3. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Asıl dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.08.2020 günü ....'ın annesi .... ve anneannesi ...., arkadaşı .... ve arkadaşının annesi ....'ın içinde bulunduğu, ....'ın sevk ve idaresindeki mülkiyeti ....'e ait olan .... plakalı araç ile seyir halinde iken yağmur bastırması üzerine herhangi bir tehlikeye girmemek için sağa çekip dörtlüleri yanık vaziyette yağmurun dinmesini beklerken .... sevk ve idaresindeki.... plakalı aracın süratle yol aldığı sırada araç hakimiyetini kaybederek davacının aracına arkadan çarptığını, Ünye CBS'nin .... sayılı soruşturma dosyasından alınan bilirkişi raporuna göre .... plalı araç sürücüsünün birinci derecede tam ve asli kusurlu olduğu, kaza sonrası davacının aracındaki herkesin ağır şekilde yaralandığını, davacının annesi ....'ın kaldırıldığı hastanede kaza sebebiyle vefat ettiğini, müteveffanın hayatını kaybetmesiyle maddi desteğinden yoksun kaldıklarını ve aile büyüğünü kaybetmenin depresyonunu yaşadıklarını, davacının göğüs kafesi kemiklerinde ve omuzlarında kırıkları olduğunu, halen ilaç kullanarak fizik tedavi aldığını, davalı tarafın aracının .... şirketine trafik sigorta olup, 28.09.2020 tarihinde başvuru yapılmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesine göre belirlenecek belirsiz alacak olan maddi tazminatın sürücü ve işleten olan davalılar açısından kaza tarihinden Sigorta şirketi açısından temerrüt tarihi olan 28.09.2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 200.000 TL manevi tazminatın işleten ve sürücüden kaza tarihinden itibaren işleyen en yüksek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsiline tahsilini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ....vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalı şirketin adresinin İstanbul ili yargı sınırları içinde bulunmakla yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davalı sigorta şirketine başvuruda sunulması zorunlu belgeler eklenmeden başvuru yapıldığını, davalı şirket yönüyle dava konusu manevi tazminatın da talep edildiğini, davanın hukuki menfaat bulunmamasına rağmen belirsiz alacak davası şeklinde açıldığını, davalı şirketin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel hale geldiğini, kusur oranının belirlenmesi ve hatır taşıması olup olmadığının araştırılması gerektiğini, başvuranın ve müteveffa annesinin sigortalı araçta taşınmasının hatır taşıması olması halinde bulunan bedelden indirim yapılması gerektiğini, davalı şirketin geçici iş göremezlik tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını beyanla haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalının yerleşim yerinin Ünye/Ordu olduğunu, yetkili mahkemenin Ünye Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, öncelikle kusur oranının belirlenmesini, kazazedenin kaza anında emniyet kemerini takmamış olmasının yerleşik yargıtay kararlarına göre indirim sebebi olduğunu, maluliyet değerlendirilmesi yapılması gerektiğini, SGK tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme veya gelir bağlanıp bağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, maddi tazminata karar verilebilmesi için davacının vücut bütünlüğünde bir azalma veya eksilmenin olması yanında bu ihlal nedeniyle maddi zarara uğramış olmasının gerektiğini, davacının tedavi masrafları, ulaşım ve yeme içme giderleri gibi masraflarını belgelendirmesi gerektiğini beyanla haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davalının yerleşim yerinin Ünye ilçesinde bulunması nedeniyle yetkili mahkemenin Ünye mahkemeleri olduğunu, davalının kazanın meydana geldiği olayda tüm özen ve sorumluluklarını yerine getirdiğini, kazanın oluşumu yanlış park ve hava şartlarından meydana geldiğini beyanla öncelikle yetki itirazının kabulü ile yapılacak yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmesini vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Birleşen....

E. Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 01.08.2020 günü ....'ın sevk ve idaresindeki mülkiyeti ..........'e ait olan ....

