2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile Davalı/borçlu arasında ... tarihinde akdedilen bir ... sözleşmesinin mevcut olduğunu, bu sözleşme gereği davalının müvekkil şirkete ait işletmede ... tarihi itibariyle sigortalı olarak görüneceğini ve fakat bahsi geçen işletmeyi bu tarihten itibaren 5 yıl boyunca kendi nam ve hesabına işleteceğinin kararlaştırılmış olduğunu, sözleşme gereği davalının 3. kişiye ödenmesi gereken kira borcu ile işletmenin işletilmesinden kaynaklanan tüm gider ve borçlardan sorumlu olacağını ve tüm bunların yanında müvekkil firmaya aylık 20.000-TL İşletme bedeli ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, davalı tarafın ... dönemine kadar yukarıda belirtilen işletme bedelini müvekkil şirkete ait ... Bankası ... Şubesinde bulunan hesaba düzenli olarak ödediğini, bu tarihten sonra ... itibariyle herhangi bir ödeme yapmadığını, davalının ... döneminde yine üzerine düşen elektrik faturasını da ödememiş olduğunu, ileri sürülen hususlara ilişkin olarak ilgili banka hesap kayıtları ile ... A.Ş tarafından kesilen ... dönemine ilişkin elektrik faturasının celbini talep etmekte olduklarını, davalı tarafın bu sözleşmeye aykırı davranışları ve işletmeye gelmeyerek sözleşmeyi tek taraflı fesih iradesi nedeniyle müvekkilinin sözleşme gereği davalıya yaptırdığı sigortayı iptal ettiğini, buna ilişkin müvekkil firmanın SGK nezdinde davalı taraf adına tutulan kayıtlarının celbini talep ettiklerini, tüm iyi niyetli girişimlerin sonuçsuz kalması üzerine; davalı borçlu hakkında Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, buna göre ...

yılında artırımlar neticesinde 25.520,00-TL olan işletme bedelinin ... döneminde 3.940,00-TL'sinin daha önceki aylarda ödenmiş olup bakiye 21.580,00-TL ile ..., ..., ..., ... ve ... dönemlerine ilişkin işletme bedelleri ile müvekkil firma tarafından ödenen ... Ayı Elektrik faturası bedellerinin sözleşmede kararlaştırılan vadeler göz önünde bulundurularak aylık faizleri ile takip konusu yapıldığını, davalı borçlunun takibe herhangi bir ödeme belgesi ibraz etmeden haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, davalı taraf itiraz dilekçesinde sözleşmeyi ve imzayı kabul etmesine rağmen ödeme belgesi bulunmamasına rağmen borcunun bulunmadığını beyan ettiğini, yukarıda belirttiğimiz üzere müvekkil firmanın banka kayıtları, SGK kayıtları ile elektrik faturalarının celbi neticesinde bilirkişi incelenmesi yapılmasını, davalının huzurdaki dava öncesinde dava şartı arabuluculuk görüşmelerine de katılmadığını belirterek davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili süresinden sonra ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; takip dayanağı olan ... sözleşmesi içeriği incelendiğinde esasen ticari işletme devri sözleşmesi niteliğinde olduğunu, ticari işletme devrinin geçerliliğinin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesine bağlı olduğunu, kiracı olarak işletilen bir ticari işletmenin devri için mal sahibinin kiracıdan devri için yazılı onayının alması şartının bulunduğunu, davacının işletme bedeli adı altında talepte bulunmasının hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkili tarafından gerekli ödemelerin yapıldığını, işini aksatmadan işletmeyi ayakta tutmaya çalıştığını, davacı tarafın müvekkilden hiçbir alacağının söz konusu olmayıp aksine müvekkilinin alacaklarının önüne geçilmek üzere bu sözleşmeyi ileri sürdüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Davacı vekili tarafından... sözleşmesi, ... A.ş nin ... tarihli yazısı, delil olarak sunulmuş mahkememizce davalının tacir olup olmadığı araştırılmış, gelen belgeler dosya arasına alınmış, davalının SGK hizmet döküm cetveli ve işe giriş çıkış kayıtları celp edilmiş, davacının bildirdiği banka hesap hareketleri ilgili bankadan getirtilmiş, ... A.ş den ilgili işletmeye ait ... ve ... faturaları celp edilmiş, mal sahibi ... A.Ş' den davacı ile aralarındaki kira sözleşmesi, faturalar ve ödemelere ilişkin bilgi ve belgeler istenmiş, gelen yazı cevabı dosya arasına alınmış, icra dosyası getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır. Dava, taraflar arasındaki a tipik sözleşmeden kaynaklı alacak ile sözleşmeye göre davalının ödemesi gereken fatura borcunun tahsili amaçlı başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Antalya ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine 154.680,00-TL asıl alacak(149.180,00-TL sözleşme bedeli, 5.500,00-TL elektrik fatura bedeli) 45.171,40-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 199.851,40-TL üzerinden örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalının süresinde itirazda bulunmuş olduğu, takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Ödeme emrinde davacı 149.180,00-TL asıl alacak için avans faiz, 5.500,00-TL asıl alacak için yasal faiz talebinde bulunmuştur.

Taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan ... tarihli ... sözleşmesinin incelenmesinde davacının dava dışı ... A.Ş' den kiraladığı yerde kurduğu ve işletme sahibi olduğu ... isimli işletmeyi beş yıllığına işletmesi için davalı ile anlaştığı, davacı ile ... A.Ş arasındaki sözleşmede işletme devrinin yasak olması sebebi ile tarafların bu şekilde kendi aralarında bir sözleşme yaptıkları, davalının çek keşide etme gibi işlemler hariç buranın işletme müdürlüğünü yapacağı dış ilişkide mesul müdür olarak görüneceği, mal sahibi ... A.Ş'ye ödenecek kira bedelleri dahil olmak üzere işletmenin tüm kar ve zararından ve kurumlara borçlarından davalının sorumlu olduğu, diğer tüzel kişilere karşı olan sorumluluğun da davalıya ait olduğu, davalının mal sahibine ödenecek kira borcu için davacıya her ay aylık 20.000,00-TL ödeme yapacağı, bu bedele mal sahibinin kira bedeline yapacağı artış oranında zam yapılacağı, işletme bedelinin ödenmemesi halinde davacının sözleşmeyi fesih edebileceği hususlarında tarafların anlaştıkları görülmüştür.

Davacı taraf sözleşmede yazılı aylık 20.000,00-TL işletme bedelinin ... tarihinden itirbaren ödenmediğini ve yine ... ayına ait elektrik fatura borcunun ödenmediğini, belirterek bu tutarları takip konusu yapmıştır.

Mahkememizce ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın tespitinde davanın ticari işletmenin devri niteliğinde olduğu belirtilmişse de yapılan sözleşmenin esasen kendi has a tipik bir sözleşme olduğu, zira davacının işletme sahibi olarak çek keşide etme gibi bazı yetkileri davalıya vermediği, davalının bu işletmede sigortalı olarak göründüğü, sadece zarar ve karı kendisine ait olmak üzere beş yıl boyunca burayı işleteceği, bu süreçte davacının işletme sahibi olarak mal sahibine ödeyeceği kira bedellerine ve artış oranına paralel şekilde davacıya aylık ödemeler yapacağı, işletmenin masraflarının da bu süreçte davalıya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce mal sahibi ... A.Ş' den aylık kira bedeli ve ödemelere ilişkin belgeler, ... A.Ş.'den ödenmemiş elektrik faturaları, davacının banka hesap hareketleri celp edildikten sonra dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmıştır.

