10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2022/13228 E. , 2024/467 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Taraflar arasında Mahkemede görülen maddi ve manevi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; iş kazası nedeniyle davacılar murisi sigortalının vefat ettiğini, kazanın oluşumunda davalı tarafın kusurlu olduğundan bahisle yalnızca davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye karşı açtıkları asıl ve birinci birleşen dava dosyalarında davacı eş ... için 1.000,00 TL maddi, 125.000,00 TL manevi, davacı çocuk... için 1.000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, davacı anne ... ve davacı baba ... için 75.000,00'er TL manevi, davacı kardeşler Serkan ve Sevda için 50.000,00'er TL manevi tazminatın tahsilini talep etmişlerdir.
Aynı davacılar Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma kararından sonra 03.08.2016 tarihinde Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü ve ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye karşı açtıkları ikinci birleşen dava dosyasında eş ve çocuk için 1.000,00'er TL maddi tazminatın her iki davalıdan, eş için 45.000,00 TL manevi, çocuk için 35.000,00 TL manevi, anne ve baba için 25.000,00'er TL manevi, kardeşler için 5.000,00'er TL manevi tazminatın sadece davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü'nden tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
Davacılar vekili aşamalarda ikinci birleşen dava dosyasını ıslah etmek suretiyle eşin maddi tazminat istemini 347.720,91 TL'ye, çocuğun maddi tazminat istemini 132.294,45 TL'ye arttırmıştır. II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır. III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 02.07.2014 tarih ve 2010/673 Esas, 2014/1729 Karar sayılı kararıyla; kazanın meydana gelişinde asıl ve birinci birleşen dava dosyasında ihbar olunan konumunda bulunan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü'nün %30, davalı ... şirketinin %70 oranında kusurlu olduğu, davacı eşin maddi zararının 211.389,21 TL, davacı çocuğun maddi zararının ise 102.356,57 TL olduğu kabulünden hareketle henüz ıslah söz konusu olmadığı için davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat yönünden talepleri ile bağlı kalınmak suretiyle eş ve çocuk lehine dava dilekçelerindeki talepleri gibi 1.000,00'er TL maddi tazminat ödenmesine, yine eş lehine 45.000,00 TL, çocuk lehine 35.000,00 TL, anne ve baba lehine 25.000,00'er TL, kardeşler lehine 5.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
Anılan karara karşı davacılar vekili, davalı ... şirketi vekili ile asıl ve birinci birleşen dava dosyasında ihbar olunan konumunda bulunan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 01.12.2015 tarih, 2015/12155 Esas, 2015/21470 Karar sayılı kararı ile ihbar olunan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü'nün temyiz talebinin reddine, sigortalının olayda kusuru bulunmadığının belli olmasına göre davalı işveren ve ihbar olunan arasındaki kusur dağılımının kendi aralarında görülmesi muhtemel rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunması nedeniyle kusur oranlarının bozma nedeni yapılmamasına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre temyiz eden davacılar ve davalı ... şirketinin sair temyiz itirazlarının reddine ancak ... sigortalının asgari ücretle çalışmayacağı da dikkate alınarak aynı kaza olayından kaynaklanan emsal tazminat dava dosyalarının celp edilmesi, ... sigortalının gerçek ücretinin belirlenmesi, davacıların maddi zararlarının bu kapsamda yeniden hesaplatılarak çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi, hüküm altına alınan manevi tazminatların faiziyle birlikte tahsili talep edildiği halde faize karar verilmemesinin isabetsiz olduğu gerekçeleri ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyulduktan ve ikinci birleşen dava dosyasının birleşip ıslah edilmesinden sonra verilen 19.12.2017 tarih, 2016/96 Esas, 2017/509 Karar sayılı kararla her iki davalı sorumlu olacak şekilde davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 45.000,00 TL, çocuk lehine 35.000,00 TL, anne ve baba lehine 25.000,00'er TL, kardeşler lehine 5.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A
. Bozma Kararı
19.12.2017 tarihli Mahkeme kararının davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 22.10.2019 tarih, 2018/3841 Esas, 2019/6395 Karar sayılı kararı ile davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünün tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ... şirketinin sair temyiz itirazlarının reddine ancak Mahkemenin 02.07.2014 tarihli ilk kararının Dairenin 01.12.2015 tarihli kararı ile maddi zararın belirlenmesi ve dava dilekçesindeki faiz istemi konusunda bir karar verilmemesi yönlerinden bozulmasına karar verildiği, bu bozma ilamında manevi tazminat tutarları ve manevi tazminattan kaynaklanan vekalet ücretleri hakkında kurulan hükümlerin bozma dışı bırakıldığı dikkate alındığında somut olayda, asıl dava ve dava tarihi 08.11.2010 olan birinci birleşen dosyanın tek davalısı olan ... şirketi yönünden temyiz incelemesine konu 19.12.2017 tarihli son kararda bu hususun gözetilmemesinin hatalı olduğundan bahisle bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 10.09.2020 tarih, 2019/359 Esas, 2020/150 Karar sayılı kararla her iki davalı sorumlu olacak şekilde davacılar eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine 45.000,00 TL, çocuk lehine 35.000,00 TL, anne ve baba lehine 25.000,00'er TL, kardeşler lehine 5.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin 10.09.2020 tarih, 2019/359 Esas, 2020/150 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, manevi tazminat miktarlarının bozma kapsamı dışında bırakılması ve yargılamanın devamında usulü kazanılmış hak ilkesi öne sürülerek müvekkillerinin reddedilen manevi tazminat miktarları üzerinden karşı vekalet ücreti ödemelerine hükmedilmesinin açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK'nın 427 ilâ 444 üncü maddeleri.
