3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile Borçlu müflis ... İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. hakkında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile 30.03.2021 tarihinde iflas kararı verildiğini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... İflas dosyası ile tasfiye işlemlerine başlanıldığını, bu kapsamda Bakırköy ... İcra Dairesinin ... İflas dosyasına 06.09.2022 tarihli alacak kaydı dilekçesi iflas masasına alacak kaydı taleplerinin bildirildiğini, iflas dosyasında sıra cetvelinin düzenlendiğini, işbu cetvel 13.04.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, alacak kaydı talebine rağmen düzenlenen sıra cetvelinde müvekkilinin alacağına yer verilmediğini, davanın kabulü ile alacağının tamamının sıra cetveline kaydına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER VE GEREKÇE: Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır. Bakırköy ... Tüketici Mahkemesinin ... Esas ve Bakırköy ... İflas Dairesinin ... İflas Sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Dava, İİK'nun 235'nci maddesine istinaden açılmış olup, iflas idaresince kabul edilmeyen alacağın müflisin’in iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi istemine ilişkindir.

Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir; yani, dava hakkı, hukuki yarar ile sınırlıdır. Bu, hukuki korunma (himaye) ihtiyacı olarak da adlandırılmaktadır. Yani, davacının mahkemeden hukuki korunma istemesinde, korumaya değer bir yararı olmalıdır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmıştır. Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır.

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller dava şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere olumlu dava şartları (mesela, görev, hukuki yarar gibi), yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (mesela kesin hüküm gibi). Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından kendiliğinden (resen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile hâkim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.

Huzurdaki davada davacı şirket vekili, müvekkili şirketin müflis firmadan alacaklı olduğunu, müflis şirket iflas masasının ilgili davadan haberdar olmasına rağmen müvekkili şirketin alacak kayıt talebinin reddine karar verdiğini, söz konusu kararın yerinde olmadığını belirterek müvekkili şirketin iflas tarihi itibariyle alacağının işleyecek faizleriyle birlikte müflis şirket iflas masasına kaydına karar verilmesini talep etmektedir. Bilindiği gibi, İİK m.194 hükmü uyarınca, iflastan önce dava konusu yapılan müflisin taraf olduğu hukuk davaları durur, bu davalara ancak ikinci alacaklılar toplanmasından 10 gün sonra devam olunabilir. İflasın açılması ile duracak olan davalar, iflastan önce açılmış olup da halen derdest bulunan ve iflas masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk davalarıdır. Bunlar, müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı açılmış olan davalardır. Davaların durduğu bu süre içinde, iflas idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davaların geleceği hakkında karar verir. Burada, müflisin davacı veya davalı olmasına göre usul işlemleri farklılık arz eder. Müflisin davacı olduğu davalarda, iflas idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflas idaresi tarafından devam edilir. İflas idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırsa, masanın davayı takip etmemesine karar verir. Bu halde o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir. Hiçbir alacaklı davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflasın kapanmasını beklemeden davayı kendi adına devam ettirebilir. Müflisin davalı olduğu davalarda ise, iflas idaresi, alacakları tahkik ederken, müflise karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar veremez. Bu alacağı, sıra cetveline “çekişmeli/nizalı alacak” olarak geçirmek zorundadır. Zira bu alacağın, (dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki kararı) kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki karar, ikinci alacaklılar toplantısı tarafından verilecektir. İkinci alacaklılar toplanması tarafından davaya devam edilmesine karar verilirse, iflas idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra davayı takip eder veya tayin edeceği bir avukat vasıtasıyla davayı takip ettirir. İflastan önce açılan ve ikinci alacaklılar toplantısında kabul edilmeyen bir alacağa ilişkin dava, ikinci alacaklılar toplantısında verilen ret kararıyla birlikte kayıt kabul davasına dönüşecektir. Yukarıda ifade edildiği gibi, somut olayda davacı şirket vekili, alacak talebine konu ettiği alacağın daha önceki bir tarihte Bakırköy ... Tüketici Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden dava konusu edildiğini belirtmiştir. Müflis ... İnş. A.Ş'nin mahkememizce 30/03/2021 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından alacak talebine konu edilen alacak hakkındaki dava, müflis şirketin iflasına karar verildiği (30/03/2021) tarihten önceki bir tarihte 08.01.2021 tarihinde ikame edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen teorik açıklamalardan anlaşılabileceği üzere, müflisin davalı olarak yer aldığı davalarda iflas idaresinin alacakları tahkik ederken, müflise karşı açılan davalara konu alacakların mevcut olup olmadığı hakkında karar verme yetkisine sahip değildir. İflas tarihinden önce müflise karşı açılan davalara konu alacaklara ilişkin karar verme yetkisi, ikinci alacaklılar toplanmasına aittir. Dolayısıyla, müflis şirket İflas İdaresinin, davacı tarafından iflas tarihinden önce Bakırköy .... Tüketici Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden dava konusu yapılan alacağı “çekişmeli/nizalı alacak” olarak sıra cetveline geçirmesi zorunludur. Bu durumda somut olayda davacı şirketin, “çekişmeli/nizalı” alacağını kaydetmeyen iflas idaresi işlemine karşı icra mahkemesi nezdinde şikayet yoluna başvurması gerekir. Huzurdaki dava henüz ikinci alacaklılar toplanması yapılmadan açıldığından, bu davadan önce aynı alacağa ilişkin Bakırköy .... Tüketici Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden dava ikame edilmiş olduğundan ve Bakırköy .... Tüketici Mahkemesinde görülen davanın konusu alacağın ikinci alacaklılar toplanmasında reddedilmesi halinde ilgili dava zaten kendiliğinden kayıt kabul davasına dönüşeceğinden, davacının huzurdaki kayıt kabul davasını açmakta hukuki yararı bulunmamadığından davanın hukuki yarara ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

AÇILAN DAVANIN HUKUKİ YARAR DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN REDDİNE,

1.Alınması gerekli 427,60 TL harcın peşin alınan 179,90 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 247,70 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

2.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

3.Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 710,00 TL yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4.Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,

5.HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/01/2024 Katip ... ¸ Hakim ... ¸ "iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."