14. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı borçlunun, kötü niyetli olarak yetki itirazında bulunduğunu, müvekkili şirketin merkezinin Zincirlikuyu/Şişli olup İstanbul Çağlayan Mahkemeleri yargı çevresinde faaliyet gösterdiğini, davalı tarafa verilecek gümrük müşavirliği hizmetine ait ilişkinin yani sözleşmenin İstanbul'da kurulduğunu, sözleşmenin imza yerinin İstanbul olduğunu, davacının davalıya gümrük müşavirlik hizmeti verdiğini, müvekkilinin, davalının 19.01.2015 tarihli İtalya'dan ithal edilen ticari mallarının gümrük ve navlun işlemlerini yaptığını, tamamladığını, davalının, söz konusu eşyaların ithalatına ait taşımayı ... Nakliyat AŞ ile gerçekleştirdiğini, davalı firmanın diğer gümrük ve ithalat masraflarına ait ödemeler gibi ... tarafından verilen nakliye hizmetine ait navlun bedelinin de gümrük müşaviri olması sıfatıyla 19.01.2015 tarihli dekont ile o tarihte dava dışı ... AŞ'ye davacı tarafından nakden ve defaten ödendiğini, davalının 19.01.2015 tarihli taşımasına ilişkin ödenen navlun bedelini o tarihte davalıdan talep edildiğini, ancak davalının ödenmediğini, bu nedenle navlun masrafını içeren 20.06.2018 tarih ve ... referans, ... dekont nolu 1.805,22 Euro tutarlı faturanın düzenlendiğini, söz konusu faturaya dayalı cari hesap bakiye alacağı olan 1.805,22 Euro' nun bu tarihe kadar ödenmediğini, müvekkilinin alacağını temini için davalı borçlu aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip başlatığını, davalının, borcu bulunmadığını belirterek itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; mahkemenin yetkili olmadığını, davacı ve davalı arasında geçmiş yıllarda 2-3 yıl sürmüş bir iş ilişkisi mevcut olduğunu, bu iş ilişkisine istinaden, davacının gümrük müşaviri sıfatıyla uluslararası ithalat ve ihracat yapan davalı müvekkilinin gümrük işlemleriyle ilgili olarak yapılması gerekenleri aralarındaki vekalet gereğince yerine getirdiğini, davacının yaptığı işlemlere ilişkin olarak ödemleri müvekkiline fatura ederek tahsil ettiğini, bu doğrultuda taraflar arasında bir cari hesap ilişkisi oluştuğunu, taraflar arasındaki iş ilişkisinin devam ettiği süreçte davalı adına davacı tarafından ödenen her türlü bedel, ödeme şekline ve paranın cinsine(yani TL, USD, EURO veya başka bir yabancı para birimi ile ödemiş olsa da) bakılmaksızın ödeme günündeki güncel kura göre TL cinsinden hesaplanarak davalıya fatura edildiğini, davalı tarafından yapılan tüm ödemelerin TL olarak yapıldığını, bunun taraflar arasında bir teamül haline geldiğini ve iş ilişkisinin sonuna kadar da bu şekilde devam ettiğini, davalının bazı ithalat mallarının dava dışı ... AŞ aracılığıyla taşındığını ve bu taşımaların masrafının da davacı şirket tarafından ödendiğini kabul etmekle birlikte söz konusu takibe dayanak alacağın davalı müvekkili tarafından ödenip ödenmediği hususunun net olmadığını, ayrıca bu ödemenin yapıldığı tarihten 3 yıl sonra ve Euro olarak fatura edilmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, kötüniyetli olduğunu, davacının 1.805,22 Euro'luk ödemenin yapıldığı dönemde işbu masrafı davalıdan yazılı ya da sözlü olarak talep etmediği gibi davalının böyle bir ödemeden haberi dahi bulunmadığını, davacı tarafın ödediği bedelin davalıdan talep ettiği iddialarının doğru olmadığını, hem müvekkilinden hem taşıma şirketinden o tarihte her iki şirketten de talep edildiği halde ödeme yapılmaması üzerine neden 2015 yılı içerisinde bu ödemenin davalıya fatura edilmediği ya da icra takibi yapılmadığının tespiti gerektiğini, taraflar arasında açık bir cari hesap varken ve davalı adına davacı şirket tarafından yapılan tüm ödemelerin ödeme günündeki kura göre TL cinsinden fatura edilip ödenirken bu ödemeye ilişkin neden bir faturalandırma yapılmadığını ve davalı müvekkilden talep edilmediğini anlayamadıklarını, davalı ile davacı arasında bir cari