2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

İDDİA :

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; ...'a ait... plaka numaralı araç, 20.01.2022 tarihinde 03:16 sıralarında Eski İzmir Caddesi üzerinde seyir halindeyken...Sokak kavşağına geldiği esnada aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda kavşak üzerinde bulunan ve Belediyemize ait Y-SI kodlu sinyalizasyon sistemine çarpması sonucu maddi hasar meydana gelmiştir. Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre ... plaka numaralı araç sürücüsü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-B maddesini ihlal ettiği kanaat edilmiştir. Kaza sonucu, hasar tespit tutanağında belirtilen Standart Sinyal Direği Ankrajsız (H300), ... 0200 Oto Grubu Sinyal Verici, Yaya Sinyal Verici ve Dokunmatik Yaya Butonu hasar görmüştür. Kurumumuz Ulaşım Dairesi Başkanlığına bağlı teknik personeller tarafından kaza sonrası sinyalizasyon sistemlerinde yapılan incelemelerde hasarlı parçaların tamamen kullanılamaz hale geldiği yenisi ile değiştirilmesi gerektiğine karar verilerek 35.699,65 TL hasar tespiti yapılmıştır. Maddi hasarlı trafik kazası tutanağından aracın Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısının ... Sigorta Anonim Şirketi olduğu anlaşılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan doğruya dava ve talep hakkı" başlıklı 97. maddesi ve Yeni Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.21.2 maddesine göre, "Sigortacı; hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeleri sigortacının merkez veya şubelerinden birine ilettiği tarihten itibaren SEKİZ İŞGÜNÜ içinde tazminatı hak sahibine öder." hükmü gereğince... plakalı aracın Zorunlu Mesuliyet Sigortacısı konumunda bulunan ...Sigorta Anonim Şirketine başvuru yapılarak Belediyemiz hesabına hasar bedelinin ödenmesi istenilmiş olup, tebligat sigorta şirketine 06.02.2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Konuyla ilgili sigorta şirketinden gelen cevap yazısında "...numaralı poliçenin teminat limitinin tamamı ödendiğinden — hasarımızın karşılanamayacağı..." bildirilmiştir. Sigorta şirketinin yanı sıra, kazanın oluşumuna sebebiyet veren sürücü ...'a ait kimlik ve adres kayıtları bilinmediğinden, 09.03.2023 tarihinde... sayılı yazımızla gerekli bilgilerin temini için Türkiye Noterler Birliği Başkanlığına yazı yazılmış ancak geri dönüş alınamamıştır. Haksız fiilden kaynaklanan ticari uyuşmazlığın 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanunu kapsamında barışçıl olarak arabuluculuk yoluyla çözülebilmesi için arabuluculuk kanun yoluna başvurulmuş ancak davalılar ile anlaşma sağlanamadığından işbu davayı açma zorunluluğumuz doğmuştur. Yukarıda izah olunan sebeplerle fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak; Davamızın kabulü ile, ödenmeyen 35.699,65-TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi Vekili davaya cevap dilekçesinde; İşbu uyuşmazlık konusu kazada... Kardeşler Gıda İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ... Kardeşler isimli dükkânın duvarı ve ön kapı girişine çarpması sonucu işyerinde meydana gelen hasara ilişkin olarak, müvekkil sigorta şirketince anılan işyeri sahibine 100.000-TL ödeme yapılmıştır. Poliçe limiti 100.000-TL olup yapılan ödemelerle limit tüketilmiştir. Somut olayda; dava ikame edilmesine müvekkil şirket neden olmamıştır. Dolayısıyla Müvekkil şirketin temerrüde düşmediği dikkate alındığında, müvekkil şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağı açıktır. Yukarıda izah olunan ve resen nazara alınacak nedenlerle; Poliçe limiti tüketildiğinden işbu davanın müvekkil sigorta şirketi yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1..Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tahsili istemine ilişkin Alacak Davasıdır.

2.Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3.Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi; "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan Yurtiçi Alma Haberi Kartının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin Ataşehir / İSTANBUL adresine posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.

4.Davaya konu trafik kazasının 20.01.2022 tarihinde, İzmir ili Karabağlar ilçesinde gerçekleştiği, ...'un sevk ve idaresindeki...plaka sayılı aracın trafik direğine sonrasında ... isimli dükkanın duvarına ve ön kapı girişine çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5.Zarar veren... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davalı ... adına tescilli olduğu UYAP üzerinden yapılan pasif sahiplik sorgulama sonuçları ile sabittir.