Sunulan 08/06/2023 tarihli raporda özetle; davacının ...-... ayları arası sözleşme bedelleri ile ... ayı elektrik fatura bedelini takip konusu yaptığı, davacı ile ... AŞ. Arasında düzenlenen ... tarihli kira sözleşmesine göre kira bedelinin 20.000,00-TL takip eden yılların kira bedellerinin bir önceki yıl kira bedeline göre tüfe oranında yapılacak artışla belirleneceği, buna göre yapılan hesaplamada ... - ... tarihleri arasındaki aylık işletme bedelinin 26.384,64-TL olduğu, davacının takipte ... ayı için 21.580,00-TL, diğer aylar için 25.520,00-TL talep ettiği, taleple bağlı kalınarak yapılan hesaplamada işletme bedelinin 149.180,00-TL olduğu, davalının bu işletme bedelinin ödendiği ile ilgili dosyaya herhangi bir belge ibraz etmediği, ... AŞ.' nin sunduğu elektirik tüketim faturalırının incelenmesinde faturaların dava konusu işletmeye ait olduğu, ... yılı ... ayı faturasının ... tarihli 7.556,50-TL bedelli olup son ödeme gününün ... olduğu, davacının bu fatura için takipte 5.500,00-Tl talepte bulunduğu, talebin uygun olduğu, davacı ile ... AŞ. Arasındaki kira sözleşmesine göre ödenmeyen kira bedeline 6183 sayılı kanunun 51m. gereğince belirlenen oranda her geçen gün için gecikme faizi uygulanacağının kararlaştırıldığı, davacının ise takipte işletme bedeli için avans faiz istediği, avans faizin 6183 sayılı kanunun 51maddesinde belirlenen faizden daha düşük olması sebebi ile davacının talebi ile bağlı kalınarak yapılan hesaplamada işlemiş faizin 41.441,45-TL olduğu, 5.500,00-TL olan elektrik faturası için takipte istenen yasal faize göre işlemiş faizin 760,81-TL olduğu, belirtilmiştir.

Davalının cevap dilekçesi süresinde olmayıp cevabında herhangi bir ödeme savunması da bulunmamaktadır. Davalı en son rapora itiraz dilekçesinde, somut ifadeler içermeyen ödeme savunmasında bulunmuş ve davacı şirketin defterlerinin incelenmesini istemiştir. Ödeme savunması her zaman yapılabileceğinden ve bu konuda davacı defterlerine dayanıldığından mahkememizce davacı defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.

Davacının sunduğu defterler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu aynı bilirkişi tarafından sunulan ek raporda özetle; davacının defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı tarafça yapılmış herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı, yine davacının kök rapora itirazında faizde hata yapıldığı itirazının incelenmesi sonucu herhangi bir hatanın bulunmadığı, kök rapordaki kanaatin devam ettiğinin belirtildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde;ı taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının davacıya ödemesi gereken aylık işletme bedelini ... tarihinden itibaren ödemediği, yine işletmeye ait ve sözleşme gereği sorumlu olduğu ... ayına ilişkin elektrik tüketim bedelini ödemediği, davalının yargılamanın sonunda ileri sürdüğü soyut ödeme savunmasını ispat edemediği, süresinde cevap dilekçesi sunmadığından bu konuda başkaca herhangi bir delil de ibraz etmediği, somut verilere dayalı ve hüküm kurmaya elverişli olması sebebi ile hükme esas alınan rapora göre davacının takipte daha az tutarlarda talepte bulunduğu, bu nedenle taleple bağlılık ilkesi gereğince 154.680,00-TL olan asıl alacak yönünden itirazın tümden iptal edilmesi gerektiği işlemiş faiz yönünden ise rapora göre davacının toplam 42.202,26-TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu anlaşılmakla bu tutarlar yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın kısmen kabulü ile Antalya ... İcra dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun itirazının kısmen iptali ile takibin 154.680,00-TL asıl alacak 42.202,26-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 196.882,26-TL üzerinden ve talep gibi asıl alacağın 149.180,00-TL' lik kısmına avans faiz, 5.500,00-TL'lik kısmına yasal faiz işletilmek suretiyle devamına Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2.Asıl alacağın takdiren %20' si oranında belirlenecek olan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.Alınması gerekli 13.449,02-TL harçtan peşin alınan 2.413,71-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.035,32-TL harcın davalıdan tahsiline,

4.Davacı tarafından yapılan 80,70-TL ilk dava gideri, 1.950,00-TL bilirkişi ücreti, 159,50-TL tebligat gideri, 69,00-TL müzekkere gideri, olmak üzere toplam 2.259,20-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 2.225,53-TL'si ile peşin alınan 2.413,71-TL harç olmak üzere toplam 4.639,24-TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.560,00-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.536,75 -TL'sinin davalıdan, bakiyesi 23,25-TL' sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,

6.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 31.501,16 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.969,14-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı reddedilen kısım yönünden miktar itibariyle kesin, kabul edilen kısım yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/03/2024 Katip ... (e-imzalıdır) Hakim ... (e-imzalıdır)