3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ŞİRKETİ İZNİK ŞUBESİ - ...

ŞİRKETİ - ... Erler Eskişehir Yolu Mesa Koru Kavşağı

GEREKÇELİ KARARIN

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından, davalının talebi üzerine, teklif ve onay süreçleri sonrasında poliçe numaraları ve prim miktarları belirtilen TARSİM poliçelerinin, ... Sigorta A.Ş. üzerinden düzenlendiğini, davalının düzenlenen poliçeler üzerinden birçok hasar ödemesi de aldığını, poliçelerin toplam prim bedeli 3.222.475,01 TL olduğunu, bu bedelden 16345608, 16374109, 16324244, 16323950, 16323940, 16323955, 16323958, 16324231, 16323977, 16323985, 16419828, 16419835, 16419846, 16419847, 16419873, 16419988, 16420046, 16420012 nolu poliçelerin zeyillerinden kaynaklı 32.787,20 TL'lik prim iadesi tenzil edildiğini, ayrıca yapılan anlaşma gereği, nakit ödeme halinde komisyon indirimi yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafından henüz ödeme yapılmadan komisyon indirim faturası düzenlendiğini, bu minvalde davalı tarafından müvekkil şirkete, 30.04.2021 tarihinde 676.719,75 TL bedelli ve TTT2021000000009 nolu komisyon indirim faturası düzenlendiğini, iş bu fatura bedelinin de davalının borcundan mahsup edildiğini, davalı tarafından ayrıca prim borçlarına istinaden, müvekkil şirketin Akbank Hürriyet Şubesinde bulunan TR 22 0004 6004 3188 8000 1116 66 iban nolu hesabına, 18.11.2021 tarihinde 250.000,00 TL, 30.12.2021 tarihinde 500.000,00 TL, 13.01.2022 tarihinde(icra takibinden sonra) 500.000,00 TL olmak üzere 1.250.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, hali hazırda davalının, müvekkil şirkete 1.262.968,06 TL borcu bulunmakta olduğunu, düzenlenen poliçelerin, prim borçlarının ödenmesi konusunda müvekkil şirket ikili ilişkilerinde bozulmaması adına uzunca bir süre iyi niyetle görüşmeler gerçekleştirdiğini, ancak müspet sonuç alamadığını, bunun üzerine müvekkil şirketin alacağının tahsilinin sağlanması amacıyla, Bursa 1. İcra Dairesi Müdürlüğü'nün 2022/366 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulmasına kararı verildiğini, akabinde 2022/10911 numaralı dosya üzerinden arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını, ancak buradan da müspet sonuç alınamadığını, davalının, yararlandığı sigorta poliçelerinin bedellerini ödemeyerek müvekkil şirketi mağdur ettiği gibi kötü niyetli olarak itirazda bulunarak müvekkilinin likit ve belirli alacağına kavuşmasına da mani olduğunu ve takibi durdurduğunu, bu nedenle davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmekte olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; haksız ve dayanaksız itirazın iptaline ve takibin devamına, takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, borçlunun %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının her ne kadar süreç içerisindeki bir takım mailleri dayanak gösterilerek hiç sigortalanmayan parsellerin sigortalanmamasının sorumluluğunu davalı şirkete yüklemişse de ; bu arazilerin sigortalanmamasında ki hatanın kendilerinden kaynaklandıklarını kabul ettiğini ve bu sebeple 27/12/2021 Tarihli Bloke Onayına İlişkin E posta’da görüleceği üzere uğradığı zararlara ilişkin 324.000,00 TL’lik tutarın blokelenmesini kabul ettiklerini, davacı yanca poliçe primlerinin yıl sonu olduğundan ve ilgili sigorta şirketine taraflarınca prim ödemesi yapılacağından, iddia ve talep ettikleri kesilmeyen poliçelerden kaynaklı zararın düşülerek ödeme yapılması doğrultusunda Tarsim ile yapılacak görüşmeler neticesinde ortaya çıkacak netice esas alınarak belirtilen tutar 324.079 TL bloke edilerek mutabıkız” denilmek suretiyle açıkça uğradıkları zarar ve zararın sorumlusunun kendileri olduğunun kabul ve ikrar edildiğini, yine TARSİM tarafından sigortalanma ve hasar işlemlerinde alana sığan ağaç sayısı, gerçekte sayılan ağaç sayısı ve ağaç başı kg verim kriterleri baz alınmakta olup, davacının iddiasının aksine sadece alandan alınacak verimin baz alınmadığını, davacının ağaç saylarının belirtme hususunun sembolik olduğunu, esas olan sigortalanan alandan alınacak toplam kg verim olduğunu, bu nedenle poliçelerde ağaç sayısı belirtilmesinin usuli bir işlemdir şeklindeki savunması hatasını örtbas etma gayretlerinin göstergesi olduğunu, zira TARSİM Bitkisel Ürün Sigortaları Yönetmeliği ve Genel Şartları gereğince zaten ağaç sayısı ve ağaç başına verim değişkenleri poliçe oluşum aşamasında ana etmen olup, toplam sigorta bedeli ve prim hesaplamasında temel veri kaynağı olduğunu, sigortacılık alanında faaliyet gösteren davacının bu iddiasının anlaşılır bir yanı bulunmadığını, bu hususun davacı yan gibi TARSİM poliçesi tanzim etmeye yetkili bir acente tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığını, bu aşamada ileri sürdüğü bu mesnetsiz ifadelerin, müvekkil şirketi yanıltmaya ve zarara uğratmaya yönelik kendi kasti davranışını gizlemeye matuf olduğu çok açık olduğunu, yine davacının hasar ödemelerinde beyan edilen ağaç sayısına göre ödeme yapılmadığı 10.000 ağaç beyan edilirse 10.000 ağaçlık ödeme yapılmayacağı açıklaması mahkemeye yanıtmaya yönelik olduğunu, müvekkil şirketin davacıya beyan ettiği ağaç sayıları fiili durumda parsellerde bulunan ağaç sayıları olduğunu, nitekim keşif yapıldığında müvekkil şirket tarafından ağaç sayılarının mevcut duruma göre doğru verildiğinin davacı yanca ağaç sayılarının eksik girildiği açıkça ortaya çıkacağını, davacının TTK hükümlerine dayanarak süresinde itiraz edilmediğinden bahisle poliçelerin geçerli olduğu iddiasının kötüniyet örneği olduğunu, nitekim süreç boyunca davacı yanca hataları da kabul edilerek müvekkilinin yanıltıldığını, eksik bilgi ve belge verilip sonucunda müvekkilinin zarara uğratıldığını, ayrıca davacı bu dava ile ilgisi olmayan ve davaları devam etmekte olan başka firmalara ilişkin savunmalar yaptığını, bu hususun taraflarınca muvakafatı olmadığı gibi cevap verme gereğinin de duyulmadığını, yine davanın aradan seçerek mahkemeye sunmuş olduğu e posta kayıtlarının çoğunun iddiaları yanıtlamadığı gibi mahkemeyi de yanıltmaya yönelik olduğunu, davacının diğer