5. Ceza Dairesi

KATILANLAR : Hazine, ..., TRT Genel Müdürlüğü, TEİAŞ, İller Bankası, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu (YURTKUR)

HÜKÜMLER : a) İddianamede Olay No: 1 olarak adlandırılan, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 09.06.2009 tarihinde düzenlenen, Erzurum İli Tortum İlçesinde Birer Adet 24 Derslikli İlköğretim Okulu, Çok Amaçlı Salon, İki Adet 300 Kişilik Pansiyon, On Üniteli Lojman ve Adaiçi Alt Yapı ile Genel Alt Yapı İnşaatı İşi İhalesi ile ilgili olarak sanıklardan ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet, ... hakkında aynı suçtan beraat,

b)İddianamede Olay No: 4 olarak adlandırılan, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 09.04.2010 tarihinde düzenlenen Trabzon ili Yomra İlçesi Kaşüstü Beldesi 400 Yataklı Hastanenin, Ulaşım Yolu ve Alt Yapı İnşaatı İşi İhalesi ile ilgili olarak sanıklardan ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet, ... hakkında aynı suçtan beraat,

c)İddianamede Olay No: 5 olarak adlandırılan, Erzurum Aşkale Belediye Başkanlığı tarafından 25.09.2009 tarihinde düzenlenen Atık Su Arıtma Tesisi ve Kanalizasyon Şebekesi Yapım İşi İhalesi ile ilgili olarak sanıklardan ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma, ... hakkında ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet verme, ... hakkında ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet alma suçlarından beraat,

ç)İddianamede Olay No: 6 olarak adlandırılan, Trabzon Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 18.01.2010 tarihinde düzenlenen Bostancı Lisesi Yapım İşi İhalesi ile ilgili olarak sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet,

d)İddianamede Olay No: 7 ve 8 olarak adlandırılan, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 05.05.2010 tarihinde düzenlenen Gümüşhane Hizmet Binası Kısmi Onarım İşi İhalesi ve 11.05.2010 tarihinde düzenlenen Kocaeli Hizmet Binası Genel Onarımı ve Yemekhane Bloğu Binası İnşaatı İşi ihaleleri ile ilgili olarak sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet,

e)İddianamede Olay No: 12 olarak adlandırılan, TRT Trabzon Müdürlüğü tarafından 18.01.2010 tarihinde düzenlenen Koruma ve Güvenlik Hizmeti Alım İşi İhalesi ile ilgili olarak sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet, ... ve ... hakkında aynı suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması,

f)İddianamede Olay No: 14 olarak adlandırılan, Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 12.11.2009 tarihli Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi ile ilgili olarak sanıklardan ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet, ..., ... ve ... hakkında aynı suçtan beraat,

g)İddianamede Olay No: 15 olarak adlandırılan, Trabzon ... ... Kemik Hastalıkları Hastanesi tarafından 25.11.2009 tarihinde düzenlenen Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi ile ilgili olarak sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

ğ)İddianamede Olay No: 17 olarak adlandırılan, TEİAŞ 14. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü tarafından 17.12.2009 tarihinde düzenlenen 2010 Yılı 50 Kişilik Özel Güvenlik Hizmeti Alım İhalesi ile ilgili olarak sanıklardan ... hakkında rüşvet verme, ... hakkında ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet alma suçlarından beraat, ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet,

h)İddianamede Olay No: 18 olarak adlandırılan, YURTKUR tarafından 09.08.2010 tarihinde düzenlenen, Temizlik Hizmet Alımı İhalesi ile ilgili olarak sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

ı)İddianamede Olay No: 19 olarak adlandırılan, YURTKUR tarafından 16.08.2010 tarihinde düzenlenen 2011 Yılı Özel Güvenlik Hizmeti Alım İhalesi ile ilgili olarak sanıklardan ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan mahkumiyet, ... ve ... hakkında aynı suçtan beraat,

i)İddianamede Adliyeye İntikal Eden Olay: 1 olarak adlandırılan, Trabzon Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 12.11.2009 tarihinde düzenlenen Bilgisayar Sistemlerini Kullanmaya Yönelik Hizmet Alımı İhalesi ile ilgili olarak sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

j)İddianamede Adliyeye İntikal Eden Olay: 2 olarak adlandırılan, Trabzon ... Devlet Hastanesi tarafından 20.10.2010 tarihinde düzenlenen 2011 Yılı Teknik Personel Hizmet Alımı İhalesi ile ilgili olarak sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

