1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

3.***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in Kayseri Kocasinan ilçesinde ... isimli iş yerinde ve adrese teslim şeklinde yemek ve lokantacılık hizmeti verdiğini, bu iş yerine ait siparişlerin ulaştırılmasında kullanılan 38 ... plakalı motosikletin ... tarihinde müvekkilinin çalışanı ...'un sevk ve idaresindeyken ehliyetsiz sürücü ...'ın sevk ve yönetimdeki 38 ... plakalı araç ile çarpıştığını, ...'ın dur levhasına uymayarak ve geçiş hakkı bulunan müvekkilinin çalışanının kullanmış olduğu 38 ... plakalı motora sol ön ve yan kısmı ile çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, çarpmanın etkisiyle müvekkilinin çalışanının motosikletle birlikte sürüklendiğini ve yaralandığını, ...'ın olay yerinden aracı ile birlikte kaçtığını belirterek davanın kabulü ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 38 ... plakalı aracın ve davalıların üzerine kayıtlı menkul ve gayrimenkuller ile bankalarda ve 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarına dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulmasına, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...'ın müvekkili ...'tan habersiz olarak 38 ... plaka sayılı aracı aldığını, müvekkili ...'ın her ne kadar araç sahibi olsa da aracın bilgisi dışında ... tarafından gizlice alındığından müvekkili ...'ın yaşanan kazada sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, ...'ın polis memurlarının kendilerini araması üzerine kazadan haberdar olduğunu ve karşı taraf ile irtibat kurmak istediğini, ancak Polis memurlarının müvekkili ...'a bilgi vermediğini, kazadan çok sonra davacının müvekkiline mesaj atarak "polis tarafından düzenlenen tutanağı hiç ortaya çıkarmayacaklarını böylece sigortadan zararını tazmin edeceğini söyleyerek müvekkilden kendi aralarında başka bir kaza tespit tutanağı düzenlemelerini" teklif ettiğini, müvekkili ...' ın hukuka aykırı bir işlem yapmak istemediğinden davacının bu teklifini kabul etmediğini, kaza sebebi ile açılan soruşturma dosyasının müvekkili ... ile Recep Tayyip Özdok'un uzlaşmaları nedeniyle kapandığını belirterek davanın müvekkilleri yönünden tüm talepleriyle birlikte reddine karar verilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete usulüne uygun başvurunun yapılmadığını, davanın yetki yönünden reddi ile İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini, davacı tarafından her ne kadar aracının tamirde olduğu onarım süresi içerinde kullanamadığı ve bu süreye bağlı olarak zararının meydana geldiği iddia edilmiş ise de söz konusu zararın müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını belirterek itirazlarının değerlendirilmesi ile davanın İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 38 ... plaka sayılı motosikletin ... tarihinde karıştığı kaza nedeni ile açılan hasar dosyası celp edilmiş, poliçenin incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 10/05/2021 başlangıç ve 10/05/2022 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı, poliçe limitinin 430.000,00 TL olduğu görülmüştür. Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak 38 ... ve 38 ... plaka sayılı araçların kaza tarihi olan ... tarihli kaza tarihinde kimin adına tescilli olduğu sorulmuş ve araç tescil kaydı celp edilmiştir. Davacı ile davalılardan ... ve ...'ın ekonomik, sosyal ve gelir durumları araştırılmıştır. Mahkememizin 02/03/2023 tarihli duruşmasında davacı tanığı *** dinlenilmiştir.

