14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA DİLEKÇESİ: Dava, davacı davalı banka aracılığı ile ihracat yaptığını, daha açık deyişle amir banka olan ...Ticaret Bankası'nın davalı bankanın lehdarı olduğu akreditif mektubu düzenlediğini, mallar uçak yoluyla gönderildiğinden 12/06/2020 tarihinde ulaştığını, ihracata ilişkin belgelerin davalı bankaya 10/06/2020 tarihinde ulaştırılmasına rağmen davalı bankanın belgeleri 15/06/2020 tarihinde kargoya verdiğini ve belgelerin amir bankaya 18/06/2020 tarihinde ulaştığını, ihracat konusu malların gümrükten bu nedenle 19/06/2020 tarihinde çıkarılabildiğini, ...gümrüğünde ücretsiz bekleme süresinin 3 gün olduğunu ve aşan süre için ödemek zorunda kaldıkları 129.390 ...Riyali kadar zararları doğduğunu, bu zarardan davalı bankanın sorumlu olacağını ve ayrıca manevi tazminat da talep ettiklerini beyanla, 129.390 ...Riyali maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ: Davacının 10/06/2020 tarihinde 400.000,00 USD bedelli akreditif vesaikinin amir bankaya gönderilmesi için talimat verdiğini, bankanın da akreditif vesaikini amir bankaya 15/06/2020 tarihinde gönderdiğini, akreditif bankası tarafından 17/06/2020 tarihinde belgelerin alındığı ve rezerv bildirimi yapıldığını, bütün bu işlemlerin makul süre içinde tamamlandığını, dava konusu olayda uygulanacak kuralların UCP 600'de belirlendiğini, davacı antrepo bedeli ödemek zorunda kalmış ve bu nedenle bir zarara uğramış ise tacir olmakla bu zarardan kendisinin sorumlu olacağını, zira, UCP 600 madde 5'te "Bankalar belgelerin ilişkili olabileceği malları, hizmetleri veya yapılan işleri değil, belgeleri göz önünde bulundurarak (belgeler üzerinden) işlem yaparlar’ denildiğini, tacir olan davacının banka Operasyonel süresi + DHL, TNT gibi hızlı kurye firmalarının ülkeler arası gönderi taşıma süresini ve ticaret yapmakta olduğu ülkenin gümrükleme vb. sürelerini bilerek ve öngörerek buna uygun aksiyon alması ticaretin gereği olduğunu, davacının bir manevi zararından da söz edilemeyeceğini beyanla, haksız davanın reddini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; Davanın, davacının müşterisi olduğu davalı bankanın akreditif mektubunu geç gönderdiğinden bahisle ödemek zorunda kaldığı antrepo ücretinden kaynaklı alacak ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin yetkili olup olmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, davacının davalının eylemi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı antrepo ücreti olup olmadığı varsa miktarı, davalının bundan sorumlu olup olmadığı, davalının eylemi nedeniyle davacının manevi tazminat gerektirir zarara uğrayıp uğramadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.

Davacı vekili tarafından, 20.05.2020 tarih ve ILCCBQ075121/20 referans numaralı Akreditif mektubununu ve yeminli tercümesinin suretleri, ihracat konusu mallara ilişkin belgelerin ve yeminli tercümesinin suretleri, davacı tarafından davalıya verilen 10/06/2020 tarihli talimat yazısının sureti, tahakkuk eden ek antrepo ücretinin ithalatçı şirket tarafından ödendiğini gösterir belgelerin ve yeminli tercümesinin suretleri, ithalatı şirketle gerçekleştirilen e-posta yazışmalarının ve yeminli tercümesinin suretleri, ithalatçı şirkete ödenen ek antrepo ücretini gösterir belgeler ve yeminli tercümesinin suretleri, 23/10/2020 tarih ve 25485 yevmiye numaralı ...38. Noterliğince onaylanan ihtarname sureti dosyaya delil olarak sunulmuştur.

Davalı vekili tarafından, davacının 10.06.2020 tarihinde müvekkil Banka Küçükesat/...Şubesi'ne 607322101170 no.lu, 400.000USD bedelli Akreditif vesaikinin Amir Banka'ya gönderilmesi için verdiği talimat, dava konusu akreditif metni, müvekkil Banka'ya gönderilen alındı mesajı, rezerv bilgi mesajı, ödeme bildirimi ve ödemeye ilişkin dekont akreditif metni, müvekkil Banka'ya gönderilen alındı mesajı, rezerv bilgi mesajı, ödeme bildirimi ve ödemeye ilişkin dekont suretleri dosyaya delil olarak sunulmuştur.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya Bankacı ve uluslararası ticaret hukukunda nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Eda Özdemir ve Mustafa Bayram Mısır 04/04/2022 tarihli raporlarında; Davalı bankanın 5 günün neden makul banka operasyonel süresi olduğunu açıklamadığı, Davacının 27/06/2020 tarihinde 129.390,00 ...Riyali'nin depolama (antrepo) ücreti olarak ödediği ve bu miktarda zarara uğradığı, Davacının yukarıda açıklandığı şekliyle müterafik kusuru varsayımına göre hesaplama yapılır ise, davacı zararının 77.634 ...Riyali olarak hesaplanabileceği mütalaa edilmiştir.

