Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/1002 E.  ,  2023/5159 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Beykoz Üniversitesi Yabancı Diller Bölümünde tam zamanlı öğretim elemanı sözleşmesi ile öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının sözleşmenin bitiş tarihi olan 31.08.2019 tarihi itibarıyla yenilenmemesine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmin edilmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Mahkemenin Ara Kararına cevaben davalı İdare tarafından, dava konusu işlemin mütevelli heyetince onaylandığına ya da mütevelli heyetince usulüne uygun olarak rektöre verilen yetki kapsamında tesis edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığından, yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı; Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların, yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının parasal haklarının ödenmesi isteminin kabulüne, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların, davanın açıldığı 01.08.2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından imzalanan belirli süreli sözleşmenin, sürenin sonunda kendiliğinden sona erdiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Dava; Beykoz Üniversitesi Yabancı Diller Bölümünde tam zamanlı öğretim elemanı sözleşmesi ile öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının sözleşmenin bitiş tarihi olan 31.08.2019 tarihi itibarıyla yenilenmemesine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmin edilmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlem bakımından; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmin edilmesine karar verilmesi istemi bakımından;

İdari yargılama hukukunun temel ilkeleri ve yerleşik yargı içtihatları gereği; idari yargı mercilerince verilen iptal kararları, geriye yürür ve idari işlemi tesis edildiği andan itibaren hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırır. İptal edilen işlem hiç yapılmamış sayıldığı için ilgilinin, işlem nedeniyle uğradığı parasal ve özlük hak kayıplarının karşılanması gerekmektedir.

Buna karşın, belirli süreli sözleşmelerin yenilenmemesine ilişkin işlemlerin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda, yetkili idari makam ya da organ tarafından, sözleşmenin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde bir karar alınması gerekmektedir. Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak yetki yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli sözleşmenin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır. İdari yargı merci tarafından, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli sözleşmenin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan mali ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmadığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda; davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü parasal hakları bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının;

a)Davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlem yönünden ONANMASINA,

b)Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmin edilmesine karar verilmesi istemi yönünden BOZULMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, harçtan muaf olan davalı idarece temyiz aşamasında sehven yatırılan … TL temyiz başvuru ve karar harcının idareye iadesine,

4.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.Kesin olarak, 26/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.