Davalı tanığı Tahsin Bıyık adresi itibari ile Ayancık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/99 talimat sayılı dosyası ile dinlenilmiştir. Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 17/11/2023 tarihli raporunda özetle; -Kaza olayının maddi hasarlı, ölümlü, yaralanmalı ve çift taraflı bir Trafik Kazası olduğu, -Kazadaki kök nedenin; sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve aşağıda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerdeki halleri ihlal ettiğini, aracını kullanırken çevre, hava, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş ve araç hızını ayarlayamadığını, gündüz saatlerinde görüş açısının uygun olduğu durumda dikkatli araç kullanmadığını, Kardeş Şehitler caddesinden Bekir Yıldız Bulvarı istikametine çıkarken kendisine hitaben DUR trafik levhalarına dikkat etmediğini ve solundan gelen araç trafiğini kontrol etmeden yoluna devam ettiğini, kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığını, ilk geçiş hakkını solundan gelen motosiklet sürücüsüne vermeyerek başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediğini, sürücü belgesi olmadan araç kullandığını, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığını, kaza sonrası polise bilgi vermeyerek kaza ile ilgili iz ve delillerin yok olmasına da neden olduğunu, bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücü ...' ın meydana gelen olayda tamamen sorumlu olduğunu, -Söz konusu kazada 38 ... plakalı motosiklet sürücüsü ***' un ve 38 ... plakalı motosiklet sahibi ...' in bir ihmallerinin bulunmadıklarını ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediklerini, -Kazadaki araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediğini, kazanın 38 ... plakalı araç sürücü ...' ın şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığını, bu nedenle 38 ... plakalı araç sahibi ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, -Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediğini, bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı, -Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, -Dosya içeriğindeki Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına sunulmak üzere hazırlanan 20.12.2021 tarihli rapordaki tespitlere tarafımca iştirak edildiği, -18.11.2021 kaza tarihi itibariyle dava konusu hasarlı motosikletin tamirinin ekonomik olduğu, -18.11.2021 olay tarihi itibarıyla davacının hasarının yedek parça ve işçilik olmak üzere %18 KDV dahil 4.283,40TL olduğu, -18.11.2021 olay tarihi itibarıyla davacının motosikletindeki Değer Kaybının 1.250 TL olduğu, -18.11.2021 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin %18KDV dahil olmak üzere 300 TL olduğu, -Davacının aracının kullanılmadığı 2 günlük süre içerisindeki zararının 180 TL olduğunu bildirir yönde kanaatini bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekilinin, davalı ... A.Ş vekilinin ve davalılar ... ve ... vekilinin ayrı ayrı itiraz raporu sundukları görülmüştür. Tarafların itirazları doğrultusunda değerlendirme yapılmak üzere dosya mevcut bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmış, 14/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; söz konusu kazada tarafların kusur değerlendirmesi yapılırken, dosya muhteviyatındaki tüm bilgilerin dikkate alındığını, olay yeri yol ve trafik işaretlemeleri dikkate alındığını, tanık beyanları da kök raporu da dikkate alınarak gerekli teknik değerledirmeler yapıldığını, bunlara göre kök rapordaki tespitlerinde değişecek herhangi bir durumun söz konusu olmadığını, dava konusu 38 ... plakalı motosikletin 18.11.2021 tarihli yaşı, markası ve modeli dikkate alındığında, Kasko Değer Listesi, Yetkili Satış Servisleri ve serbest piyasa gerçekleri dikkate alınarak yapılan araştırma neticesinde 2. El piyasa araç rayiç değerinin kaza tarihi 18.11.2021 itibari ile 13.000-16.000 TL arasında olduğunun tespit edildiğini, buna istinaden söz konusu motosikletin mevcut hali ile 15.000 TL' ye alıcı bulabileceğinin tespit edildiğini, burada değerlendirme yapılırken motosikletin fiyat aralığı tespiti yapıldığını ancak motosikletin mevcut hali ile 15.000TL' ye alıcı bulabileceğinin belirlendiğini yönünde kanaatini bildirmiştir. Ek rapordan birer suretinin taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekilinin itiraz, davalılar vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin 13/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden birer örneğin davalılara tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı ... A.Ş'nin itiraz dilekçesi, davalı ... ve ... vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır. Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür. Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde; Tarafların uyuşmazlık konuları;... tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait 38 ... plakalı araçta hasar zararı, değer kaybı zararı ve araç kiralama (ikame araç) zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi vekili tarafından neden belirtmeksizin öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesi talep olunmuşsa da, dava şatlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve aşağıda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerdeki halleri ihlal ettiğini, aracını kullanırken çevre, hava, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş ve araç hızını ayarlayamadığını, gündüz saatlerinde görüş açısının uygun olduğu durumda dikkatli araç kullanmadığını, Kardeş Şehitler caddesinden Bekir Yıldız Bulvarı istikametine çıkarken kendisine hitaben DUR trafik levhalarına dikkat etmediğini ve solundan gelen araç trafiğini kontrol etmeden yoluna devam ettiğini, kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığını, ilk geçiş hakkını solundan gelen motosiklet sürücüsüne vermeyerek başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediğini, sürücü belgesi olmadan araç kullandığını, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığını, kaza sonrası polise bilgi vermeyerek kaza ile ilgili iz ve delillerin yok olmasına da neden olduğunu, bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücü ...' ın meydana gelen olayda tamamen sorumlu olduğunu, -Söz konusu kazada 38 ... plakalı motosiklet sürücüsü ...' un ve 38 ... plakalı motosiklet sahibi ...' in bir ihmallerinin bulunmadıklarını ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediklerini, yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Araç hasar zararına dair değerlendirmede; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur. Somut olayda ... tarihli trafik kazasında davacıya ait 38 ... plakalı, 2018 model, Arora marka motosiklet hasarlanmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; " 38 ... plakalı, 2018 model, Arora marka motosiklet hasarına dair toplam onarım harcamasının KDV dahil hasarının yedek parça ve işçilik olmak üzere %18 KDV dahil 4.283,40TL olduğu yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, *** Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen tarihli raporda özetle; "18.11.2021 olay tarihi itibarıyla davacının motosikletindeki Değer Kaybının 1.250 TL olacağı yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede; Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.

Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır. Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.

Somut uyuşmazlığa yönelik olarak görevlendirilen Bilirkişi Abdulvahap Duran tarafından düzenlenen raporda özetle; "18.11.2021 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin %18KDV dahil olmak üzere 300 TL olduğu, davacının aracının kullanılmadığı 2 günlük süre içerisindeki zararının 180 TL olduğunu bildirir yönde kanaatini bildirmiştir. olacağı yönündeki tespit ve kanaatini" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Gerçek kişi davalının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut uyuşmazlıkta davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur.

Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç, araç kiralama) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç sahibi ve sürücüsü olan davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Bu nedenle davalı sigorta şirketi yönünden ikame araç zararına yönelik tazminat isteminin reddi gerekmiştir. Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekili 13/05/2024 tarihli dilekçesinde davalarını ıslah ettiklerini bildirmiştir. Davacı tarafından ilgili harçlar tamamlanmıştır. Bu dilekçelerin bir örneği davalılara tebliğ edilmiştir.

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir. 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Davalı sigortanın cevap dilekçesinde usulüne uygun olmayan eksik evrakla başvuru yapıldığı beyan edilmekle sigorta şirketi yönünden arabuluculuk başvuru tarihi olan 28/12/2021 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul eilmiştir.

Davada araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre araç sürücüsü olan davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi yasal faiz olduğundan anılan zarar kalemleri için araç sürücüsü olan davalı yönünden haksız fiil ve zararın meydana geldiği tarih olan trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybına yönelik zararından davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 28/12/2021 tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumludur. Araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına ilişkin davada ise tüm davalılar arasında müteselsil sorumluluk söz konusu olduğu, ikame araç yönünden sigortanın sorumlu olmadığı söz konusu olduğundan bu husus hükümde dikkate alınmıştır. Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen raporuna göre davacının davalılar hakkında araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile faiz türü yönünden taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak 1.250,00-TL araç değer kaybı zararı ve 4.283,40 TL araç hasar zararı olmak üzere maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketinin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 28/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması, davalılar Ali ve Hasan yönünden ise trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının davalı Ali ve Hasan hakkındaki ikame araç zararına yönelik maddi tazminat talebinin kabulü ile 180,00-TL tazminatın trafik kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine ve davacının davalı ... Anonim Şirketi hakkındaki ikame araç zararına dayalı maddi tazminat isteminin reddine, karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2)Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle davacının tazminat talebi ile ilgili reddedilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davacının araç hasar bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 4.283,40 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 28/12/2021 tarihinden, davalılar Ali ve ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

2.Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 1.250,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 28/12/2021 tarihinden, davalılar Ali ve ... yönünden ise kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

3.Davacının ikame araç zararına ilişkin davasının KABULÜ ile, 180,00 TL'nin davalılar Ali ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren alacağa yasal faiz uygulanmasına, ... yönünden talebin reddine,

4.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 387,36 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 468,06 TL harçtan mahsubu ile artan 40,46 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

5.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

6.Davacı tarafından peşin yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı ve 321,57 TL ıslah harcı, bilirkişi ücreti 2.000,00 TL, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat gideri 749,50 TL olmak üzere toplam 3.232,47 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

7.Davalı taraflarca yapılan yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından mahkememizce bu konuda herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

8.Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 5.713,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9.6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

10.Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin ve bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/06/2024 Katip ***