Davalıdan davaya konu işlemle ilgili iç yazışmalar dahil bankadaki işleme dair tüm evrakın celbi sağlanmış akabinde dosya tarafların beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Eda Özdemir ve Mustafa Bayram Mısır 20/06/2022 tarihli raporlarında; yaptıkları inceleme ve değerlendirmede Kök Rapor sonucunun değişmediği mütalaa edilmiştir.

Dosya davalı vekilinin raporlara karşı beyan ve itirazları dikkate alınmakla Uluslararası Finans ve Bankacılık konularında uzman bilirkişi Hakan Karan'a tevdi edilmiş, bilirkişi 20/03/2023 tarihli raporunda; Davacının antrepodaki fazlaca bekleme dolayısıyla ödenen 129.390,00 ...Riyali'ni Al Salam Printing Press Katar'a rücuen ödediğini yazılı bir belgeyle ispatlaması ya da Al Salam Printing Press Katar'dan tazminat hakkını devraldığını gösteren yazılı bir belge sunması kayıt ve şartıyla, davacının davalıdan 129.390,00 ...Riyali maddi tazminat hakkının bulunduğuna, manevi tazminat için gerekli olan şartları ispat edemediğine dair görüşü mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu doğrultusunda davacı vekilinin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılabilmesi amacıyla bilirkişi heyetine SMMM bilirkişi eklenmek suretiyle ön inceleme duruşma zaptında tespit edilen uyuşmazlıklar hakkında kök rapora karşı beyan ve itirazları karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Hakan Karan ve İrfan Özsoy 23/10/2023 tarihli raporlarında; Takdiri Mahkememize ait olmak üzere, "iş tulumu galoş depolama ücreti" açıklaması ile kesilen 129.390,00 ...Riyali tutarlı fatura karşılığı 30.06.2020 tarihinde yapılan 129.390,00 ...Riyali tutarındaki havalenin esasen davacının antrepodaki fazlaca bekleme dolayısıyla rücuen ödendiği kanaatiyle, davacının davalıdan 129.390,00 ...Riyali maddi tazminat hakkı bulunduğu mütalaa edilmiştir.

Toplanan tüm deliller, alınan gerekçeli bilirkişi raporları, tarafların beyan ve itirazlarına göre;

Davacının 10/06/2020 tarihinde "Akreditifimin incelenmeden amir bankaya gönderilmesini rica ederim" şeklinde başvuruda bulunduğu sabit olup, belgelerin gönderimi teslim alındıktan 5 gün sonra 15/06/2020 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Makul objektif basiretli bir banka çalışanının belgeler üzerinde inceleme süresi teslimattan sonraki 1 işgününü aşamayacağı, incelenen evrakın sonraki işgünü sabahı kargoya verilmesi gerektiği, evrakın davalıya teslimi olan 10/06/2020 Çarşamba iş gününe denk geldiğinden izleyen ikinci işgünün sabahı olan 12/06/2020 Cuma iş gününe denk geldiği, davalı tarafından evrakın en geç 12/06/2020 Cuma işgünü sabahı amir bankaya kargolanması gerekmekte olduğu, kargolama yapılması halinde evrakın en geç 3 gün içinde yani 15/06/2020 tarihinde amir bankaya ulaşacağı hesaplandığında, davacının belgeleri o gün teslim alıp antrepodan 3 günlük serbest süre aşılmadığı için herhangi bir ücret ödemeden çekebilme imkanının bulunduğu dikkate alındığında; davalı çalışanlarının basiretli bir banka çalışanından beklenen özen içinde hareket etmeyerek evrakın gecikmesine ve davacının dava dışı ithalatçı şirkete gecikme nedeniyle ödeme yapmasına kusurlarıyla sebebiyet verdikleri mahkememizce kabul ve tespit edilmiştir.

Sorumluluk hukukunda zarar görenin kusuru tazminatta indirim sebebi olsa da, mevcut olayda belgeler davalıya ihracata konu mallar taşınmaya başlanmadan, zamanında teslim olunduğundan davacıya atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı, tüm bunlara rağmen davacının ticari itibarını zedeleyen bir olguya rastlanmadığı ve sadece bir kaç günlük gecikmenin ticari itibarın zedelenmesi için mümkün olmadığı da alınan gerekçeli bilirkişi raporları ile doğrulanmış ve açıktır. Dolayısıyla davacının dava dışı ithalatçı firmaya "iş tulumu galoş depolama ücreti" açıklaması ile kesilen fatura nedeniyle ödediği ve uğradığı 129.390,00 ...Riyali maddi tazminatını davalıdan talep edebilecek iken, davalının manevi bir zarara uğramadığı dikkate alınmakla bu husustaki talebinin reddi gerektiği, davanın maddi tazminat talebi yönünden kabulü ile manevi tazminata ilişkin davanın ise reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1.Maddi Tazminat talebi yönünden açılan davanın KABULÜ ile, davacının 129.390,00 ...Riyalinden ibaret maddi tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Manevi Tazminat talebi yönünden açılan davanın REDDİNE,

2.492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 25.124,06 TL harçtan, dava açılışında alınan 6.281,02 TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 18.843,04 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4.Davacıların yargılama sırasında yapmış olduğu 6.281,02 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı, 89,75 TL tebligat ücreti, 6.700,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 13.130,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

5.Maddi Tazminat davası yönünden; davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 20.702,40 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

6.Manevi tazminat davası yönünden; Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17,900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2023