2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan dosya incelemesi neticesinde;

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, ... Bankası, ... Şubesi’nin .... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 300.000,00 TL tutarındaki 21.10.2023 tarihli çekin zilyedi olduğunu, müvekkilinin yurt dışı ağırlıklı çalışmakta olduğunu, işleri ile ilgili o dönem Mustafa Muslihan isimli arkadaşını görevlendirmiş ve takip etmesini talep etmiş olduğunu, ilgili şahsın müvekkilinin para ve çeklerini kendi ikbali için kullanmış, müvekkilinin haberi olmayan ödemeleri yapıp, müvekkili adına çek imzalamış olduğunu, işbu sebeple bahsi geçen yazılı çekin müvekkili tarafından keşide edilmemiş ve imzalanmamış olduğunu, çekin kendisi tarafından keşide edilmediğinin fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından şikâyette bulunulmuş, ancak çeki eline geçiren son ciranta olan ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, ilgili çeki bankaya ibraz etmiş olduğunu, çekin bedeli olan paranın, bankaya tahsilatın engellenmesi amacıyla yatırılmamış olduğunu, .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin, ilgili karşılıksız çekle alakalı Büyükçekmece .... İcra Ceza Mahkemesi'ne ... E. dosya numarası ile şikayette bulunulmuş olduğunu ve davanın devam etmekte olduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğini beyanla; öncelikle ... Bankası ... Şubesi’ne müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına, ... Bankası ... Şubesi’nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 300.000,00 TL tutarındaki 21.10.2023 tarihli, çekin imzasının keşide edene ait olmaması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının talebi adına kayıtlı hesap üzerinden keşide edilen çekte yer alan imzanın kendisine ait olmadığı iddiası ile çekin iptali istemine ilişkindir. Dava dilekçesindeki anlatım uyarınca davacının çekin keşidecisi olduğu ve çekin son hamilinin davacı tarafça bilindiği ( çeki eline geçirenin son ciranta olan .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğuna ilişkin beyanı uyarınca) hususu sabittir.

İradesi dışında çek elinden çıkan kişi tarafından, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir(TTK 759/1). İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür(TTK 759/2).

Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamil isteyebilir. Keşidecinin ancak senet hamilinin ortaya çıkmasının ardından menfi tespit veya istirdat davası açabilme hakkı vardır. Dava dilekçesindeki anlatım uyarınca davacının çek hamili sıfatı bulunmadığından keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açması mümkün değildir. Bu bağlamda davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı gibi çekin son hamilinin davacı tarafça bilindiği hususu da dikkate alındığında davacının menfi tespit ve istirdat davası açması mümkün olmasına karşı çekin iptalini talep etmesi hakkın kötüye kullanılması olarak kabul edilecektir.

Davacı, çek hesabı sahibi olduğundan hesap sahibi tarafından zayi nedeni ile iptal davası açılamaz. HMK nun 114/1-d (tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır) ve HMK nun 115/2. maddeleri gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

1.Açılan davanın REDDİNE,

2.Alınması gereken harç peşin alındığından bu hususta başkaca harç alınmasına yer OLMADIĞINA,

3.Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4.Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/02/2024 Katip ... ¸ Hakim ... ¸