6.Zarar veren ... plaka sayılı aracın 21.05.2021 - 21.05.2022 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan...no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7.Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; 91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur"; 85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9.Zarar veren... plaka sayılı aracın 21.05.2021 - 21.05.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ...Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 20.01.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10.Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmiş olduğu ve sürücü ...'un kusurlu olduğunun belirtildiği görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11.19/02/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda; - Kusur Dağılımı Yönünden;

Davalı Sürücü...un (... Plakalı Kamyonet); 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52. maddesinde düzenlenen: “Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.” şeklindeki kuralı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47. maddesinde düzenlenen: "Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar. (Dikkatsiz ve Ön tedbirsiz araç kullanmak)" şeklindeki kuralın ihlal ettiği kanaatine varılmıştır. Davacı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın; kazanın oluşumu ve zararlı sonuç üzerinde etken nitelikte 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yolun Yapım, Bakım ve Onarımından Sorumlu Kuruluş ile başkaca diğer kişi, kurum ve kuruluştan kaynaklanan; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır. - Hasar Tespiti Yönünden ise;

Somut olayda İzmir Büyükşehir Belediyesine ait Y-51 kodlu ...sokak kavşağında bulunan sinyalizasyon sisteminde meydana gelen hasar onarımın bedelinin 20.01.2022 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak KDV dahil 35.699,65 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Somut olayda davalı... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, davacı İdarenin olayın meydan gelmesinde etken olmadığı belirlendiğinden) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında KDV dahil 35.699,65 TL olarak tespiti yapılan hasar onarım bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kaydına göre dava dışı ...Gıda İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne (... 'e) 31.03.2022 tarihinde 100.000,00 TL. hasar ödemesi yaptığı görülmüş ve poliçe limitinin tükendiği anlaşılmıştır. Arz ve izah edilen nedenlerle KDV dahil 35.699,65 TL olarak tespiti yapılan hasar onarım bedelinden davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla diğer davalı...'un sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

12.Mahkememizce yapılan değerlendirmede; gerçekleşen tek taraflı trafik kazasında...plaka sayılı araç sürücüsünün tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullanması ve de aracın hızını aracın teknik özellikleri ile yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği koşullara uydurmaması nedeniyle kusurlu olduğu, zarar gören idarenin, yolun yapım, bakım ve onarımında bir kusurunun bulunmadığının bilirkişi raporu ile tespit olunduğu, bu nedenle kazaya etkisinin bulunmadığı, davalı tarafça rapora karşı herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir. Dosyada mevcut banka dekontundan 31.03.2022 tarihinde... Sigorta tarafından aynı kazada zarar gören ... isimli işletmenin zararını gidermek amacıyla ...'e 100.000,00-TL ödeme yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar poliçede Araç Başına Maddi Zarar Teminatı 43.000,00-TL, Kaza Başına Maddi Zarar Teminatı ise 86.000,00-TL görünmekte ise de kazanın 20.01.2022'de gerçekleşmiş olması nedeniyle 01 Ocak tarihi itibariyle Araç Başına Maddi Zarar Teminatının 50.000,00-TL'ye, Kaza Başına Maddi Zarar Teminatının ise 100.000,00-TL'ye yükseltilmiş olduğu,... Sigorta'nın ... isimli işletmenin uğradığı zarar nedeniyle en fazla araç başına teminat miktarı olan 50.000,00-TL kadar ödeme yapabileceği, fazlasına ilişkin ödeme yapamayacağı, yapmış ise bunun sigorta şirketinin hatası olarak değerlendirilebileceği ve ödenen fazla miktarın 100.000,00-TL'lik Kaza Başına Maddi Zarar Teminat limitinden düşülemeyeceği ve kazada zarar gören İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin mağduriyetine sebebiyet verilemeyeceği kabul edilmelidir.

Bu nedenle her ne kadar bilirkişi raporunda ... Gıda İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne (...) 100.000,00-TL hasar ödemesi yapılmış olması nedeniyle poliçe limitinin tükendiği belirtilmiş ise de iki mağduru olan işbu kazada 100.000,00-TL'lik Kaza Başına Maddi Zarar Teminat limitinin tamamının... isimli işletmeye hasredilemeyeceği,... Araç Başı Maddi Zarar Teminatı olan 50.000,00-TL ödendikten sonra bakiye limit olan 50.000,00-TL içinden İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 35.699,65-TL olduğu tespit olunan Hasar Bedelinin ödenmesi gerekeceği yönündeki kanaatle her iki davalıya yönelik davacı talepleri mahkememizce kabul edilmiştir.

13.Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine yazılı başvuru yapılmış olup işbu başvurunun 06.02.2023 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ olunduğu anlaşılmaktadır. Sigorta şirketinin tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda 17.02.2023 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.

14.Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının hususi olduğunun belirtildiği görülmekle temerrüt tarihi olarak tespit olunan tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

1.. Davanın KABULÜ ile;

35.699,65-TL Hasar Bedeline ilişkin maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketi yönünden 50.000,00-TL olan Araç Başı Poliçe Limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla temerrüt tarihi olan 17/02/2023 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine; diğer davalı ...yönünden ise kaza tarihi olan 20/01/2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,

2.Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 2.438,64-TL harçtan peşin alınan 609,67-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.828,97-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

3.Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

4.Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL Başvurma Harcı ile 609,67-TL Peşin Harçtan oluşan toplam 789,57-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan 3.600,00-TL bilirkişi ücretinin ve 331,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.931,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7.Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.18/04/2024 Katip...