3. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... ... vekili ve ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/07/2016 günü maliki ...

Belediye Başkanlığına ait, ...'in yönetimindeki ... plakalı araç ile reşit olmayan müvekkili ...'a çarpması sonucu kemik kırığı oluşacak ve ruh sağlığında bozulacak şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiğini, bu olay nedeniyle Erzurum .... Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/... Esas sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve dosyanın kesinleştiğini, olay nedeniyle müvekkilinin Erzurum ... Hastanesinde ve Erzurum ... Hastanesinde tedavi gördüğünü, müvekkilinin kaza tarihinde küçük olduğunu, kazadan sonra psikolojisinin bozulduğunu ve beden gücü kaybının oluştuğunu, olay nedeniyle müvekkilinin annesi ve babasının da maddi ve manevi olarak yıkıldıklarını, kızlarının okula gitmesinin zorlandığını, kızlarının gece uyumaması karşısında ruh bütünlüklerinin bozulduğunu, bu nedenle 100,00-TL maddi tazminatın, 100,00-TL tedavi giderlerini davalı ... şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olarak müracaat tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden ise olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte tahsilini, müvekkillerinin her biri için 50.000,00-TL ayrı ayrı olmak üzere toplam 150.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faiziyle birlikte sigorta şirketi dışında kalan davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, huzurdaki davanın konusuz kaldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İlçe Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kuruma ait ... plakalı araç ZMMS kapsamında... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alındığını, sigorta şirketinin 15.214,52-TL ... vekiline ödeme yapıldığını, bu miktar ... vekilinin iddia ettiği masraf ve giderleri fazlasıyla karşılayacak mahiyette olduğunu, maddi tazminat isteminin asılsız olduğunu, davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza, haksız fiilden kaynaklandığını, ticari iş olarak nitelendirilmeyeceğini, bu nedenle uygulanması gereken faiz yasal faiz olduğunu, açıklanan nedenlerle, haksız ve dayanaksız olarak açılmış işbu davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğundan, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/19605 Esas 2021/6472 Karar 11.10.2021 tarihli ilamı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/10352 Esas 2021/2596 Karar 11.03.2021 tarihli ilamı doğrultusunda davacının maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları hakkında yönetmeliğine göre tespiti yaptırılmıştır.

