1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA VE SAVUNMA:

Davacı vekili beyanlarında; davalı taraf aleyhine Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyası ile icra takibi başlattıklarını, takip konusu alacağın taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklandığını, davalıya satıma konu mallar teslim edildiği halde ticari ilişki de hesap muavinine göre halen bakiye alacaklarının bulunduğunu ödeme yapılmaması üzerine takip başlatıldığını, başlatılan takibi de haksız olarak itiraz edildiğini bu nedenle davanın kabulü ile takibin devamına %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen cevap vermediği gibi delil de bildirmediği görüldü. Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali davasıdır. Takip konusu alacağın taraflar arasındaki mal satımına ait ticari ilişkiden kaynaklandığı ileri sürülmüştür.

Davacı tarafça yazılı bir satım sözleşmesi bulunmadığı gibi imzalı bir teslim belgesi de ibraz edilmiştir. Bu sebeple taraflar arasındaki sözleşme ve ticari ilişkinin varlığının ticari defter ve belgelerin incelenmesi suretiyle belirlenmesi yoluna gidilerek davacının takip takibi itibariyle takibe konu alacak tutarı kadar alacaklı olup olmadığı araştırılmıştır.

İnceleme günü hazır bulunan davacıya tefhim, hazır bulunmayan davalıya da tebliğ edilmiş, bu şekilde, kesin süre ihtaratı da yapılmıştır. Davacı inceleme gününde ticari defter ve belgelerini ibraz etmiş ancak sadece 2017 yılına ait yevmiye defterini ibraz etmiş, 2017 yılına ait envanter ve kebir defteri ibraz edilmemiş, 2018 yılı ticari defter ve belgeleri ibraz edilmemiştir. Takip tarihi 2018 yılı olduğundan takibe konu cari hesap ekstresi 2017 yılına ait olsa da takip tarihi itibariyle davalı tarafça yapılmış bir ödemenin bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi için 2018 yılı defterlerinin de incelenmesine ihtiyaç vardır.

Davacı 2018 yılı defterlerini sunmadığı gibi 2017 yılına ait tüm defterlerini ibraz etmemiştir. Yalnızca yevmiye defterini sunmuştur. HMK'nın 222/2.maddesi uyarınca ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

Defter ve kayıtların lehe delil olmasının şartlarından birisi tacirin tuttuğu tüm defterlerdeki kayıtların birbirini doğrulamasıdır. Davacı incelemeye 2017 yılı kebir ve envanter defterlerini sunmadığından tüm defter ve kayıtların birbirini doğrulayıp doğrulamadığı belirlenememiştir. Bu sebeple yevmiye defterindeki kayıtlara göre davacının takipte alacaklı olduğu kanıtlanmış değildir.

Davalı taraf defterlerinde bir kayıt bulunup bulunmadığının araştırılması için defter ibrazı istenmiş ise de davalı taraf defterlerini ibraz etmemiştir. Ancak davacının defteri lehine delil kabul edilmediğinden davalının ibrazdan kaçınmış olması davacı lehine sonuç doğurmamıştır. Bu sebeple davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememiz kararının davacı vekili tarafından İstinaf edilmesi üzerine; Bursa BAM 5. HD'nin 2020/1379 - 2023/769 E/K sayılı kararı ile; "Davacı tarafça cari hesap ekstresi ve 2017 yılına ait tüm defterlerini ibraz edilmediği, yalnızca yevmiye defterinin sunulduğu, bu defter kaydına göre davacının 4.571,76 TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, ancak, davacının incelemeye 2017 yılı kebir ve envanter defterlerini sunmadığından ,tüm defter ve kayıtların birbirini doğrulayıp doğrulamadığının belirlenemediğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği belirtilmiş ise de ; davalı tarafa defterlerin ibrazı için çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edildiği ,10/10/2019 tarihli duruşmada 35.maddeye göre tebligat çıkarılması yönünde ara karar kurulmuş ise de; mahkemece " inceleme gününde defterlerin hazır edilmediği anlaşılmış olup, tutanak hep birlikte imza altına alınmıştır" şeklinde 08/11/2019 tarihli tutanak düzenlendiği , bu suretle davalı defter ve kayıtlarının incelenmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte mahkemece davacı tarafa ticari defterlerin ibrazı hususunda vekile duruşmada ihtar yapılmış ise de ; Davacı tarafa defter ibrazı için yapılan ihtarın usulüne uygun olmadığı, defter ibrazına yönelik ihtarlı tebligatın davacı asile çıkarılması gerektiği, ibrazla yükümlü olanın asil olması nedeniyle yapılan ihtarların usulsüz olduğu anlaşılmıştır. Buna göre Mahkemece davacı ve davalı tarafa defterlerini ibraz için usulüne uygun tebligat çıkartılarak ve gerekirse BA/BS formları da getirtilerek, bilirkişi incelemesinin bundan sonra yapılması ve HMK'nın 222.maddesinin uygulanmasının dikkate alınması gerekmektedir. Kabule göre de ; 03/12/2019 tarihli nihai karar duruşmasına katıldığı, duruşma zaptına " davacı vekilinin sözlü beyanları alındı " şeklinde geçirildiği görülmüş ise de ; davacı vekilinin hangi hususta beyanda bulunduğunun denetlenebilir şekilde zapta geçirilmemesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; davacı vekilinin sair itirazlarının bu aşamada incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

