6. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Av.

Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 01/12/2023 tarihinde tesis edilen ek karara karşı, davacıların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri adına Konya.. İcra Müdürlüğünün.... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkillerinin davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını hatta davalı şirketten 406.705,00 TL alacaklı olduklarını, dolayısıyla davalı tarafından başlatılan haksız icra takibi nedeniyle borcu bulunmadığını belirterek; öncelikle tedbir talebinin kabulü ile icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesine, haklı davanın kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine ve Konya ..İcra Müdürlüğünün.... E. sayılı icra takibinin iptaline, takip miktarının %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların itiraz ettiği takibin 11/01/2020 keşide 30/08/2022 vade tarihli 70.000,00 TL bedelli kambiyo senedine dayalı olduğunu, senedin sebepten mücerret olup davacıların, borçlu bulunmadığı iddiasını senetle aynı kuvvette bir delil ve belgeyle ispatlamasının gerektiğini, davacıların senetteki imzayı inkar etmemekte senetten kaynaklı borçlu olmadığını iddia ettiğini, bononun ticari defterlere işlenmemiş olmasının senedi hükümden düşürmeyeceğini, davacıların borçlu olmadıklarının kuvvetli bir delil ve belgeyle ispatının gerektiği belirterek; ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davacının % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ayrıca HMK 329 maddesi gereğince dava değerinin %10'u oranında vekalet ücretinin davacılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....davalı tarafın 11/01/2020 tanzim tarihli, 30/08/2022 vade tarihli, 70.000,00 TL bedelli bonoyu dayanak göstermek suretiyle davacılar aleyhine Konya . İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası üzerine Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile takibe başlandığı, ticari defter ve kayıtlara göre taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, takibe ve davaya konu bononun taraf ticari defter ve kayıtlarında yazılı olmadığı, bu bonoya ilişkin herhangi bir ödeme kaydının da bulunmadığı, davacı şirketin defterlerinde davalının davacı şirkete 406.705 TL borçlu olduğu, davalı şirketin defterlerinde ise davacıların davalı şirkete 219.400 TL borçlu olduğuna ilişkin kaydın bulunduğu, davaya konu kambiyo senedin illetten mücerret borç ikrarını içerdiğinden ticari defterlere kayıt edilmemesinin senede bağlı alacağın talep edilmesine engel olmayacağı, davacıların söz konusu senede dayalı iddialarını da yazılı delile ispatının gerektiği, her ne kadar davacı tarafça yemin deliline dayanılmış ise de konusu suç teşkil eden vakıalarda yemin teklif edilemeyeceği, dolayısıyla yemin delilinin hatırlatılmasının ve yemin teklif edilmesinin mümkün olmadığı, anılan nedenlerle de davacıların davaya konu bono nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadıklarına yönelik iddiaları usulünce ispatlanamadığı...." gerekçesiyle davanın reddine, tarafların tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında alınan her iki bilirkişi raporu arasındaki çelişki giderilmeden davalı şirketin ticari defterine dayanarak davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketin müvekkiline karşı birden fazla haksız ve hukuka aykırı takip başlattığını, taraflar arasındaki dosyalar incelendiğinde davalı şirketin kötüniyetli olduğunun açıkça görüleceğini beyanla istinaf başvurularının kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince; "....İstinaf dilekçesi ekinde istinaf harçları ile istinaf posta giderinin yatırılmaması nedeniyle istinaf talebinde bulunan davacılar vekiline eksik istinaf harçları ile istinaf posta masrafının yatırılması için 14/11/2023 tarihli muhtıra gönderildiği, ilgili muhtıranın davacılar vekiline 20/11/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olup, bir haftalık kesin sürenin son günü 27/11/2023 olmasına rağmen istinaf harç ve masraflarının istinaf talebinde bulunan davacılar tarafından kesin süre geçtikten sonra 30/11/2023 tarihinde yatırıldığı..." gerekçesiyle HMK.nın 344. Maddesi gereğince davacılar ..... ve ..... Nakliyat Lojistik Ticaret Limited Şirketi'nin istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