iddia ve savunmalarının da haksız ve mesnetsiz olup, sorumluluktan kurtulmaya yönelik olduğunu belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama sonucunda ortaya çıkacak müvekkil şirket zararının, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davacının sayın mahkemece haklı görülmesi halinde, davacının varlığını iddia ettiği alacaktan takas/mahsubuna karar verilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, davacı yanın sigorta poliçelerine dayalı prim borcundan kaynaklı alacağının varlığı ve neden ibaret olacağına ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce acentenin bulunduğu sigorta poliçesinin düzenlendiği yerde ver sözleşmeden kaynaklanan bir miktar para alacağının tahsili bakımından dava açılabileceğinden ve icra takibi başlatılabileceğinden yerinde görülmeyen yetkiye yönelik itirazın reddine, Tarsim'e yazı yazılarak taraflar arasında davalı ile ... Sigorta AŞ'ye atfen davacı firma arasında düzenlenen poliçeler kapsamında yapılan hasar ödemeleri ve hasar dosyalarının bütün halinde çıkartılarak gönderilmesinin istenmesine, tarafların delil dilekçelerinde yazılı ancak bu güne sunmadıkları delilleri var ise sunmaları konusunda bir daha ki celseye kadar süre verilmesine karar verildiği, Tarım Sigortaları AŞ'ye yazılan yazının tekidine, istenen evrakın fiziki ortamda gönderilmesi hususunun da tekiden ve talep olarak yazılmasına, Yazı cevabı dosya içerisine döndüğünde dosyanın bir Sigorta Uzmanı (Tarım Sigortaları konusunda uzman) ve Bir Ziraat Mühendisi (Tarım sigortaları konusunda uzman) bilirkişi heyetine tevdi ile iddia ve savunmalar yönünden rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinden alınan 10/07/2023 tarihli raporda; toplam prim tutarının 3.222.475,01.-TL olduğu, poliçe sonrası artış ve iptal Zeyl'i düzenlenmek suretiyle 307.189,85 TL iade gerçekleştiği, davacı tarafından 3.222.475,01.-TL üzerinden 757.974,14.-TL indirim yapıldığı ve bu indirim tutarı üzerinden 676.719,75.-TL iade faturası düzenlendiği, davalı yanca, mutabık kalınan ödeme tarihlerine riayet edilmediği, davalının toplamda davacıya 1.250.000,00.-TL ödeme yaptığı, davaya konu toplam Sigorta Prim tutarının ise 3.222.475,01.-TL-307.189,85,00.-TL-757.974,14.-TL-1.250.000,00.-= 907.311,02.-TL prime esas ödenmesi gereken tutarın olabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce Ziraat mühendisi bilirkişi Cihan Akyaka'nın kuru ve sulu tarım ile doğal afet hasarları konusunda adli bilirkişi uzmanlığı bulunduğu, adli bilirkişi listesinden bu şekilde seçilerek görevlendirildiği anlaşılmakla, başka bir uzmanlık alanı bulunmayan saf hukukçu bilirkişinin de mevzuat gereği görevlendirilemeyeceği anlaşıldığından, dosyanın yeniden taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından aynı bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılmasına, dosya içerisine ibraz edilen 10/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda daha önce görevlendirilmesi yapılan Ziraat Mühendisi bilirkişi Cihan Akyaka isminin yer olmadığı, onun yerine Eren Dinçyılmaz isminin yer aldığı anlaşılmakla konunun mahkememiz kaleminden araştırılarak adı geçen bilirkişinin uzmanlık alanının bu dosya ile ilgisinin bulunmadığı ve kendisinin daha önce bu dosyada görevlendirilme yapılmadı göz önüne alınarak ilgili bilirkişiye dosyanın yeniden verilmemesine ve konunun araştırılarak gerekir ise konunun bilirkişi kuruluna bildirilerek adı geçen bilirkişiye bilirkişi ödemesinin yapılmamasına karar verilmiş, bilirkişi kurulunun imza kısmında sehven yanlış isim yazıldığı anlaşılmış, bilirkişi kurulu raporun son kısmındaki sehven yapılan hatayı düzelterek raporu ibraz etmiş, 07/11/023 tarihli ek raporda kök raporda belirtildiği üzere davalı yanca, mutabık kalınan ödeme tarihlerine riayet edilmediği, poliçe sonrası artış ve iptal Zeyl'i düzenlenmek suretiyle 307.189,85 TL iade gerçekleştiği, davacı tarafından 3.222.475,01 TL üzerinden 757.974,14 TL indirim yapıldığı listede bunun belirtildiği ve bu indirim tutarı üzerinden 676.719,75 TL iade faturası düzenlendiği, prim borcundan yapılacak olan indirim tutarının, fatura tutarı olan 676.719,75 TL mi, yoksa listede belirtilen 757.974.14 TL üzerinden mi değerlendirileceği hususunun yüce mahkemenin takdirine bırakıldığı, 907.311,02.-TL prime esas ödenmesi gereken tutarın kök raporda bir değişiklik olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama sırasında davacı vekilinin önceki beyanlarını ve kök rapora itirazlarını tekrarla davanın tam kabulüne karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise komisyon indirimine ilişkin kestikleri fatura üzerinden yapılan hesaplamaya göre karar verilmesini, 307.189,85 TL iade zeyilleri ile ilgili bir itirazları olmadığını beyan ettiği, aynı oturumda davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı sundukları beyan ve itiraz dilekçelerini aynen tekrar ettiklerini, davanın reddini talep ettiklerini, mahkeme aksi kanaatte ise tarafların anlaştığı listede belirtilen tutar üzerinden yapılan hesaplamaya göre karar verilmesini talep ettiği anlaşılmış, dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmek üzere talimat mahkemesine gönderilerek bilirkişi raporunda sözü edilen ve davacı vekilinin kök rapora itirazlarında değinilen %5 indirim tutarı olarak 757.974,14 TL indirim anlaşması yapıldığı hususunun taraflar arasındaki mail yazışmalarında yer aldığı bilirkişi tarafından bildirilmekle, mail onayının bulunup bulunmadığı, bulunmuyor ise hesaplamaların ne şekilde yapıldığı hususundaki görüşlerinin dayanakları ile birlikte raporlandırılmasının istenmesine karar verilmiş, bilirkişi kurulunun 26/12/2023 tarihli raporunda; birinci ek raporda da belirtildiği üzere; 27/04/2022 Tarihli, taraflar arasında yapılan e-mail yazışmalarında dosya olarak iletilmiş olan ''... TARIM PRİM İCMAL'' adlı Excel dosyası içerisinde bulunan ''... (2) 24.01.2022 LİSTESİ'' adlı Excel sayfasında sütun J ( ZEYL PRİM) satır ''376'' hücresinde yer alan -307.189,85 TL hesaplamaya dahil edilmiş, yine birinci ek raporda belirtildiği üzere;

