12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde,

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 4 adet jeneratörün 477.900,00 USD bedelle davalıya satışı konusunda 23.12.2020 tarihli sözleşme ve ek olarak satışı yapılan 5.900 USD'lik parçalara ilişkin 12.02.2021 tarihli protokolün yapıldığını ve toplamda 483.800,00 USD bedelle anlaşıldığının , ödemelerin sözleşmenin 8. maddesinde kararlaştırıldığı ve ürünlerin teslim edildiğini, ancak sözleşmenin ilgili maddesi hükmü gereğince kur farkından kaynaklanan 85.055.05 USD alacağın ödenmesi için düzenlenen kur farkı faturasının ödenmediği , tahsili amacıyla ... esas sayılı dosyasında takibe geçildiğini, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; davalının haksız itirazın iptaline, takibin devamına ve alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında belirtilen sözleşmeye göre ürünlerin en geç 31.03.2021 tarihine kadar teslimi gerekirken, 13.08.2021 tarihinde teslim edildiğinden sözleşmenin 8. Maddesine göre ödenecek bedelinin fazlalaşmasına neden olunduğu , teslim tarihi itibari ile ödenen bedelin ihtirazi kayıt yapılmadan kabul edildiğini, kur farkı faturasını düzenlenerek tebliğ edilmediğini, davacının sözleşmeye aykırı olarak ürünleri beş ay gecikmeli teslimi nedeni ile müvekkilinin zarara uğradığını, ödemelerin çekle yapıldığını, bu nedenle de kur farkı istenemeyeceğini belirterek, sözleşmeye aykırı ve kötü niyetli olarak kur farkı talebinin yerinden olmadığını belirtilerek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kur farkı alacağından kaynaklı başlatılan ilamsız takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak; ... esas sayılı dosyasını, satış sözleşmesine, banka kayıtlarına, ticari defter ve kayıtlara ve bilirkişi incelemesine, davalı vekili ise; icra dosyasına, satış sözleşmesine, banka kayıtlarına, tarafların ticari defter ve kayıtlarına, bilirkişi incelemesi, tanık ve yemin deliline dayanmıştır. ... ( ... ) esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhinde 23/12/2020 tarihli 447.900USD bedelli satış sözleşmesi ve 5.900 USD lik montaj ve sair satışlar sonrası ödenmeyen 88.055.50USD cari hesap alacağı açıklaması 88.055,50 USD nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının takip tarihinden itibaren alacağa işleyecek faiziyle talep edildiği, borçlunun süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile ödeme emrine takip dayanağı belgeye, borca, faize ve borcun diğer tüm ferilerine itiraz ettiği, takibin durdurulduğu ve iş bu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.

Taraflar arasında imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmayan 23/12/2020 tarihli Protokol başlıklı satış sözleşmesi incelendiğinde; davacı ve davalı arasında mal alım-satım sözleşmesi olduğu, sözleşme bedelinin 405.000USD ve %18 KDVsi 72.900USD olmak üzere toplam 477.900USD üzerinde anlaşıldığı, sözleşmenin 4. Maddesinin E bendinde; Dövize bağlı ödemelerde vade tarihine göre hazırlanan çek/çekler ödeme günlerine göre tahmini kur belirlenerek tespit edilmiş olup, asıl çek/çekler bedeli, fiili ödeme tarihindeki TCMB Euro-USD efektif satış kuru dikkate alınarak Türk Lirasına çevrilerek belirlenecektir. Doğabilecek fark/farklara karşılık olarak (+) ya da (-) olarak gününde tahsil edilip ödeme/ödemeler sonunda kur farkı faturası kesilerek hesap sıfırlanacaktır, ifadesinin yer aldığı. Ödeme başlıklı 8. maddesinde; 50.000 USD sözleşmenin imzalanmasına müteakip banka hesap numaralarına havale ile ödeneceği, 427.900USD mal tesliminden önce 60-90-120 günlük üç eşit çek ile ödenecektir. Dövize bağlı ödemelerde vade tarihlerine göre hazırlanan çek/çekler, ödeme günlerine göre tahmini kur belirlenerek tespit edilmiş olup, asıl çek/çekler bedeli fiili ödeme tarihindeki TCMB Euro-USD efektif satış kuru dikkate alınarak Türk Lirasına çevrilerek belirlenecektir. Doğabilecek fark/farklar karşılıklı olarak (+) ya da (-) olarak gününde tahsil edilip ödemeler sonunda kur farkı faturası kesilerek hesap sıfırlanacaktır "ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Dosya kapsamı ile tarafların ticari defter ve kayıt belgeleri üzerinde SMMM ve Nitelikli Hesap bilirkişisinden oluşturulan heyetçe yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 09/06/2023 tarihli raporda; Taraf defterlerinini usulünce tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliğinde olduğunu, davacının düzenlediği fatura bedelleri toplamının 4.135.358,98 TL , davalının davacıya yapmış olduğu ödeme toplamının ise 4.093.817,83 TL'sı olduğunu ve dolayısıyla davacının davalıdan olan alacağının 41.541,15 TL'sı, olarak her iki taraf defterlerinde aynen kayıtlı olduğu, (Taraf defterlerinin birbirlerini teyit ettiği) , davalı tarafından mahkemeye sunulan ödeme belgelerine göre, davalının, davacıya toplam 4.093.817,83 TL'sı tutarında ödeme yaptığı (Taraf defter kayıtlarında da aynen yer aldığı), taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye göre dava konusu malzemenin bedelinin USD olarak belirlendiği, buna ilişkin düzenlenen vadeli çeklerin önce tahmini kurla tespit edileceği sonra fiili ödeme tarihindeki “T.C.M.B euro-usd (€$) efektif satış kuru” dikkate alınarak TL'sına çevrilerek belirleneceğinin hüküm altına alındığı, Mahkemenin takdirinin davalının yapmış olduğu ödemelerin “fiili ödeme” tarihindeki kur dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerektiği yönünde karara varması durumunda; davalı tarafından davacıya yapılan toplam ödeme tutarı olan 4.093.817,83 TL'sının fiili ödeme tarihindeki kur dikkate alınmak suretiyle 398.744,50 USD 'na karşılık geldiğinin hesaplandığı ve kur farkından dolayı davacının davalıdan olan alacağının (483.800,00 - 398.744,50 ) 85.055.05 USD olarak hesaplandığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , taraflar arasındaki USD bedeli üzerinde ticari mal satışına ilişkin sözleşmeler , tarafların ticari defter ve belgeleri ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arsında USD bedel üzerinde mal alım satım sözleşmelerinin imzalandığı , mal tesliminde önce ödemeye ilişin olarak bir kısım peşin USD üzerinde ödeme ve bakiyesi için vadeli çeklerin tahmini kuru üzerinde TL ye çevrilerek düzenlendiği , çeklerin ödendiği , davacı satıcı tarafından davalı alacıya malların teslim , edildiği , sözleşmenin 4. Ve 8. Maddeleri hükmüne göre ; " dava konusu malzemenin bedelinin USD olarak belirlendiği, buna ilişkin düzenlenen vadeli çeklerin önce tahmini kurla tespit edileceği sonra fiili ödeme tarihindeki “T.C.M.B euro-usd (€$) efektif satış kuru” dikkate alınarak TL'sına çevrilerek belirleneceğinin " kararlaştırıldığı , buna göre bilirkişilerce çeklerin fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinde ödenen TL bedelleri USD ye çevrildiğinde vadeli çeklerle ödenmesi gereken ( 427.900 USD+4.350,00USD=)432.250 USD yerine ödenen bedelin 398.744,50USD olduğu ve sözleşmelere göre kur farkı alacağının (483.800,00 - 398.744,50 ) 85.055.05 USD olduğu hesap ve tespit edilmiştir.

