Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/6661 E.  ,  2023/5622 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı şirket uhdesinde bulunan … sayılı (S) plakanın, şirketçe alınan yeni araca tesciline izin verilmesi istemiyle yapılan 03/05/2018 tarihli başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan, (S) plaka boşta bekletme süresini bir yıl olarak belirleyen … tarih ve … sayılı meclis kararında değişikliğe gidilerek boşta bekletme süresinin 30 gün olarak belirlenmesine dair … tarih ve … sayılı Belediye Meclis Kararının iptali ve yoksun kalınan kazanç kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket uhdesinde bulunan … sayılı (S) plakanın, şirketçe alınan yeni araca tesciline izin verilmesi istemiyle yapılan 03/05/2018 tarihli başvurunun reddine dair … tarih ve …sayılı Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan, (S) plaka boşta bekletme süresini bir yıl olarak belirleyen … tarih ve … sayılı meclis kararında değişikliğe gidilerek boşta bekletme süresinin 30 gün olarak belirlenmesine dair … tarih ve … sayılı Belediye Meclis Kararının kamu yararı gözetilerek tesis edildiği, 30 gün içerisinde tescil işleminin yapılmaması halinde söz konusu (S) plakanın Belediye uhdesinde kalacağı hususu davacı şirket yetkilisine bildirilmesine rağmen, verilen süre içinde tescil işleminin yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı şirketin yoksun kalınan kazanç kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsili istemi de yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı vekili tarafından, istinaf incelemesinde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu, davalı belediyece tesis edilen işlemlerde kamu yararı gözetilmediği, 03/12/2018 tarihli davalı belediye meclisi kararı ile plaka boşta bekletme süresinin tekrar 1 yıla çıkarıldığı, davalı idarenin bu düzenlemesinin boşta bekletme süresini 30 güne indirme gerekçesinin hukuka uygun olmadığını gösterdiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, ilgili yönetmeliğe uygun olarak işlem tesis edildiği, davacıya plaka boşta bekletme süresine ilişkin bildirim yapıldığı, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Davacı şirkete ait … plakalı aracın trafikten çekilip, plakanın hususi plakaya çevrilerek 30 gün içerisinde alınacak araca tescili için izin verildiği, 30 gün içerisinde (S) plakanın araca tescil edilmemesi halinde Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı gereği Afyonkarahisar Belediyesi uhdesinde kalacağı hususunun davacı şirket yetkilisi …'ya 29/03/2018 tarihinde tebliğ edilerek bildirildiği, davacı şirket uhdesinde bulunan … sayılı (S) plakanın, şirketçe alınan yeni araca tesciline izin verilmesi istemiyle Meclis Kararı gereğince verilen 30 günlük süre geçirildikten sonra 03/05/2018 tarihli dilekçe ile yapılan başvurunun reddi üzerine … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan, (S) plaka boşta bekletme süresini bir yıl olarak belirleyen … tarih ve … sayılı meclis kararında değişikliğe gidilerek boşta bekletme süresinin 30 gün olarak belirlenmesine dair … tarih ve … sayılı Belediye Meclis Kararının iptali ve davacı şirketin yoksun kalınan kazanç kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 13/07/2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15.maddesinin (f) bendinde; “Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek," (p) bendinde ise; "Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek” belediyelerin yetki ve imtiyazları arasında sayılmıştır. … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile; Afyonkarahisar Belediyesi Servis Araçları Yönetmeliği'nde düzenlenen (S) plaka boşta bekletme süresinin 3 veya 5 yıl olabileceğine, … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile; ilgili Yönetmelikteki (S) plaka boşta bekletme süresinin 1 yıla düşürülmesine, … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile; ilgili Yönetmelikteki (S) plaka boşta bekletme süresinin 30 güne düşürülmesine, … tarih ve …sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile; (S) plakalı araç sahiplerinin yaz aylarında (Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) turizm sektöründe araçlarını çalıştırabilmeleri için (S) plakaların 4 ay boşta bekletilmesine izin verilmesine, … tarih ve …sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile; "Belediye Meclisinin … tarih ve …sayılı kararı ile (S) plakalı servis aracının model değişikliği ve trafik kazası durumlarında (S) plakasını 30 gün süre ile boşta bekletilmesi ve Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile (S) plakalı servis araçlarının turizm sektöründe çalıştırılabilmeleri adına Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında (S) plakaların 4 ay boşta bekletilmesine dair meclis kararının iptal edilerek Trafik tescil kayıtlarında araca takılı bulunan (S) plakalarını boşta bekletmek isteyen servis aracı sahiplerinin Belediye Başkanlığımızdan Sahiplik Belgesi almaları şartı ile (S) plakalarını bir yıl boşta bekletmelerine izin verilmesine" karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Afyonkarahisar Belediyesi Servis Araçları Yönetmeliğinde düzenlenen boşta bekletme süresinin 30 gün olarak belirlenmesine dair … tarih ve … sayılı Belediye Meclis Kararının iptali istemi hakkında:

