11. Ceza Dairesi

İNCELEME KONUSU

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Konya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 20.10.2022 tarihli ve 2021/73279 Soruşturma, 2022/16409 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin Konya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.10.2022 tarihli ve 2022/565 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii Konya 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli ve 2022/1033 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 02.11.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.03.2023 tarihli ve 2022/30916 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2023 tarihli ve KYB-2023/31948 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.03.2023 tarihli ve KYB-2023/31948 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre, Konya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 24/10/2022 tarihli kararı ile 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6. maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 34. maddesinin getirdiği değişiklik uyarınca, 7394 sayılı Kanun'un yürürlüğü girdiği 15/04/2022 tarihinde soruşturma aşamasında olan Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/73279 soruşturma sayılı dosyasında, şüphelilere vergi dairesince belirlenen ziyaa uğratılan tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının tebliğ edildikten sonra 1 yıl beklenilerek iddianame düzenlenmesi gerektiğinden bahisle iadesine karar verilmiş ise de, 7394 sayılı Kanun'un 6/1. maddesinde ''..GEÇİCİ MADDE 34- Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir. Bu fıkrada belirtilen ceza indiriminden faydalanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi, kanun yollarına başvurulmaması veya başvurulmuşsa vazgeçilmesi şarttır..'' şeklindeki düzenlemenin bulunduğu,

Anılan düzenleme ile 7394 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 15/04/2022 tarihinde infaz aşamasında olan dosyalar hakkında, infazı yapan Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından Mahkemesinden infaz durdurma kararı alınmasını takiben, Mahkemeler tarafından uyarlama yargılaması yapılarak, vergi dairelerince belirlenen ödenmesi gereken miktarın, 7394 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde hükümlüler tarafından Hazineye ödendiği takdirde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecekleri yönünde ihtarı müteakip, bir yıl içinde ödeme yapılıp yapılmaması durumuna göre infazın kaldığı yerden devamına karar verilmesi gerektiğinin düzenlendiği, 7394 sayılı Kanun'un 6/2. maddesinde ''..Birinci fıkra hükümleri bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında da uygulanır. Bu takdirde, ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılması şarttır..'' şeklindeki düzenleme de ise, 7394 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 15/04/2022 tarihinde soruşturma ve kovuşturma aşamasında bulunan dosyalar hakkında, Cumhuriyet Başsavcılıkları ve Mahkemeler tarafından, şüpheli ve sanıklara vergi dairelerince belirlenen ödenmesi gereken miktarı Hazineye ödedikleri takdirde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecekleri yönünde ihtarı takiben makul bir süre beklenildikten sonra ödemenin sonucuna göre soruşturma ve kovuşturmalara devam edilebileceği, bir yıl beklenilmesinin gerekmediği, 7394 sayılı Kanun'un 6/2-2. cümlesinde ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılabileceğinin belirtildiğinden bu hususun ayrıca düzenlenerek birinci fıkra yönünden istisna getirildiği, makul bir süre beklenildikten sonra ödemenin olmaması ancak hüküm verilinceye kadar ödemenin olması durumunda da ödemenin yapıldığı aşamaya göre etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabileceğinin anlaşılması karşısında, itirazın bu sebepler yönünden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

1.5271 sayılı Kanun‘un 170 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.

2.5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesinin birinci fıkrası; “(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

a)170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, ...“ İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir. Şeklinde düzenlenmiştir.

3.5271 sayılı Kanun’un, 170 inci maddesinin beşinci fıkrasında; "İddianamenin sonuç kısmında, şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da ileri sürülür." denilmektedir.

4.Konya 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.10.2022 tarihli ve 2022/565 iddianame değerlendirme sayılı kararı ile; "...15 Nisan 2022 tarihli resmi gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı yasa ile yapılan değişiklikler sonucu verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir düzenlemesi göz önünde tutulduğunda, hazırlık aşamasında kanunun ruhuna ve düzenleme amacına uygun olarak, vergi dairesince belirlenen verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının yasa koyucu tarafından belirlenen 15 nisan 2022 tarihi ile 15 nisan 2023 tarihleri arasında soruşturma aşamasında zararı gidermesi halinde cezasının yarı oranda indirileceği sanığa tebliğ edilerek yasal süre içerisinde sanık tarafından ödemenin yapılması halinde ya da yasal süre bittikten sonra kamu davası açılabileceği, kovuşturma aşamasında sanık tarafından ödeme yapılması halinde ise, 1/3 oranında indirim yapılabileceği göz önünde tutulduğunda yasal süre beklenilmeden iddianame düzenlenerek kamu davası açılmasının sanık aleyhine olduğu, iddianamenin sonuç kısmında şüphelinin sadece aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususların da ileri sürülmesi gerektiği dikkate alındığında açıklanan eksiklik giderilmeden iddianame düzenlenerek CMK'nın 170/5 ve 174/1-a maddesine aykırı davranıldığından..." bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş, bu karara yönelik yapılan itirazın da Konya 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli ve 2022/1033 Değişik İş sayılı kararı ile reddine karar verildiği belirlenmiştir.

5.15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere; “Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir." cümlelerinin eklendiği ve 7394 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34 üncü maddesinde; "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir. ... Birinci fıkra hükümleri bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında da uygulanır. Bu takdirde, ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılması şarttır.” Hükümlerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

6.Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüpheliler ... ve ... hakkında 2019 takvim yılında sahte belge kullanma suçu yönünden vergi tekniği raporu ve vergi suçu raporu düzenlendiği, dosya içerisinde dava şartı olan mütalaanın bulunduğu, iddianamenin mütalaaya uygun olarak tanzim edildiği, şüpheliler hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, bununla birlikte; yasal süre beklenilmeden iddianame düzenlenerek kamu davası açılmasının sanık aleyhine olduğu gerekçesiyle iddianame iade edilmiş ise de; 7394 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan bir yıllık sürenin, haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanları kapsadığı, aynı maddenin ikinci fıkrasındaki; "Birinci fıkra hükümleri bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde bulunan dosyalar hakkında da uygulanır. Bu takdirde, ödemenin hüküm verilinceye kadar yapılması şarttır.” şeklindeki hüküm uyarınca, anılan Kanun'un yayımı tarihinde soruşturma ve kovuşturma evresinde olan dosyalarda, hüküm tarihinden önce ödeme yapılması halinde verilecek cezanın yarı oranında indirilmesinin gerektiği ve dosyadaki soruşturmanın değişikliğin yürürlük tarihinden önce 07.12.2021'de başladığı anlaşılmakla; iddianamenin iadesine yönelik itirazın reddine dair merci Konya 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli ve 2022/1033 Değişik İş sayılı kararı isabetsiz olup kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiş, şüphelilerden ...'ın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nden temin olunan güncel nüfus kayıt örneğine göre 14.02.2024 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, bu durumun Mahkemece araştırılarak 5237 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu davasının düşürülüp düşürülmeyeceğinin karar yerinde değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Konya 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli ve 2022/1033 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.03.2024 tarihinde karar verildi.