plakalı araç ile Ordu-Samsun yolu istikametinde seyir ederken .... sevk ve idaresinde bulunan ....plakalı aracın davacının aracına arkadan çarptığı, ....'nun birinci derecede tam ve asli kusurlu olduğu, kaza sonucu ....'ın hayatını kaybettiği, müteveffanın kızı ....'ün boşanmasından sonra torunu ve kızını yanına aldığını, torunu ....'yu müteveffanın büyüttüğünü davacı ...'ın bel kemiğinde kırıklar oluştuğu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesine göre belirlenecek belirsiz alacak olan maddi tazminatın şimdilik 6.000 TL olarak sürücü ve işleten olan davalılar açısından kaza tarihinden (01.08.2020), Sigorta Şirketi açısından temerrüd tarihi olan 18.11.2020 tarihinden itibaren işleyen en yüksek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ....'ın yaralanması nedeniyle100.000 TL, annesinin yaralanması nedeniyle 50.000 TL, anneannesini kaybetmesi nedeniyle 100.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 250.000 TL manevi tazminatın işleten ve sürücüden kaza tarihinden itibaren işleyen en yüksek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ....'ın annesini kaybetmesi nedeniyle 20.000 TL, yeğeninin yaralanması nedeniyle 5.000 TL, kardeşinin yaralanması nedeniyle 5.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 30.000 TL manevi tazminatın işleten ve sürücüden kaza tarihinden itibaren işleyen en yüksek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Birleşen dosya davalısı .... vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, sigorta kuruluşuna yazılı başvuru kurumunun usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, davacıların belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle davalının sigorta bedeli ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel hale geldiğini, hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiğini, sigorta şirketinin geçici iş göremezlik zararından sorumlu olmadığını, davacıların tedavi masrafları, ulaşım ve yeme içme gideri gibi belgelenmeyen diğer masraflar, talep belgesi olmayan dolaylı zararlardan olduğundan, söz konusu taleplerin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu beyanla haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Birleşen dosya davalılar .... vekili cevap dilekçesinde özetle, yetki itirazında bulunduklarını, kazanın meydana geldiği yerin Ünye ilçesi olduğunu, yetkili mahkemenin Ünye Mahkemeleri olduğunu, kazanın oluşumunda sadece ....'nin sebebiyet verdiği şeklinde izah edilmiş ise de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, davalının kazanın meydana geldiği olayda tüm özen ve sorumluluklarını yerine getirdiğini, kazanın oluşumunun yanlış park ve hava şartlarından meydana geldiğini, davacı tarafın dava konusu ettiği maddi ve manevi taleplerinin yasal dayanağının bulunmadığın, fazlaya ilişkin talep ve istemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla öncelikle yetki itirazının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın asıl dava yönünden maddi tazminatın feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat yönünden kısmen kabul kısmen ret, birleşen dava yönünden maddi tazminat açısından davanın reddi, manevi tazminat açısından kısmen kabul kısmen ret kararı verildiği anlaşılmıştır. İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf başvurusunda bulunan davacılar vekili dilekçesinde özetle, mahkemece verilen kararın manevi tazminat yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen miktarın düşük olduğunu, duyulan elem ve ıstırabı karşılamadığını, dava konusu kazada davalı ....'nin tam kusurlu, müvekkil ....'nun kusursuz olduğunu, davalıların kötü niyetli olduğunu, dava sürecince müvekkillerinin mağdur olduğundan bahisle, mahkemece verilen kararın manevi tazminat yönünden kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İstinaf başvurusunda bulunan davalılar .... vekili dilekçesinde özetle, mahkemece verilen kararın asıl ve birleşen dava yönünden hükmedilen manevi tazminatın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, yasal dayanağının bulunmadığından bahisle, mahkemece verilen kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı.

Dava, trafik kazasından kaynaklı ölüm ve cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacılar vekili, davacı ....'ın kullandığı ve diğer davacı .... ile müteveffa ....'ın yolcu olarak bulunduğu araca, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada, davacılar ....'ın yaralandığını, ....'ın ise hayatını kaybettiğini belirterek, davacıların yaralanmaları nedeniyle maddi ve manevi tazminat, ....'ın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Yerel mahkemece, davacıların destekten yoksun kalma tazminatının reddine, ....ın maddi tazminat talebinin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulüne, davacıların manevi tazminat talebinin ise kısmen kabulüne dair verilen karar davacılar ve davalılar tarafından istinaf edilmiştir. Davacıların müteveffa ....'ın ölümü nedeniyle hükmedilen manevi tazminat yönünden yapılan incelemede; Davacılar manevi tazminatın düşük olduğunu, davalılar ise manevi tazminatın fazla olduğunu ileri sürmüştür.

Manevi tazminat, zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünda tutularak, 6098 sayılı B.K'nun 56.maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedileceği öngörülmüştür.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle, kazanın oluş şekli, sürücünün kusur durumu, tarafların ekonomik sosyal durumu, kaza tarihindeki paranın alım gücüne göre belirlenen manevi tazminat tutarında bir isabetsizlik bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalılar vekilinin istinaf istemlerinin davacılar vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davacılar .... yaralanması nedeniyle hükmedilen manevi tazminat yönünden yapılan incelemede;