27/04/2022 tarihli, taraflar arasında yapılan e-mail yazışmalarında dosya olarak iletilmiş olan ''... TARIM PRİM İCMAL'' adlı Excel dosyası içerisinde bulunan ''... (2) 24.01.2022 LİSTESİ'' adlı Excel sayfasında sütun K ( TOPLAM NET PRİM) satır ''378'' hücresinde yer alan -757.974,14 TL ( Acente İndirimi) hesaplamaya dahil edilmiş, dava dosyasında sunulan 03/05/2021 tarihli, konu kısmında ''... HESAP EKSTRESİ / MUTABAKAT/ ÖDEMELER HK.'' İbaresi yer alan mail yazışması yer aldığı, yine aynı mail yazışmasında ''... TARIM İCMAL'' isimli acente indirim tutarının belirtildiği excel dosyasının yer aldığı ve yine aynı mail üzerinden cevaplamak suretiyle bu tutarlar üzerinden mutabık kalındığının onaylandığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı ve davacı arasında, 21/03/2021 ve 05/04/2021 tarihleri arasında düzenlenmiş olan toplamda 375 adet Bitkisel Ürün Sigortası Poliçeleri için 3.222.475,01.-TL sigorta primi üzerinden mutabık kalındığı, 30/04/2021 tarihinde 676.719,75 TL davacı ...Sigorta toplam prim borcu üzerinden komisyon iade faturası düzenlemek suretiyle toplam prim borcu üzerinden 676.719,75.-TL indirim yaptığı, fakat taraflar arasında yapılan e-mail yazışmalarında bu tutarın 757.974,14.-TL olduğu, toplamda 18 adet poliçeye, prim artış ve prim azalış Zeyl'i girilmek suretiyle toplam prim borcu üzerinden 31.430,92.-TL prim iadesi tahakkuk ettiği, mutabık kalınan tutar ve prim ödeme şeklinin;

