12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T. C. ANKARA 12.

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/424 Esas - 2023/721

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin ... plakalı aracı ile 30/03/2022 tarihinde Çankaya'da sol şerit üzerinde seyir halindeyken, kavşaktan dönüş yapmak için yavaşlayıp, sinyal verdiğini, ancak ... yönetimindeki ...plakalı aracın durmayarak sol arkadan, müvekkilinin aracına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre ...plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu, müvekkilininse kusursuz olduğunu, kaza sonucunda müvekkiline ait 2016 model VW Polo aracın hasar gi bazı parçaların değiştirildiği, bazıla e onarılarak değer kaybı oluştuğunu, bu süre esnasında aracın kullanılamadığını belirterek araç değer kaybı ve araçtan mahrum kalma tazminatı ödenmesini istemiştir.

Davacı vekili 21/09/2023 tarihli bedel artırım dilekçesinde, müvekkile ait 06/TF/034 plakalı araca ait araç değer kaybın 2.954,00 TL'nin olay tarihi 30.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıların tümünden müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta firması açısından poliçe değerleri ile sınırlı olmak üzere) müvekkile ait ... plakalı araca ait araçtan mahrum kalma tazminatı 1.500 TL'nin olay tarihi 30.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...İnşaat Ambalaj Otel Restaurant İşletmeciliği Gayrimenkul Taahhüt Endüstriyel Mutfak Turizm Temizlik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ...'tan müşterek ve müteselsilen alınarak davcıya verilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, davaya konu kazaya karışan ...plakalı araç poliçesi ile teminat altına alınmış olmakla, Yargıtay kararları ve konu poliçenin genel kapsamı doğrultusunda kazanç kaybı ve araç mahrumiyet gideri gibi dolaylı zararlar teminat dışında olduğundan davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın öncelikle zararı ve zarar sorumlusunu ispat etmesi gerektiğini, sunulan belgelerin kabulünün mümkün olmadığını, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi gerektiğini, hasar dosyasında yapılan değerlendirme sonucunda, davacıya 11/05/2022 tarihinde 10.960,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştiğini, ... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle de 12.678,71 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeyle birlikte değer kaybı ödemesi ilave edildiğinde yapılan ödemeler miktarınca teminat limitinin de azaldığını, belirlene tutarın tamamen ödendiği, bakiye değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini, davanın reddini talep etmektedir.

Davalı ... İnşaat Ambalaj Otel Restaurant İşletmeciliği Gayrimenkul Taahhüt Endüstriyel Mutfak Turizm Temizlik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın değer kaybı talebi başvurusu üzerine, ekspertiz raporu dahilinde, ... plakalı araç üzerinde 10.696,00 TL bedelinde değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini, bu bedelin ödendiğini, sigorta poliçesi kapsamında müvekkilinin sigortalısı olduğu ...Sigorta tarafından, davacının değer kaybına ilişkin talebinin karşılandığını fazlaya ilişkin taleplerin reddinin gerektiğini, davalının meydana gelen kazada tam ve tek kusurlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, değer kaybının olabilmesi için şartların gerçekleşmediğini, ikame araç bedeline yönelik bir zararında bulunmadığını, davanın reddini talep etmektedir. Davalı ... davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi rapor ve ek raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ...plakalı araç için 04/01/2022 ilâ 04/01/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 50.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 30/03/2022 olay tarihinde ...plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların,

TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı). Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş,

09/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda, meydana gelen trafik kazasında, ...plakalı araç sürücüsünün KTK m.52 kuralını ihlal etmesi nedeniyle, %100 (tam) ve asli kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer araç olan ... plakalı araç sürücüsüne herhangi bir kusur izafe edilemeyeceği, kaza sonucunda, ... plakalı araçta çarpma etkisiyle hasar meydana geldiği, bu hasarın toplamda; 12.055,90 TL olduğu, sigorta tarafından ödenen meblağın hasar tutarını karşıladığı, kaza neticesinde davaya konu araçta değer kaybı oluştuğu, bu miktarın 11.707,32 TL olabileceği, davacının araç mahrumiyet zararı oluştuğu bu zararı İsteyebileceği, bu tutarın da 1.500,00 TL olabileceği belirtilmiştir. 02/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda, aracın ayıpsız değerinin 400.000,00 TL olduğu, 386.000,00 TL olacağının takdir edildiği, kararlaştırılan bedelin aracın satış bedeli olan 390.000,00 TL olduğu, araçtaki değer kaybının ise 386.000,00 x 390.000,00/400 formülüne göre 376.350,00 TL olduğu, bu bedelin 390.000,00 TL kararlaştırılan bedelden düşümü sonunda aracın değer kaybının 13.650,00 TL olduğu, aracın 6 günde onarılabileceği, günlük 250,00 TL araç mahrumiyet zararına göre toplam araç mahrumiyet zararının 1.500,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, olayda sigortalı araç sürücüsünün tam (%100) kusurlu olduğu, kaza tarihi itibari ile davacıya ait araçta 13.650,00 TL değer kaybı meydana geldiği, bu miktardan sigorta firmasınca 11/03/2022 tarihinde ödenen 10.696,00 TL düşümü sonucunda 2.954,00 araç değer kaybı zararının bulunduğu, 6 günlük onarım süresine göre davacının araç mahrumiyet zararının 1.500,00 TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

1.Davanın kabulü ile;

A)Bakiye 2.954,00 TL araç değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden 27/05/2022 temerrüt tarihinden, diğer davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ yönünden 30/05/2022 olay (kaza) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine, B)1.500,00 TL araç mahrumiyet zararının 30/03/2022 olay (kaza) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2.Kabul edilen toplam 4.454,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 304,25 TL karar ve ilam harcından 80,70 TL peşin harç, 72,65 TL ıslah harcı toplamı 153,35 TL harcın düşümü ile eksik kalan 150,90 TL harcın, kabul oranlarına göre 100,08 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50,82 TL'sinin davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili hazineye irad kaydına,

3.Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 72,65 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 234,05 TL harcın, kabul oranlarına göre 155,22 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 78,83 TL'sinin davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 1.061,16 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 538,84 TL'sinin davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

5.Davacının karşıladığı 420,25 TL posta gideri, 1.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.820,25 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 1.207,23 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 613,02 TL'sinin davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davalıların karşıladığı yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

7.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 4.454,00 TL üzerinden takdir edilen 4.454,00 TL vekalet ücretinin, 2.954,00 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.500,00 TL'sinin davalılar ... ve ...İnşaat ... AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8.Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar ve vekillerinin yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/11/2023 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır