1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı İflas Halinde S.S. ...Yapı Kooperatifinin üyesi olup, kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirdiğini, dava konusu dairenin Kayseri 7. Noterliği’nin 29.04.2001 tarih, ... numaralı kura zaptının 5. sırasında görüleceği üzere davacıya isabet ettiğini, ilgili dairenin davacıya tahsis edildiğini ancak davacının tescil talebinin davalı kooperatifçe yerine getirilmediğini, davacının davalı kooperatife olan 71.116,56 TL olduğu, davacının kooperatife borcu olmadığı gibi alacaklı durumda olduğu, davacının davalı kooperatife en yüksek aidat ödeyen kişilerden olup davacıdan çok daha az aidat ödeyen (25.000 TL - 40.0000 TL arasında) bir kısım kooperatif ortaklarına tapu devirlerinin yapıldığı ekli maliyet tablosundan üye ...’ın 1. blok üyesi olup, tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 41.340,21TL olduğu, üye ...’un 1. blok üyesi olup tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 36.683,51 TL olduğu, üye ...’in 5. Blok üyesi olup tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 43.561,85 TL olduğu, üye Yılmaz Şahbaz’ın 2. blok üyesi olup tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 38.867,13 TL olduğu, üye Rahmi Tüfekçi’nin 4. Blok üyesi olup tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 33.817,16 TL olduğu, üye Kadir Akbulut’un 3. blok üyesi olup tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 41.584,59 TL olduğu, üye Cuma Ulusoy’un 6. blok üyesi olup tapusunu tescil aldığı, bu kişinin yaptığı ödemenin 66.342,30 TL olduğu, önceki kooperatif yönetimin basiretsiz ve adil olmayan tutum ve davranışları sebebi ile 30.000,00 TL ödeyen kooperatif ortaklarının tapusunu vermesine rağmen davacı gibi 70.000 TL üzerinde ödeme yapan ortakların tapusunu vermeyerek iflas idaresi ile baş başa bırakılmasının kabul edilemeyeceği, Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesinin emredici nitelikte olup, iflas halinde dahi geçerli olduğu, Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesinin amir hükmüne göre tüm kooperatif üyeleri hak ve vecibelerde eşit statüde olup, bu eşitliği bozan durumların amir hükme aykırılık gereği butlan hükmüne tabi olduğu, huzurdaki uyuşmazlıkta davacı ile eşit miktarda para yatıran ve hatta davacıdan daha az miktarda para yatıran kişilerin tapularını tescil alması karşısında davacının tapusunun devredilmemesinin Kooperatifler Kanunu m.23'e aykırılık teşkil ettiği, eşitlik kuralı gereğince davacının da kooperatiften dairelerini almasının gerektiği, davacının iflas idaresine dairenin bedelinin alacak olarak kayıt edilmesini talep ettiği ancak iflas idaresi tarafından bu talebin red edildiği, red kararının davacıya 11.12.2021 tarihinde tebliğ edildiğini belirterek öncelikle Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, *** Ada, 1 Parsel 6. kat 23 nolu bağımsız bölümünün tapu kaydının iptali ve davacı adına tesciline bunun mümkün olmaması halinde hesaplanacak tazminat için şimdilik 200.000,00 TL’nin sıra cetveline kayıt edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı iflas idare memurları cevap dilekçesinde özetle; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 13.11.2017 tarih ve ... E. sayılı kararı ile S.S ... Konut Yapı Kooperatifi’nin iflasına karar verildiği, iflas tasfiyesinin Kayseri Genel İcra ve İflas Müdürlüğü’nün ... İflas sayılı dosyasından yürütüldüğü, Kayseri Genel İcra ve İflas Müdürlüğü’nün ... İflas sayılı dosyasından 08.05.2018 tarihinde yapılan birinci alacaklılar toplantısında iflas idaresi üyeliğine ...’