hesap ilişkisi bulunduğunu, davacının iddia ettiği ödemenin yapıldığı 19.01.2015 tarihinden sonraki hesap dökümlerinde taraflar arasındaki cari hesabın sıfır olduğunu, taraflar arasındaki cari hesap ekstreleri ve taraflar arasında akdedilmiş olan mutabakat formlarından da açıkça anlaşıldığını, davacının f 19.01.2015 tarihinde ödemesini yaptığını iddia ettiği bedeli, taraflar arasındaki yerleşmiş uygulama/ teamüle göre o tarihteki kur’a göre TL’ye çevirip fatura etmiş olsa idi ödenecek rakam 4.901,71 TL olacak iken davacının kötüniyetli olarak yaklaşık 3 yıl sonra taraflar arasındaki uygulamaları/ teamülleri hiçe sayarak takip tarihindeki döviz kuru üzerinden takip başlatması halinde ödenecek rakamın 9.933,76 TL olduğunu, davacının kötüniyeti karşısında davalı müvekkilinin ödeyeceği rakamın yaklaşık iki katına çıktığını, savunarak, davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Her ne kadar davalı vekilince icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazda bulunulmuş ise de; dava konusunun bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olması olduğu, davacı tarafın adresinin Şişli/ İstanbul olup, davacının adresinin İstanbul adliyesi yargı çevresinde olduğu anlaşılmakla yapılan itirazın BK madde 89 uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı vekilince mahkememizin yetkisine yönelik itirazda bulunulmuş ise de; mahkememizin İstanbul Mülki Hudutları dahilinde münhasıran ... Sigorta ve Ticaretinden kaynaklanan davalara bakmakla yetkili ve görevli kılınması nedeniyle yapılan itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olması nedeniyle içeriğine itibar edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde, açılan davanın navlun alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği 20.06.2018 tarihli 1.805,22 Euro bedelli navlun açıklamalı faturayı davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. ünvanına düzenlemiş olduğu, davacı yanın düzenlediği faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dava dışı ... A.Ş.'nin dava ve icra takibine konu olan 1.805,22 Euro bedelli deniz ithalat navlun bedeli açıklamalı faturayı, davalı şirket unvanına düzenlediği, davacı şirketin de bu fatura bedelini ... Bankası A.Ş. aracılığı ile dava dışı ... Nakliyat A.Ş.'ye ödediği, davacı şirketin yapmış olduğu ödemeyi ticari defterlerinde kayıt altına aldığı görülmüştür. Dolayısıyla davacının esasen dava dışı ... Nakliyat A.Ş'nin davalıdan olan alacağını ifa ettiği, navlun sözleşmesinin tarafı olmayan bir kişinin borcu ifa etmiş olması sebebiyle hukuki durumun üçüncü kişinin ifası niteliğinde olduğu, TBK m. 83' de kanun koyucunun, borcun bizzat borçlu tarafından ödenmesinde alacaklının menfaatinin bulunmadığı durumlarda yapılan ifanın geçerli olacağını, borcu sona erdireceğini hükme bağladığı, davaya konu alacağın da navlun ücreti olması ve bu ücretin de üçüncü kişi sıfatıyla davacı tarafından ödenmesinin geçerli olduğu ve dava dışı ... A.Ş'nin davalıdan olan navlun alacağı sona erdiği, gerek taraf beyanlarında gerekse dosyadaki bilgi ve belgelerden bahse konu ödemenin navlun borçlusu davalının bilgi ve izni dışında yapıldığının anlaşıldığı, dava konusu olay için kanundan kaynaklanan bir halefıyet olmadığı, dava konusu uyuşmazlıkta, dosyadaki bilgi ve belgelerden ve davalının da kabulü ile davacının, davalının gümrük işlemleriyle ilgili olarak yapılması gerekenleri aralarındaki vekalet gereğince yetine getirdiği, davacı şirketin yaptığı işlemlere ilişkin olarak ödemeleri davalıya fatura ederek tahsil ettiği, bu doğrultuda taraflar arasında bir cari hesap ilişkisinin oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu halde davacı tarafından dava dışı ... A.