11.Ay sonuna kadar 500.000 TL, 12. Ay sonuna kadar 500.000 TL, 1.2022 Ay sonuna kadar : 1.000.000 TL, 02.2022 Ay sonuna kadar 545.755,26 TL toplam tutarın 2.545.755,26.-TL olduğu, davacı yetkilisi Ali Osman Demirağ'ın 27.12.2021 tarihli e-posta içeriğinde, "police primlerinin yıl sonu olduğundan ve ilgili sigorta şirketine tarafımızca prim ödemesi yapılacağından, iddia ve talep ettiğiniz kesilmeyen poliçelerden kaynaklı zararın düşülerek ödeme yapılması doğrultusunda Tarsim ile yapılacak görüşmeler neticesinde ortaya çıkacak netice esas alınarak belirtilen tutar 324.079 TL bloke edilerek mutabıkız" denilmek suretiyle davalı ve davacı arasında kısmi bir anlaşmaya varıldığı, toplam prim tutarının 3.222.475,01.-TL olduğu, poliçe sonrası artış ve iptal Zeyl'i düzenlenmek suretiyle 307.189,85.-TL iade gerçekleştiği, davacı tarafından 3.222.475,01.-TL üzerinden 757.974,14.-TL indirim yapıldığı ve bu indirim tutarı üzerinden 676.719,75.-TL iade faturası düzenlendiği, davalı yanca, mutabık kalınan ödeme tarihlerine riayet edilmediği, davalının toplamda davacıya 1.250.000,00.-TL ödeme yaptığı, davaya konu toplam Sigorta Prim tutarının; 3.222.475,01 - 307.189,85 - 757.974,14 - 1.250.000,00 = 907.311,02 TL prime esas ödenmesi gereken tutarın olabileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile davalının icra takibine itirazının 907.311,02.-TL üzerinden iptali ile icra takibinin bu tutar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20'si tutarında hesap edilen 181.462,21.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının icra takibine itirazının 907.311,02 TL üzerinden İPTALİ ile icra takibinin bu tutar üzerinden DEVAMINA, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla asıl alacağın %20 si tutarında hesap edilen 181.462,21 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

2.Alınması gereken 61.978,42.-TL harçtan peşin alınan peşin alınan 12.589,56.-TL. harcın mahsubu ile bakiye 49.388,86.-TL.karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye İRAT KAYDINA,

3.7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.560,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 129.773,42.-TL.vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 55.348,56.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6.Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 16.471,51.-TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre (%71,84 kabul %28,16 red) 11.833,13.-TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiyesinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,

7.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2024 Başkan ...