ın seçilerek Kayseri 1.İcra Hukuk Mahkemesi’nin 08.05.2018 tarih ve ... Muhabere sayılı kararı ile atamaların yapıldığı, davacı tarafça, iflas dosyasına verilen dilekçe ile 200.000,00 TL miktar yönünden iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunulduğu, iflas idaresince alacak kayıt dilekçesi eklerinde herhangi bir belge bulunmadığından, ancak 2014 tarihli genel kurul kararı ve kesin maliyet ödemeleri sunulduğunda tapu tescil veya aidat iadesi hususlarının İ.İ.K. m. 228 ve 236 uyarınca yeniden değerlendirilmek üzere alacak talebinin şimdilik reddine karar verildiği, iflas idaresinin alacağın reddine ilişkin kararın davacı tarafa tebliğ edildiği, davacı alacağının iflas idaresince red edilmesi üzerine, davacı tarafça işbu sıra cetveline itiraz davası açıldığı, İ.İ.K. m. 219/2-2 uyarınca, müflisten alacaklı olanların, alacak kayıt başvurusunda bulunurken alacaklarını tevsik edici belgelerin asıllarını veya onaylı örneklerini iflas masasına sunmak zorunda oldukları, oysaki davacının iflas masasına alacak kayıt başvurusunda bulunur iken, alacağın dayanağı olarak herhangi bir bilgi veya belge sunmadığı, davacı tarafından alacak kayıt başvurusu yapılırken sunulmamış bilgi ya da belgenin, iflas idaresince değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığı, tüm bu sebeplerle, alacak kayıt başvurusu hakkında iflas idaresinin vermiş olduğu kararı hukuka uygun olduğu, ayrıca alacak kayıt başvurusu yapılırken, herhangi bir belge iflas masasına sunulmadığından, iflas masasının yargılama giderlerinden sorumlu olmayacağı ancak yine de alacak kayıt dilekçesi eklerinde herhangi bir belge bulunmasa da 2014 tarihli genel kurul kararı ve kesin maliyet ödemeleri sunulduğunda tapu tescil veya aidat iadesi hususlarının İ.İ.K. m. 228 ve 236 uyarınca yeniden değerlendirilebileceği bildirilerek alacak talebinin şimdilik red edildiği, davacı tarafça, söz konusu belgelerin iflas masasına sunulması halinde talebin yeniden değerlendirilebileceği davacıya bildirilmesine rağmen, bu hususta iflas masasına yeni bir başvuru yapılmadan doğrudan dava açılmış olmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Kayseri Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin ve tüm genel kurul kararları ile hazirun tutanakları celp edilmiştir. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... karar sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir. Melikgazi Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, *** Ada, 1 Parsel 6. kat 23 bağımsız bölüm numaralı taşınmazın kaydı celp edilmiştir. Mahallinde 17/05/2022 günü saat 14:00 keşif icrasına karar verilmiş, keşif mahallinde bir harita mühendisi ve bir inşaat mühendisinin hazır bulundurulmuş, keşiften sonra bilirkişi heyetine bir mali müşavir ve kooperatifler hukukunda nitelikli hesap uzmanı dahil edilerek rapor alınmıştır.

İnşaat mühendisi *** 19/09/2022 tarihli raporunda özetle; Kayseri ili, Melikgazi İlçesi, Osmanlı Mahallesi, 3993 ada, 1 parsel, 6. Kat 23 numaralı bağımsız bölümün dava tarihi olan 21/12/2021 tarihi itibari ile 400.000,00 TL olacağına, dava konusu taşınmazın bulunduğu ana yapının inşaatının tamamlanmış olduğuna ve ikamet edildiğini bildirir yönde rapor sunmuştur. Mali Müşavir Bilirkişi ... 27/09/2022 tarihli raporunda özetle;

1.Davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğunu, bu ortaklık kapsamında ticari defter kayıtlarında yer alan toplam ödemesinin 37.235,00 TL olarak gözüktüğünü, ancak rapor ekinde yer alan ekstrede ödeme tutarının 46.420,00 TL olarak yer aldığını ve maliyet raporunda bu tutarın endekslemeye tabi tutularak endekslenmiş bedelin 71.116,56 TL olarak belirlendiğini,

2.Davacının tapu iptali ve tescil talebinde bulunduğunu, dosyadaki maliyet raporunda davalı kooperatife borucunun yer almadığı, davalı kooperatifin iflas halinde olması nedeniyle tüm mal varlığının masaya dahil olacağı ve tahsil edilen tutarların sıra cetveline göre paylaştırılacağı, davacıya masa varlığından tapu devri yapılması durumunda masa varlığında azalış olacağı ve diğer alacaklıların hak kaybına uğrayacağı, halbuki iflasın külli bir cebri icra yolu olduğu ve iflas tasfiyesi kapsamında alacaklıların eşit işlem ilkesi kapsamında işlem görmeleri gerektiği, İİK Md. 198 uyarınca davacı alacağının para alacağına dönüşeceği ve tapu iptali ve tescilin mümkün olmadığı,

3.Davacının terditli talebinin konut tahsisi yapılamaması nedeniyle tazminat olduğu, davacının dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olmadığı ve ödemelerini tam yaptığının anlaşıldığı, bu durumda talep edebileceği tazminat tutarının taşınmazın rayiç değeri kadar olduğu, dosyadaki inşaat mühendisi bilirkişi raporunda bu tutarın 21/12/2021 tarihi itibariyle 400.000,00 TL olarak belirlendiği, ancak bahse konu tutarın iflas tarihi itibariyle belirlenmesi gerektiğinin düşünüldüğü, bu durumda inşaat mühendisi bilirkişinin iflas tarihi itibariyle rayiç değer belirlemesi gerektiği yönünde rapor sunmuşlardır. Bilirkişi raporları taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilinin ve davalı İflas idaresi vekilinin bu rapora karşı beyan ve itirazlarını içeren dilekçe sundukları görülmüştür. Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak İflas halinde S.S. ... Yapı Kooperatifi üyesi olan ..., ..., ..., ...'a ferdileştirme sonunda tapuda tescili yapılan dairelerin tapu kayıt bilgileri celp edilmiştir. Dosya bilirkişiye tevdi edilerek tarafların itirazları doğrultusunda ek rapor alınmış, mali müşavir ...

09/10/2023 tarihli ek raporda özetle;

1.Davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğu, bu ortaklık kapsamında ticari defter kayıtlarında yer alan toplam ödemesinin 37.235 TL olarak gözüktüğü, ancak daha önceki kök rapor ekinde yer alan ekstrede ödeme tutarının 46.420 TL olarak yer aldığı ve maliyet raporunda bu tutarın endekslemeye tabi tutularak endekslenmiş bedelin 71.116,56 TL olarak belirlendiği,

2.Davacının kooperatife yapmış olduğu ödemeler kapsamında herhangi bir borcunun bulunmadığını,

3.Dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 21.12.2021 itibariyle değerinin 400.000,00TL, kooperatifin iflas tarihi olan 13.11.2017 itibariyle değerinin 122.000,00TL olduğunun dosya kapsamında mevcut olan teknik bilirkişi raporundan anlaşıldığını,

4.Davacı tarafin tapu iptal tescil talebi yönünden hukuki değerlendirme ve takdir hakkının mahkemeye ait olduğunu,

5.Davacının terditli talebinin konut tahsisi yapılamaması nedeniyle tazminat olduğu, davacının dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olmadığı ve ödemelerini tam yaptığının anlaşıldığını, taşınmazın iflas tarihi itibariyle değerinin 122.000,00TL olarak belirlenmiş olduğunu bildirir ek rapor sunulmuştur. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekili ve davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

Dava, tapu iptali ve tescil, bunun mümkün olmaması halinde davacının davalıdan alacaklı olduğu miktarın sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilmesi talebine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Kooperatif kayıtları, dava konusu taşınmazın tapu kayıtları, Kayseri Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasının uyap kayıtları, Mahkememizin 13.11.2017 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizin ... esas ... karar sayılı ilamı ile dosyamız davalısı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi hakkında "1-Davacı kooperatifin iflasının ertelenmesi talep ve davasının reddi ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün .../Merkez Sicil numarasında kayıtlı davacı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ...Yapı Kooperatifi'nin iflasına,

2.İflasının 13/11/2017 günü saat 09:46 itibarı ile açılmasına," şeklinde karar verildiği ve Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyası üzerinden iflas işlemlerinin yapıldığı görülmüştür.