k)İddianamede Adliyeye İntikal Eden Olay: 3 olarak adlandırılan, YURTKUR tarafından 17.11.2008 tarihinde düzenlenen 2009 Yılı Özel Güvenlik Hizmeti Alım İhalesi ile ilgili olarak, sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

l)İddianamede Olay No: 22 olarak adlandırılan, Bayburt Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 18.02.2010 tarihinde düzenlenen, Silahsız Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi İhalesi ile ilgili olarak sanıklar ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

m)İddianamede Olay No: 23 olarak adlandırılan, ... İl Kültür Müdürlüğü tarafından 18.02.2010 tarihinde düzenlenen, 2 Kişilik Özel Güvenlik Alım İşi İhalesi ile ilgili olarak sanıklar ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan beraat,

n)Sanıklardan ... ve ... hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan mahkumiyet, ... hakkında aynı suçtan, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında bu amaçla kurulan örgüte üye olma, ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçlarından beraat.

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanıklardan ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların,

CMK'nın 231/12. maddesi karşısında itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, aynı Kanun'un 264. maddesi de gözetilerek katılan ... Genel Müdürlüğü vekilinin anılan kararlara ilişkin temyiz isteminin itiraz mahiyetinde kabulü ile merciince değerlendirilip gerekli kararın verilmesi mümkün görüldüğünden dosyanın bu yönden incelenmeksizin mahalline İADESİNE, Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli ve 2015/5-95 Esas, 2017/71 ... ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, sanıklara yüklenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, bu örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçlarından CMK'nın 237. maddesine göre doğrudan zarar görmeyen Hazinenin, YURTKUR'un, İller Bankasının ve TRT Genel Müdürlüğünün katılma haklarının olmadığı, mahkemece usulsüz olarak verilen katılma kararlarının da temyiz ... vermeyeceği, bu itibarla hükümleri temyiz yetkileri bulunmadığından 5320 ... Yasa'nın 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 ... CMUK'un 317. maddesi uyarınca vekillerinin temyiz istemlerinin bu suçlar yönüyle ayrı ayrı REDDİNE, tebliğname başlığında ismine yer verilen ... hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı yönünden sanık müdafiinin 08.06.2016 havale tarihli dilekçe ile temyiz talebinde bulunduktan sonra 20.07.2016 havale tarihli dilekçe ile bu talebinden vazgeçtiği, söz konusu karara yönelik başkaca temyiz talebi bulunmadığı, sanıklardan ...'nin 06.06.2016 tarihli dilekçe ile ...'ın ise 07.06.2016 tarihli dilekçe ile haklarında verilen kararları temyiz ettikten sonra sırasıyla 13.06.2016 ve 07.12.2016 tarihli dilekçelerle temyiz taleplerinden vazgeçtikleri gözetilerek, incelemenin sanık ... ve müdafiinin, sanıklar ..., ..., ... müdafiilerinin ve sanık ...'ün bu sanıklar hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine, katılanlardan Hazine vekilinin sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet suçlarından verilen tüm beraat hükümlerine, TRT Genel Müdürlüğü vekilinin iddianamede Olay No: 12 olarak adlandırılan olay ile ilgili olarak ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen tüm hükümlere, YURTKUR vekilinin iddianamede Olay No: 18 ve 19 olarak adlandırılan olaylar ile ilgili ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen tüm beraat hükümleri ile iddianamede Olay No: 19 olarak adlandırılan olay ile ilgili sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen mahkumiyet hükmü yönünden vekalet ücretine münhasır, İller Bankası vekilinin sanık ... hakkında ihaleye fesat karıştırma ve rüşvet alma suçlarından verilen beraat hükümlerine, sanıklar ..., ... ve ... müdafiinin vekalet ücretine münhasır temyiz istemleriyle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü: Sanık ... hakkında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan da kamu davası açıldığı halde bir hüküm kurulmadığı anlaşıldığından, bu suç yönünden mahallinde her zaman bir hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

5237... TCK'nın 235. maddesinde ihaleye fesat karıştırma halleri yasa koyucu tarafından tahdidi olarak sayılmış olup, maddede sayılan seçimlik hareketlerin ya da faillik durumunun genişletilmesinin anılan Yasanın 2. maddesindeki kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceğinde bir kuşku bulunmadığı, her ne kadar bir kısım öğretide özgü suç olarak kabul edilmese de madde metni gerekçesiyle birlikte incelendiğinde;