3.Değerlendirme
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamından, Mahkemece manevi kabul ve ret vekalet ücretleri ile ilgili hükümler kurulurken birden fazla davalı olduğu, asıl ve birinci birleşen dava dosyasının tek bir davalısı, ikinci birleşen dava dosyasının iki davalısı olduğu, ikinci birleşen dava dosyasında talep edilen manevi tazminat tutarlarının diğer dava dosyalarında talep edilen tutarlardan farklı olduğu ve bu ikinci birleşen dava dosyasında talep edilen manevi tazminat tutarlarının sadece davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünden tahsilinin talep edildiği, ve davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü yönünden manevi tazminat istemlerinin kabul edildiği gözden kaçırıldığı için infazda tereddüt oluşturacak şekilde vekalet ücretlerinin "davalıdan tahsiline" "davalıya verilmesine" karar verildiği, yine son bozma ilamı sadece davalı ...’in davalı olduğu asıl ve birinci birleşen dava dosyalarının manevi kabul/ret vekalet ücretlerine ilişkin olduğu halde Mahkemece davalı Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü yönünden de manevi kabul vekalet ücretininin davacılar aleyhine olacak şekilde azaltıldığı, gerekçeli karar başlığında davacı eş ...’nun “...” olan ikinci soy ismi yazılmadığı yine başlıkta davacı çocuk Nisa Beril hiç gösterilmediği, alınması gereken karar ve ilam harcının eksik hesaplandığı anlaşılmaktadır. Ne var ki, bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK'nın Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle HUMK’nun 438/7 nci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Temyiz incelemesine konu Mahkeme kararının
A. Gerekçeli karar başlığında yer alan;
1."..." ibarelerinin silinerek yerine geçmek üzere "..." ibarelerinin yazılması,
2."Davacılar" kısmının sonuna eklenmek üzere "6-Nisa Beril Taşdemir - 50092788942" ibarelerinin yazılması,
B.Hüküm fıkrasının manevi tazminat kabul ve ret vekalet ücretlerine ilişkin 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 numaralı bentlerinin tamamen silinerek yerlerine geçmek üzere; "6-Davacı eş ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 5.250,00 TL ile sınırlı olmak üzere 5.300,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
7.Davacı çocuk ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 4.150,00 TL ile sınırlı olmak üzere takdiren 4.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
8.Davacı baba ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
9.Davacı anne ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
10.Davacı kardeş ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 1.500,00 TL ile sınırlı olmak üzere 1.980,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,
11.Davacı kardeş Sevda Taşdemir kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 1.500,00 TL ile sınırlı olmak üzere 1.980,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... Taşdemir'e ödenmesine, Manevi tazminat istemlerinin reddi yönünden,
12.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 5.250,00 TL vekalet ücretinin davacı eş ...'den tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
13.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği takdiren 4.150,00 TL vekalet ücretinin davacı çocuk ...'e velayeten ...'den tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
14.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı baba ...'den tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
15.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı anne ...'den tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
16.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacı kardeş ...'den tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
17.Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereği 1.500,00 TL vekalet ücretinin davacı kardeş Sevda Taşdemir'den tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine, " ibarelerinin yazılması,
C.Hüküm fıkrasının karar ve ilam harcına ilişkin 20 numaralı bendinin tamamen silinerek yerine geçmek üzere "20-Alınması gereken 42.353,24 TL karar ve ilam harcından, aşamalarda davacılar tarafından yatırılan toplam 12.602,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 29.750,63 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına," ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine, Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,
23.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.