Ş'ye yapılan ödemenin davacının davalıyı vekaleten yaptığı bir ödeme olduğu, yapılan bu ödeme münasebetiyle davacının davalıdan rücaen talepte bulunması haklı olup işbu bedelden davalının sorumluluğun bulunduğuna dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın işlemiş faiz talebi açısından yapılan değerlendirmede, davacı tarafın işlemiş faiz talebi açısından harç yatırmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir. ..." gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 1.805,22 Euro asıl alacak üzerinden devamına, kabul edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a madde ve fıkrası uyarınca faiz uygulanmasına, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 2.678,94 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından eksik inceleme ve delillerin değerlendirilmesinde ve takdirinde hata ile hukuki nitelemede yanılgıya düşüldüğünü, faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesi gerekirken dava/ icra takibi konusu faturanın davacı tarafça usul ve yasalara/ ticari teamüllere aykırı bir şekilde iddia olunan borcun doğduğu tarihten 3,5 yıl sonra düzenlendiğini, işbu borcu kabul etmediklerini, ancak davacı tarafın beyanına/ ikrarına göre borcun doğum tarihinin 19.01.2015 olduğunu, ancak fatura nizamına ilişkin VUK 231/5 maddesinin ''faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı''nın hükme bağlandığını, borcun doğduğu iddia olunan tarihten üç buçuk yıl sonra düzenlenen dava konusu faturanın içerik ve esas yönünden yok hükmünde olduğunu, tüm itirazlarına rağmen "20.06.2018 tarihli 1805,22 Euro bedelli navlun açıklamalı faturayı davalı ünvanına düzenlemiş olduğu" denmek suretiyle iddia olunan borcun doğum tarihi dikkate alınmayarak, icra inkar tazminatına da hükmedilerek usul ve yasalara aykırı bir şekilde davanın kabulüne karar verildiğini, taraflar arasındaki 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait cari hesap ekstreleri ve taraflar arasında akdedilmiş olan mutabakat formlarından da açıkça anlaşılacağı üzere, işbu davanın açıldığı tarihte taraflar arasındaki cari hesabın sıfır olduğunu, taraflar arasında bir cari hesap ilişkisi olduğunu, kesinlikle kabul etmedikleri dava konusu borcun davacı tarafça 19.01.2015 tarihinde doğduğunun beyan edildiğini, ancak bu tarihten sonraki hesap dökümlerinde de taraflar arasındaki cari hesabın sıfır olduğunu, davacının 29.01.2019 tarihinde yeni bir mutabakat formu gönderdiğini, söz konusu mutabakat formunda ise "Firmanızın nezdindeki cari hesabı 31.12.2018 tarihi itibariyle 0 (sıfır), bakiyesi vermektedir." denildiğini, davacı tarafın, davalıya göndermiş olduğu işbu mutabakat formunun davacının davalı müvekkilden herhangi bir alacağı olmadığına yönelik açık ikrarı niteliğinde olduğunu,

TTK'nın 92/2 maddesi "Hesap devresi hakkında mukavele veya ticari teamül yoksa her takvim yılının son günü taraflarca hesabın kapatılması günü olarak kabul edilmiş sayılır. Tesbit edilen bakıyeyi gösteren cetveli alan taraf, aldığı tarihten itibaren bir ay içinde noter marifetiyle veya taahütlü bir mektupla veya telgrafla itirazda bulunmazsa bakiyeyi kabul etmiş sayılır." hükmünü içerdiğini, dolayısıyla 2015-2016-2017-2018 yıllarında müvekkilden alacağı olmadığını kabul etmiş olan/ kabul etmiş sayılan davacı tarafın 05.12.2018 tarihinde, 2015 yılından kaldığını iddia ettiği bir borca ilişkin olarak cari hesap ilişkisi/ mutabakat formları sabitken icra takibi başlatması/ huzurdaki itirazın iptali davasını ikame etmesinin haksız ve kötüniyetli olduğunu, davacının var olduğunu ve alacağı doğduğunu iddia ettiği tarihten üç buçuk yıl sonra faturalandığı alacağına ilişkin olarak bu sürede hiç işlem yapmamasının davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını gösterdiğini, borcun kabulünde dahi, alacağın süresinde faturalandırılmaması sebebiyle davalı müvekkilinin ödeyeceği rakamın yaklaşık 3 katına çıktığını, bunun hem usul ve yasalara hem de ticari teamüllere aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.