak kullanmakta olan davalı ...'ın sebep olduğu kazada ...'ın %19, ...'ın ise %13 fonksiyon kaybına neden olmuş olduğunu, Kurumlarınca 5684 Sayılı Yasa uyarınca kazazedelerden ...'a 06.07.2012 tarihinde 28.961,00 TL ...'a ise 21.426,00 TL olmak üzere toplam 50.387,00 TL ödendiğini, bu ödemenin yasal faizi ve yargılama giderleriyle tahsiline ilişkin Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/60 sayılı dosyası ile başlatılmış olan takibe karşı davalı tarafça yapılan itiraz takibin durdurulduğunu, tüm bu nedenlerle İİK.'nun 67/1 mad. uyarınca bu davayı açmakta zorunlu olduklarını bu nedenle Torul İcra Müdürlüğünün 2012/60 Esas sayılı dosyasına itirazın iptaline, takibin devamına ve ...'a yapılan 21.426,00 TL'nin ödeme tarihi olan 16.07.2012 tarihinden, ...'a yapılan 28.961,00 TL'nin 16.07.2012 tarihinden olmak üzere toplam 50.387,00 TL'nin yasal faizi ve yargılama giderleriyle müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

3.Davacı vekili 2013/6 Esas sayılı birleşen dava dilekçesinde; davalıların müşterek maliki oldukları ... plakalı aracı sigortasız ve trafikten men edilmiş haliyle 10.10.2009 tarihinde tam kusurlu olarak kullanmakta olan davalı ...'ın sebep olduğu kazada ...'in %18 fonksiyon kaybına uğradığının belirlendiğini, kurumlarınca 5684 Sayılı Yasanın 14/2-b ve müteakip maddeleri uyarınca zarara uğrayan ...'e 31.05.2012 tarihinde yapılan 27.436,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline ilişkin Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/55 ve 2012/59 sayılı takip taleplerine ...'ın bizzat diğerlerinin ise vekilleri Av. ...'ın itirazları üzerine İcra Müdürlüğünün 02.08.2012 ve 28.08.2012 tarihli kararı ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini İİK.'nun 67/1 maddesi uyarınca bu davayı açmakta zorunlu olduklarını Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/55 -2012/59 sayılı dosyalarındaki itirazın iptaline, takibin devamına, 27.436,00 TL asıl alacağın ödeme tarihi 31.05.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ve yargılama giderleri ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalılar vekili; aracın sahibinin murisleri olan ... olması nedeniyle davalılara dava açılmış olduğunu ancak ...'ın neredeyse yirmi yıl önce vefat etmiş olduğunu, kazaya karışan aracı ise murisinin ölümünden beri ...'ın kullanmış olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na (2918 sayılı Kanun) göre başka birinin aracı kendi hesabına işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufunun bulunduğu belirlenirse bu kişinin aracı işleten sayılacağını, davaya konu olayda ise bu kişinin ... olduğunu, diğer davalıların davaya konu kazaya karışan araçla bir alâkasının olmadığını, davalı ...'ın ise kazada bir kusurunun bulunmadığını, ceza davalarındaki kusur değerlendirmesinin hukuk mahkemelerini bağlamayacağını, kazanın karşı tarafın farlarının yanmamasından kaynaklandığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini ve davacı tarafın dava miktarının %40'ından az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm tanık anlatımlarından da anlaşılacağı üzere kazaya sebebiyet veren ve davalıların ölü murisi adına kayıtlı olan aracın 20-30 yıldır davalılardan ...'ın kullanımında ve sorumluluğunda olduğu, hatta Tanık ... ve ... miras paylaşımı sonucu bu aracın davalı ...'a kaldığını belirttikleri kazayı yapan ve kusurlu olan davalılardan ...'ın aynı zamanda kazaya sebep olan aracın çok uzunca bir süredir fiili kullanıcısı, işleticisi ve sahibi olduğu, tanık anlatımlarından da anlaşılacağı üzere ...'ın sadece kazayı yapan ve kazada kusurlu olan kişi değil, aynı zamanda kazaya sebebiyet veren aracı fiili tasarrufu altında tutan ve çok uzunca süredir aracın işleteni konumunda olduğu gerekçesi ile asıl dosya açısından davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davalılardan ... tarafından Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2011/28 sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, bu borçlu (davalı) yönünden takibin devamına, diğer tüm davalılar için Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2011/28 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali için açılan bu davanın reddine, birleşen 2013/7 Esas 2014/56 Karar sayılı dosya açısından davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davalılardan ... tarafından Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/55 sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, bu borçlu (davalı) yönünden takibin devamına, diğer tüm davalılar için Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/59 sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali için açılan bu davanın reddine, birleşen 2013/6 Esas -2014/57 Karar sayılı dosya açısından davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davalılardan ... tarafından Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/60 sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, bu borçlu (davalı) yönünden takibin devamına, diğer tüm davalılar için Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/60 s sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali için açılan bu davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ...

vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece verilen kararda dayanak yapılan tanık ifadelerinden bazılarının aracın ...'a ait olduğunu, bazılarının ise aracın miras olarak paylaşıldığını ifade etmiş olduklarını, tarafların aracın tescilini ve vergi dairesinde gerekli işlemleri yaptırmadıklarını, 2918 sayılı Kanun'un 20/d maddesi hükmü gereğince trafikte tescil edilmiş motorlu araçların noterlerce yapılmayan her türlü satış ve devir işlemlerinin geçersiz olduğunu, davalılardan ...'ın ne miras yoluyla aracın işleteni olduğu, ne de yıllardır kullanması dolayısıyla işleteni olduğu savının kabul edilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilen ve mağduriyetine sebep olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, verilen kararın kısmen ret kısmen kabul olduğu halde mahkemece sadece davacı taraf lehine avukatlık ücretine karar verildiğini, davalı lehine avukatlık ücretine karar verilmediğini, davalı lehine davanın reddedilen kısmı üzerinden vekalet ücretine takdir edilmemesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, tüm bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesinin talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu araç üzerinde tarafların iştirak halinde mülkiyeti söz konusu olduğundan ve dosya kapsamından davalıların mirası reddettiklerine ilişkin bir beyanları veyahut dosyaya sunulan bir karar bulunmadığı görüldüğünden ayrıca terekenin borca batıklığının da dosya kapsamı ile söz konusu olmadığı anlaşıldığından ... dışındaki davalılar açısından davaların reddinin yerinde olmadığı (Yargıtay 17. H.D.'nin 01.01.2011 tarih, 2010/9794 Esas, 2011/10175 Karar sayılı ilamı.) gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacının davasının 2011/251 sayılı asıl dosya açısından kabulü ile davalılar tarafından Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2011/28 sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, birleşen 2013/7 Esas, 2014/56 Karar sayılı dosya açısından davanın kabulü ile; davalılar tarafından Torul (1.) İcra Müdürlüğünün 2012/55 ve 2012/59 sayılı dosyalarına yaptığı itirazların iptali ile takiplerin devamına, birleşen 2013/6 Esas 2014/57 Karar sayılı dosya açısından davanın KABULÜ ile davalılar tarafından Torul 1. İcra Müdürlüğünün 2012/60 sayılı dosyasına yaptıkları itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; kazaya karışan araç muris ... adına kayıtlı olmakla birlikte 20-30 yıldır ... tarafından kullanıldığını, ...'ın aracın fiili kullanıcısı, işleticisi ve sahibi olduğunu, söz konusu aracın fiili tasarrufunun ...'da olduğunun ispat edildiğini, diğer davalıların kazayla bir ilgisinin olmadığını ve sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında da belirtildiği üzere öncelikle ... dışındaki mirasçılar yönüyle yapılan itirazların reddi ve takibin durmasına (iptaline) karar verilmesi gerektiğini, ... açısından ise dosya içerisinde daha önce ifade edilen nedenlerle ve olayda kusuru olmaması nedeni ile yapılan itirazların reddine ve takibin durmasına (iptaline) karar verilmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda davacı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan dava dışı hak sahiplerine ödenen maddi tazminatın araç malikininin mirasçılarından rücuen tahsili istemine ilişkin başlatılan takipleri vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5686 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrası, Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK'nun 355 inci maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.