Davalı vekili davacının makine teslimini geciktirdiği için ödemenin geciktiği , bu nedenle kur farkı alacağının oluştuğu ve borcu arttığının belirtmiş ise de, sözleşmede ödemelerin mal tesliminden önce olacağı kararlaştırıldığından bu itiraz nazara alınmamıştır. Yine ödemelerin ihtirazı kayıtsız kabul edildiğinden kur farkı istenemeyeceği yönündeki itirazı ise sözleşmede açıkça kur farkı isteneceğinin kararlaştırıldığı nazara alınarak ihtirazi kayıt ileri sürmesine gerek olmadığı gibi çekle ödemelerde kur farkı istenemeyeceği itirazın hukuki bir dayanağının bulunmadığı anlaşılmakla davalı itirazları kabul görmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davasının kabulü ile davalının takibe itirazın reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Ayrıca davacının ek olarak satışı yapılan 5.900 USD'lik parçalara ilişkin 12.02.2021 tarihli protokolün sehven dikkate alınmadığından buna yönelik talebin reddine karar verilmiş ise de; bu satışa ilişkin olarak 23/12/2020 sözlemedeki hükümleri tekrar edildiği ve sözleşme bedelinin 5.000,00USD ve %18 KDVsi 900,00USD olmak üzere toplam 5.900,00 USD olduğu , bunun1.550,00 USD sinin sözleşmenin imzalanmasını müteakip ,4.350,00 USD bakiye mal tesliminde 60 günlük çek ile ödeneceği kararlaştırıldığından bu kısım yönünden bilirkişi raporunda hesap edilen kur farkını isteyebileceği anlaşılmış, ancak kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki doğurmaması için bu yanlışlık düzeltilememiştir.

1.Davacının davasının Kısmen Kabulü ile;... Esas sayılı dosyasında davalının 84.514,99 USD' ye yaptığı itirazın iptaline, bu miktar asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095. Sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarınca 1 yıllık USD üzerine açılan mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, takibin bu şekilde devamına, Kabul edilen miktarın %20' si üzerinde hesaplanan (84.514,99X18,2791=1.544.857,95/100x20)= 308.971,59 TL ‬ icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2- Alınması gereken 108.295,20-TL harçtan peşin alınan 19.473,12-TL harcın harcının mahsubu ile bakiye 88.822,08-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-

Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 80,70-TL başvuru harcı, 19.473,12-TL peşin harc, 11,50-TL vekalet harcı toplamı 19.565,32‬-TL ile,

Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 116,00-TL posta masrafı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.116,00-TL'nin kabul/red oranına göre 4.089,86-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

4.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 174.827,93-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5.Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6.6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 3.120,00-TL'nin kabul/red oranına göre 3.100,19-TL'nin davalıdan, 19,81-TL'nin davacıdan alınarak alınarak hazineye gelir kaydına,

7.HMK' nun 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2023 Başkan ... ✍e-imzalıdır Üye... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Katip... ✍e-imzalıdır