2.fıkranın “a” ve “b” bentlerinde sayılan hallerde ihale sürecinde görev alan ilgili kamu görevlileri, “d” bendinde belirtilen halde ise ihaleye katılan ya da katılmak isteyen kişilerin suçun faili olabileceği, dolayısıyla söz konusu suçun özel faillik niteliği taşıyan kimselerce işlenebileceğinde bir tereddüt bulunmadığının kabulü gerektiği, özel faillik niteliğini taşımayan kişilerin 5237 ... TCK'nın 40/2. maddesine göre azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri, özel faillik niteliğini taşıyan kişiler hakkında kamu davası açılmaması halinde faili olmayan suça şerikliğin mümkün olamayacağı, 4734 ... Kanun'un 4. maddesi uyarınca ihale sürecinin ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalandığı ana kadar devam ettiği, sözleşmenin imzalanması aşamasının da ihale sürecine dahil olduğu, TCK'nın 235/2-c madde-fıkra ve bendinde yer alan “Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek” şeklindeki düzenleme karşısında, mağdurların ihaleye katılma yeterliğinin veya koşullarının bulunmaması halinde sanıkların fiillerinin tehdit ve kasten yaralama suçlarını oluşturacağı, TCK'nın 235/2-d madde-fıkra ve bendinde tanımlanan ihaleye fesat karıştırma suçunun oluşumu için ihale şartlarını ve fiyatı etkilemek amacıyla anlaşmanın yapılması suçun tamamlanması için yeterli olup, fiyatların etkilenip etkilenmemesi ve ihalenin tamamlanıp tamamlanmamasının önemli olmadığı ile iletişim tespitlerinin tek başına delil olarak kabul edilemeyeceği hususları nazara alınarak; suça konu ihalelere ilişkin tüm evrakın eksiksiz olarak temini ile dosyanın tüm ekleri ile birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdi ile suça konu ihalelere ilişkin süreçte usulsüzlük bulunup bulunmadığı, TCK'nın 235/2-c madde-fıkra ve bendi kapsamında ihaleye fesat karıştırma isnadında bulunulan ihaleler yönünden mağdurların ihaleye katılma yeterliğinin veya koşullarının bulunup bulunmadığı belirlenerek suç vasfının tayini, TCK'nın 235/2-b madde-fıkra ve bendi kapsamında ihaleye fesat karıştırma isnadında bulunulan ihaleler yönünden, gizli bilgi paylaştığı iddia olunan kamu görevlilerinin ihale sürecinde görev alıp almadıkları, iletişim tespitlerinin ihale evrakı ile örtüşüp örtüşmediği, kamu zararı meydana gelip gelmediği, kamu zararı bulunmakta ise her bir sanığın sorumluluğunu belirler nitelikte bilirkişi raporu alınarak, TCK'nın 235/3-b madde-fıkra ve bendinin uygulanma koşulları ve zamanaşımı hükümleri değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre sanıkların hukuki durumlarının ayrı ayrı takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeler sonucu yazılı şekilde hükümler kurulması,

5237...

TCK'nın 235. maddesinde düzenlenen ihaleye fesat karıştırma suçu ile korunan hukuki yarar ve bu bağlamda suçun topluma karşı suçlar bölümünde düzenlenmesi karşısında, bu suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamı, diğer bir ifadeyle kamu olduğu, eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi halinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerektiği, aksinin kabulü halinde, somut olayda olduğu gibi hükmolunacak sonuç ceza miktarları göz önünde bulundurulduğunda, 5237 ... TCK'nın "Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi" başlıklı 3. maddesinin gerekçesinde "Suç işlenmesiyle bozulan toplum düzeninde adaletin sağlanması için suç işleyen kimseye uygulanacak ceza hukuku yaptırımlarının haklı ve ölçülü olması gerekir. Çünkü ancak haklı ve suçun ağırlığıyla orantılı bir yaptırım ile suç işleyen kişinin bu fiilinden pişmanlık duyması sağlanabilir ve yeniden topluma kazandırılması söz konusu olabilir" şeklinde açıklanmış olan ölçülülük ilkesine aykırı davranılmış olunacağı gözetildiğinde; sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan açılmış başkaca kamu davası bulunup bulunmadığının belirlenmesi sonrasında suç ve iddianame tarihlerine göre eylemler arasında hukuki kesinti oluşup oluşmadığı, zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı ve mükerrer dava olup olmadığının saptanması gerektiği gözetilmeden ve inceleme konusu bu dava dosyası kapsamında bir kısım sanıklar hakkında sübutu kabul edilen birden fazla ihaleye fesat karıştırma eylemlerinin zincirleme biçimde tek ihaleye fesat karıştırma suçunu oluşturduğu nazara alınmadan, her bir ihale yönünden ayrı ayrı hükümler kurularak fazla ceza tayin edilmesi,