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacı ....'ın 3 haftalık iyileşme süresi, davacı ....'ın %8 maluliyet durumu olayın oluş şekli, davacıların kazanın oluşunda kusursuz, davalı sürücünün tam kusurlu olması, davacı....'nun öğretmen, Davacı ....'ın ev hanımı olması, davalı ....'nun galerici olması nedeniyle tarafların ekonomik sosyal durumu, kaza tarihindeki paranın alım gücüne göre davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatın bir miktar düşük olduğu kanaatine varıldığından, davacılar lehine belirtilen hususlar gözetilerek uygun bir manevi tazminat hükmedilmesi için davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulüne, davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Ne var ki HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup, anılan yasal düzenleme ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yerel mahkeme kararının hüküm bölümünde tespit edilen yanlışlıkların, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği sonucuna varılarak, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile; mahkemece manevi tazminat yönünden verilen hükmün 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davalılar .... vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Karar ve 20/09/2022 tarihli kararın KALDIRILMASINA,

Hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine;

a)Asıl Dosya Yönünden; Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, - Maddi tazminat yönünden açılan davanın FERAGAT NEDENİ İLE REDDİNE,

-Manevi tazminat yönünden açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, -Davacının kendi yaralanması nedeni, ile 50.000,00 TL, annesinin vefatı nedeni ile 30.000,00 TL olmak üzere toplam 80.000,00 TL'nin davalılar ....'ndan kaza tarihi olan 01/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacıya verilemesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

-Davacının kızının yaralanması nedeni ile manevi tazminat isteminin REDDİNE,

b)Birleşen Dosya Yönünden; Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE, -Maddi tazminat yönünden açılan DAVANIN REDDİNE,

-Davacı ....'nun kendi yaralanması nedeni ile 30.000,00 TL, anneannesinin ölümü nedeni ile 15.000,00 TL ve davacı ....'in annesinin ölümü nedeni ile 15.000,00 TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ....'ndan kaza tarihi olan 01/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen alınarak davacılara verilemesine, -Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

c)(İlk Derece Harcı) -Asıl dosyadan maddi tazminat yönünden alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin, ıslah ve tamamlamada ile birlikte davacı tarafından yatırılan toplam 1.087,59 TL harcın mahsubu ile artan 1.006,89 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi'nce davacı tarafa iadesine. -Asıl dosyadan manevi tazminat yönünden alınması gerekli gerekli 5.464,80 TL harcın davalılar ....'ndan müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, -Birleşen dosyadan maddi tazminat yönünden alınması gerekli gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 976,84 TL harcın mahsubu ile artan 896,14 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi'nce davacı tarafa iadesine. -Birleşen dosyadan manevi tazminat yönünden alınması gerekli gerekli 4.098,60 TL harcın davalılar ....'ndan müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, Karar kesin olduğundan harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi'nce yazılmasına.

c)(İlk Derece Vekalet Ücreti) -Asıl dosyadan maddi tazminat yönünden davalılar ....kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ....'dan alınarak davalılar ....'ya verilmesine, -Asıl dosyadan manevi tazminat yönünden davacı .... kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ....'ndan müteselsilen alınarak davacı ....'a verilmesine, -Asıl dosyadan manevi tazminat yönünden Davalılar .... davayı vekil marifetiyle temsil ettirdirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacı ....dan alınarak davalılar ....'na verilmesine, -Birleşen dosyadan maddi tazminat yönünden davalılar .... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ....'dan, 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ....'dan alınarak davalılar ....'ya verilmesine, -Birleşen dosyadan manevi tazminat yönünden davacı .... kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL, davacı .... için 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ....'dan müteselsilen alınarak davacılar ....'a verilmesine, -Birleşen dosyadan manevi tazminat yönünden davalılar .... davayı vekil marifetiyle temsil ettirdirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacı ....'dan, 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ....'dan alınarak davalılar ....'na verilmesine,

d)(İlk Derece Yargılama Gideri) -Asıl Dosyadan davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına. -Zorunlu Arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına. -Birleşen Dosyadan davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına. -Zorunlu Arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına.

e)Yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine.

2.Kanun yolu yargılaması nedeniyle;

a)İstinaf Harcı: İstinafa başvuran davacılar tarafından yatırılan 179,90 TL istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi'nce davacılara iadesine. İstinafa başvuran davalılar ....'ndan asıl dosya yönünden 5.464,80 TL, birleşen dosya yönünden 4.098,60 TL olmak üzere toplam 9.563,40 TL harçtan peşin alınan 317,64 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.245,76 TL'nin davalılar ....'ndan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, Karar kesin olduğundan harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi'nce yazılmasına.

b)İstinaf Yargılama Gideri: İstinafa başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

c)İstinaf Avukatlık Ücreti: AAÜT uyarınca, Dairemizce dosya üzerinden karar verildiğinden, bu konuda ücret takdirine yer olmadığına.

3.İş bu kararın, bilgi mahiyetinde İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara tebliğine. Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.29/02/2024 ....