Yukarıda ayrıntılarıyla belirtilen Afyonkarahisar Belediye Meclisi Kararları incelendiğinde; davacı şirket tarafından iptali istenen … tarih ve …sayılı Belediye Meclisi Kararı'nın … tarih ve … sayılı Belediye Meclisi kararı ile davalı belediye tarafından yürürlükten kaldırıldığı davacının Belediye Meclisi Kararının iptali istemi konusuz kaldığından, istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına Mahkemece karar verilmesi gerekmektedir. 03/05/2018 tarihli dilekçe ile uhdesinde bulunan (S) plakanın yeni alınan araca tescil edilmesine dair davacı şirket başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve …sayılı Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemi hakkında:

Davalı idare tarafından, (S) plakaların boşta bekletilme süresinin belirlendiği Servis Araçları Yönetmeliği'nde Meclis Kararları ile sık sık değişiklik yapıldığı, davacı şirketin araç değişikliği nedeniyle 03/05/2018 tarihinde yaptığı tescil başvurusu sırasında, davalı idarenin … tarih ve … sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile; (S) plakalı araç sahiplerinin yaz aylarında (Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) turizm sektöründe araçlarını çalıştırabilmeleri için (S) plakaların 4 ay boşta bekletilmesine izin verilmesi kararı aldığı, dolayısıyla boşta bekletme süresini uzattığı, sonrasında … tarih ve …sayılı Afyonkarahisar Belediye Meclis Kararı ile, davacının iptalini istediği … tarih ve … sayılı Meclis Kararı ile birlikte … tarih ve …sayılı Belediye Meclis Kararını da kaldırarak plaka boşta bekletme süresini 1 yıla çıkardığı görülmüştür.

Davalı idarenin kamu yararı gözetilerek kendi inisiyatifiyle (S) plaka boşta bekletme süresini arttırdığı da sabit olduğundan ve davacı şirketin başvurusu sırasında … tarih ve … sayılı Meclis Kararı gereği belirlenen 4 aylık süre geçerli olduğundan, davacının (S) plakasının yeni aracına tescili başvurusunun reddine ilişkin davalı idare işleminde hukuka uyarlık görülmemiştir. Davacı şirketin (S) plaka tescilinin yapılamaması nedeniyle yoksun kalınan kazanç kayıplarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemi hakkında:

Davacı tarafın, dava konusu diğer talepleri hakkında; (S) plaka tescil başvurusunun reddi işleminin iptaline ve ilgili Meclis Kararı'nın davalı idare tarafından 03/12/2018 tarihinde iptal edildiği görüldüğünden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına kararının verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yeni hukuki duruma uygun olarak yoksun kalınan kazanç kaybına ilişkin davacı talebinin Bölge İdare Mahkemesi tarafından araştırılarak değerlendirilip yeni bir karar verilmesi gerektiği açıktır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4.Kesin olarak, 10/11/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.