1.Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2019 tarih, 2018/1033 Esas, 2019/1254 sayılı kararının KALDIRILMASINA," karar verilmiştir.

Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilerek, İstinaf kaldırma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Dava, Bursa 16.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali davasıdır. Mahkememiz yargılaması sırasında taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. İnceleme gün ve saatinde davacı tarafça sunulan ticari defter ve kayıtlar SMMM Bilirkişi ...'a tevdi edilerek, rapor tanzimi talep edilmiştir.

SMMM Bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle:

Davacı taraf ... Mimarlık Mağ.San.ve Tic.Ltd.Şti. 'nin 2017 yılına ait ticari defter ibraz etmiş olduğu ve 2018 yılına ait defter ibraz edilmemiş ,2018 yılı yasal defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerini gösteren Noter makbuzları ve 2018 yılına ait Ayrıntılı Mizanı ibraz edilmiştir. 2017 ve 2018 yılı yasal defteri olan Yevmiye defterinin , 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu görüldüğü, davacı taraf ... Mimarlık Mağ.San.ve Tic.Ltd.Şti. 'nin 2017 ticari defter bilgilerine göre ve 2018 yılına ait ibraz edilen cari hesap ekstresi ve 2018 yılı detay mizanına göre İcra takip tarihi itibari ile davacı tarafın davalı taraftan 4.571,76 TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine Bursa 16. İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, davalı tarafın defterlerinin incelenmesi için ve defterlerini sunması için ihtarlı davetiye ile süre verildiği ancak davalının ticari defterlerini sunmadığı gibi davacı ticari defter kayıtlarının aksini ispata yarar nitelikte herhangi bir delil ibraz etmediği, bilirkişi raporuna da itiraz etmediği, bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan rapor ile davacının davalıdan 4.571,76 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne ve takibin asıl alacak üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebi yönünden alacağın likit olduğu, davalının asıl alacak yönünden itirazında haksız olduğu anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1.Davanın KABULÜ ile, Davalının Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin davacı bakımından kaldığı yerden devamına,

2.İİK 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğu anlaşıldığından 914,35 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

3.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 78,08 TL'nin mahsubu ile bakiye 349,52 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4.Davacı tarafından bozmadan önce yapılan; bilirkişi gideri 450,00 TL, posta ve tebligat gideri 123,40 TL ile bozmadan sonra yapılan; bilirkişi gideri 1.600,00 TL, posta ve tebligat masrafı 147,00 TL olmak üzere toplam 2.320,40 TL yargılama gideri ve 78,08 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.398,48 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6.Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 4.571,76 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda dava konusu uyuşmazlığın miktarı dikkate alınarak,

HMKnun 341 maddesi gereğince 2024 yılı itibariyle kesinlik sınırının altında olduğundan kesin olmak üzere karar verildi,verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/02/2024 Katip ...