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından verilen iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması kararlarına istinaden gerçekleştirilen telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi sırasında tespiti yapılan katalog suçlardan rüşvet suçuna ilişkin görüşme içeriklerinin, 5271 ... Kanun'un 138 inci maddesi uyarınca tesadüfen elde edilen delil niteliğinde olduğunun anlaşılması karşısında, ilgili maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi sırasında, yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ve ancak, 135 inci maddenin altıncı fıkrasında sayılan suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet savcılığına derhal bildirilir” şeklindeki düzenleme uyarınca, söz konusu görüşmelerin Cumhuriyet başsavcılığına bildirilme şekli ve zamanı araştırılıp kanıt değerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, iletişimin tespiti tutanaklarının hukuka aykırı delil niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde bu deliller dışlanmak suretiyle dosya kapsamındaki diğer delillerin değerlendirilmesi, diğer yandan rüşvet suçunun oluşabilmesi için bir rüşvet anlaşmasının bulunması, bu anlaşmanın da işin yapılmasından önce veya en geç yapılması anında olması gerektiği nazara alınarak, her bir olay yönünden rüşvet anlaşmasının gerçekleşip gerçekleşmediğinin karar yerinde tartışılıp değerlendirilmesi sonrasında hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinin nazara alınmaması,

İddianamede Adliyeye İntikal Eden Olay: 2 olarak adlandırılan, Trabzon ... Devlet Hastanesi tarafından 20.10.2010 tarihinde düzenlenen 2011 Yılı Teknik Personel Hizmet Alımı İhalesi ile ilgili olarak sanık ... hakkında 24.03.2011 tarihinde kamu davası açıldığının belirtilmesi karşısında; anılan davanın akıbetinin araştırılması, derdest ise birleştirilmesi, karara çıkmış ve kesinleşmiş ise onaylı örneğinin getirtilmesi, sanığa yönelik isnadın ihaleye fesat karıştırma suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği nazara alınarak, suç ve iddianame tarihlerine göre eylemler arasında hukuki kesinti oluşup oluşmadığının, zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının ve mükerrer dava olup olmadığının saptanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Sanık ... hakkında, iddianamenin başlık kısmında Olay No: 19 ile ilgili olarak sevk maddelerine yer verildiği halde anlatım kısmında bu sanığa yönelik herhangi bir isnada yer verilmediği, bu itibarla söz konusu olay bakımından bu sanık hakkında usulüne uygun kamu davası açılmadığı halde beraat hükmü kurulmak suretiyle CMK'nın 225/1. maddesine muhalefet edilmesi, Hüküm fıkrasında, hatalı olarak, sanıklardan ...'in adının ..., ...'ün adının ... ..., ...'nin soyadının İleri şeklinde gösterilmesi, Sanık ...'nin hükümden sonra 17.03.2019 tarihinde öldüğü UYAP sisteminden temin edilen nüfus kaydından anlaşıldığından, bu husus mahallinde araştırılarak sonucuna göre 5237 ...

TCK'nın 64 ve 5271 ...

CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca bir karar verilmesi lüzumu,

Kabule göre de;

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 14/4. maddesinde yer alan "Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanık yararına Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir" biçimindeki düzenleme nazara alınarak, kendilerini vekille temsil ettiren ve beraatlerine karar verilen sanıklar ..., ... ve ... lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... müdafiilerinin, sanık ... ve müdafiinin, sanık ...'ün, katılanlar Hazine, TRT Genel Müdürlüğü, YURTKUR ve İller Bankası vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, tüm sanıkların eylemleri arasındaki hukuki ve fiili bağlantı da nazara alınarak suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçu yönünden sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 ... Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA 11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.