İnşaat mühendisi İzamettin Çınar 19/09/2022 tarihli raporunda özetle; Kayseri ili, Melikgazi İlçesi, Osmanlı Mahallesi, 3993 ada, 1 parsel, 6. Kat 23 numaralı bağımsız bölümün dava tarihi olan 21/12/2021 tarihi itibari ile 400.000,00 TL olacağına, dava konusu taşınmazın bulunduğu ana yapının inşaatının tamamlanmış olduğuna ve ikamet edildiğini bildirir yönde rapor sunmuştur. 27/09/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı kooperatifin iflas halinde olması nedeniyle tüm mal varlığının masaya dahil olacağı ve tahsil edilen tutarların sıra cetveline göre paylaştırılacağı; davacıya masa varlığından tapu devri yapılması durumunda masa varlığında azalış olacağı ve diğer alacaklıların hak kaybına uğrayacağı, halbuki iflasın külli bir cebri icra yolu olduğu ve iflas tasfiyesi kapsamında alacaklıların eşit işlem ilkesi kapsamında işlem görmeleri gerektiği,

İİK 198. madde uyarınca davacı alacağının para alacağına dönüşeceği ve tapu iptali ve tescilin mümkün olmadığı, davacının müflis kooperatifin normal statülü ortağı olduğu, bu ortaklık kapsamında ödeme tablosuna göre toplam ödemesinin 37.235,00-TL olarak gözüktüğü, yapılan kesin maliyet çalışmasında ödemenin 47.990,00-TL olarak dikkate alındığı ve bunun endekslenmiş tutarının 71.116,56 TL olarak belirlendiği, davacının dosyadaki maliyet raporuna göre kooperatife borçlu olmadığı ve ödemelerini tam yaptığının anlaşıldığını, taşınmazın iflas tarihi itibariyle değerinin 122.000,00TL olarak belirlenmiş olduğunu bildirir ek rapor sunulmuştur. Davacının terditli talebinin daire bedeli yerine tazminat olarak iflas masasına kayıt ve kabulü olduğu, davacının davalı kooperatife borçlu olmadığının anlaşıldığı ve daire bedeli kadar tazminat talep edebileceği, dosyadaki inşaat mühendisi bilirkişinin hazırlamış olduğu raporda davacıya tahsis edilen dairenin dava tarihindeki rayiç değerinin 400.000,00-TL olarak yer aldığı ancak bahse konu tutarın iflas tarihi itibariyle belirlenmesi gerektiği görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök-ek raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davalı kooperatifin iflasına karar verildiğinden İİK'nun 198. maddesi uyarınca iflas halinde konusu para olmayan borçlar da para borcuna dönüşeceğinden tapu iptali ve tescil istenemeyeceği anlaşılmakla bu talebin reddi gerekmiştir.

Davacının terditli talebi olan kayıt kabul talebi yönünden ise alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davacı müflis kooperatifin üyesidir. 1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır.

TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. (Yargıtay 6. HD 2022/5348 Esas, 2023/1558 Karar ve 02/05/2023 tarih) Bu durumda her ne kadar 27/09/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının kooperatife her hangi bir borcu bulunmadığı ve bir miktar alacaklı olduğu hesaplanmış ise de bu alacağın kooperatif ortağının taşınmaz bedelinin tahsili talebi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden de davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16/01/2019 tarihli 2016/2864 Esas ve 2019/64 Karar sayılı emsal içtihatı dikkate alınarak sıra cetveline itiraz davaları maktu harç ve vekalete ücrete tabi olduğundan maktu harç ile maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

1.Davanın REDDİNE,

2.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 59,30-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 368,30 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3.Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,

4.Davalı tarafın yaptığı 58,75-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

7.Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024 Katip ***