EK KARARA YÖNELİK İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında taraflarına her ne kadar istinaf harcı tamamlanması için muhtıra tebliğ edilmişse de müvekkillerin davalı şirket ile irtibatlı icra dosyaları kapsamında şirket banka hesaplarında haciz bulunması sebebi ile harcı süresinden sonra yatırılabildiklerini, masrafı süresinde tamamlayamayan sırf masrafı geç tamamlaması nedeni ile başvuru hakkının ihlal edilmesinin anayasal hakkın ihlaline teşkil edeceğini, bunun yanı sıra dosya kapsamında müvekkili ..... Nakliyat Lojistik Ticaret Ltd.Şti.'nin 807.50 TL gider avansının dosya arasında bulunduğunu, tüm bu nedenlerle dosya kapsamında verilen ek kararın kaldırılarak yerel mahkemece esas hakkında verilen kararın da kaldırılmasını talep etmiştir.

Talep; ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344. maddesinde "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı kanunun 346. maddesinde "İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 344 üncü maddeye göre yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder. Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir.

Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; ilk derece mahkemesi tarafından 19/10/2023 tarihli karar ile davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacılar vekilince 14/11/2023 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulduğu, ilk derece mahkemesince 14/11/2023 tarihli muhtıra ile istinaf kanun yoluna başvurma ve karar harcı eksik yatırıldığından her bir davacı yönünden ayrı ayrı 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 269,85 TL istinaf karar harcının yatırılması için bir haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde istinaf harçlarının yatırılmadığı, ilk derece mahkemesince 01/12/2023 tarihli ek karar ile;

HMK'nın 434/3. maddesi uyarınca istinaf harcı yatırılmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2010/19-286 Esas 2010/330 Karar sayılı kararında bir muhtıranın geçerli olması için gereken özellikler belirtilmiştir.

Buna göre; temyiz/istinaf harç ve giderlerinin eksik ödendiğinin anlaşılması halinde muhtıra gönderilerek kararı veren Hâkim veya Mahkeme Başkanı tarafından yedi günlük kesin süre içinde harç ve giderin tamamlanması, aksi halde temyiz/ istinaftan vazgeçmiş sayılacağı hususu temyiz/istinaf edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme kararın temyiz/istinaf edilmemiş sayılmasına karar verir. Bu kararın da temyiz/istinaf edilmesi halinde 346/366.maddeleri hükümleri kıyasen uygulanır.

İlk derece mahkemesi hakimi tarafından davacılara istinaf harçlarının tamamlanması için bir haftalık kesin süre verildiği, ayrıca yazılı olarak aksi halde istinaftan vazgeçmiş sayılacağı hususunun bildirildiği, muhtırada Hâkimin sicili ve e-imzasının bulunduğu görülmekle muhtıranın hâkim tarafından usulünce düzenlendiği, davacılara geçerli bir bildirimin yapılmasına rağmen verilen kesin sürede istinaf harçlarının ödenmediği;

HMK 114/g ve 120.maddesi uyarınca dava şartı olarak ödenen gider avansının dosyada bulunmasının ilk derece mahkemesince Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine karar verilmesi karşısında istinaf harcının 'sayman mutemet alındısı' ile alınarak maliye intikalini sağlamayacağından istinaf edenin muhtıra ile tanınan kesin süre içinde istinaf harcını ödediği sonucunu doğurmayacağı, her ne kadar 6100 sayılı yasanın 344.maddesi gereğince istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmesi doğru değilse de bunun sonuca etkili olmadığı anlaşıldığından istinaf kanun yoluna başvuran davacıların ek karara yönelik istinaf başvuru taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacıların istinaf başvuru taleplerinin ESASTAN REDDİNE,

2.Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davacı .....'dan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3.Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davacı ..... Nakliyat Lojistik Ticaret Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye irad kaydına,

4.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5.İstinafa başvuran davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

7.Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 28/02/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.