Dava konusu kazanın meydana gelmesinde, kaza tespit tutanağı, ceza dosyası ve Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının kusur raporu değerlendirilmiş sunulan raporda özetle; davalı sürücü ...'in %25 oranında kusurlu, çocuk yaya ...'ın hatalı hareketlerinin olayın oluşu üzerine %75 oranında etkili olduğunu bildirir rapor düzenlendiği tespit edilmiş, mahkememizce de bu kusur tespitinin dosya içeriği ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Maddi tazminat talebi yönünden, davacı vekilinin feragat dilekçesi sunduğu ve davacı vekilinin vekaletnamesinde, feragat dair hususi yetkisi bulunduğu anlaşıldığından bu dava yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi yönünden ise; davacı ...'ın kaza esnasında yedi yaşında olması ve sunulan tedavi evraklarından kaza nedeniyle gördüğü psikolojik tedaviler ve kaza sonrası yaşadığı travma sonrası stres bozukluğu, kazazedenin maluliyeti nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak ve davalının kusur durumu nedeniyle hakkaniyet ölçüsünde oranlama yapılarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmesi" gerekçesiyle, maddi tazminat taleplerinin feragat nedeni ile reddine, manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar vermiştir. İSTİNAF NEDENLERİ:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilleri için hükmedilen manevi tazminat miktarının oldukça düşük olduğunu, müvekkilinin maluliyet oranı ve paranın alım gücü hususları bir arada değerlendirilerek manevi tazminat taleplerinin tamamı yönünden kabul kararı verilmesi gerekirken daha düşük miktardan manevi tazminat taleplerinin kabul edilmesi ve reddedilen kısım yönünden yargılama giderlerine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu, davacı ...'ın kaza sonrası kolunun kırıldığından ve psikolojisinin bozulduğundan bahsedildiğini, müvekkilinin kaza mahallinde, davacının kamyonun önüne çıkması sonucu ani fren ile durduğunu ve davacıya her hangi bir çarpmasının olmadığını beyan ettiğini, bu sebeple davacının fiziki olarak herhangi bir etkilenmesi olmadığını, daha sonra kazadan dolayı davacının psikolojisinin bozularak anksiyete olduğunundan bahsedilmiş ise de mahkemece ilk duruşmadan itibaren Erzurum ... Hastanesinde 2012 -2013-2014 yıllarına ait resmi evraklardan anlaşılacağı üzere davacının kazadan önce zeka geriliğinin olduğunu ve bu doğrultuda kendisine teşhislerin konulduğunu, davacının kazadan önceki olan sorunlarının kazadan sonra meydana gelmiş gibi yapılarak müvekkili üzerine bırakılmaya çalışıldığını, mahkeme tarafından davacının maddi tazminat yönünden yapılan ıslah dilekçesi sonrası davasından açıkça feragat ettiğini, bu sebeple davacının yapmış olduğu ıslah dilekçesinde belirttiği rakam üzerinden nisbi şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... İlçe Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının işbu davadan kaynaklı maddi tazminat talep ve iddialarının zamanaşımına uğradığını, yerel mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu, davacı ...'ın kaza sonrası kolunun kırıldığından ve psikolojisinin bozulduğundan bahsedildiğini, kaza mahallinde davacının müvekkili kurum adına kayıtlı kamboyunun önüne çıkması sonucu ani fren ile durduğunu ve davacıya her hangi bir çarpmasının olmadığını, bu sebeple davacının fiziki olarak herhangi bir etkilenmesi olmadığını, davacının psikolojisinin bozularak anksiyete olduğundan bahsedilmiş ise de mahkemece ilk duruşmadan itibaren Erzurum ... Hastanesinde 2012 -2013-2014 yıllarına ait resmi evraklardan anlaşılacağı üzere davacının zeka geriliğinin olduğunu ve bu doğrultuda kendisine teşhislerin konulduğunu, davacının kazadan önceki olan sorunlarının kazadan sonra meydana gelmiş gibi yapılarak müvekkili kurum üzerine bırakılmaya çalışıldığını, mahkeme tarafından davacının maddi tazminat yönünden yapılan ıslah dilekçesi sonrası davasından açıkça feragat ettiğini, bu sebeple davacının yapmış olduğu ıslah dilekçesinde belirttiği rakam üzerinden nisbi şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda; 01/07/2016 tarihinde, sürücü ...'in idaresinde bulunan ... plakalı aracın davacı küçük ...'a çarpması sonucu davacının yaralandığı, 02/10/2019 ve 11/12/2019 tarihli ATK raporları uyarınca kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %25, davacı küçüğün %75 oranında kusurlu olduğu, mahkemece yapılan yargılamada sonunda yukarıda yazılı gerekçe ile karar verildiği, karara karşı taraf vekillerinin istinaf yasa yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere,

TBK’nın 74 üncü maddesinde "Hakim zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hakimini bağlamaz" düzenlemesi mevcut olup belirtilen madde gereğince hukuk hakimi, ceza mahkemesinin vereceği beraat kararıyla bağlı değil ise de ceza davasında verilen mahkumiyet kararı ve eylemin "hukuka aykırılığını" ve "illiyet bağının varlığını" saptayan maddi olgular ile olayların oluş biçiminin hukuk hakimini bağlayacağı açıktır.

Nitekim, Yargıtayın yerleşik uygulaması ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir (Yargıtay HGK 11.10.1989 tarihli ve 1989/11-373 Esas, 1989/472 Karar sayılı karar). Diğer bir anlatımla, maddi olayları ve yasak eylemleri saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.

Somut olayda; davalı ... hakkında taksirle yaralama suçundan yapılan yargılama da, Erzurum ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2017/... Esas 2018/... Karar sayılı dosyasında verilen mahkumiyet hükmü istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş olup, maddi vakanın kesin hükme bağlanması nedeniyle, davalı ... sürücüsünün davacı ...'e çarpmadığı/eksik inceleme yapıldığı yönündeki davalıların istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacıca göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı , olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.06.2004, 13/291-370 )

Yukarıda belirtilen hususlar ve olayın oluş şekli dikkate alındığında, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, davacı küçükte yarattığı etki, ülkenin ekonomik koşulları ve davacının yaralanması dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminatın hak ve nesafet ilkelerine uygun olduğu değerlendirilerek davacılar vekilinin istinaf itirazının reddi gerekmiştir.

Ancak, 17/01/2022 tarihinde, davacı tarafça maddi tazminat talebi 82.067,52 TL olarak ıslah edilmesine ve ıslah tarihinden sonra 21/03/2022 tarihinde maddi tazminat talebinden feragat edilmesine rağmen, maddi tazminat talebi yönünden davalılar aleyhine 200,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş olup, bu yöndeki davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü gerekmiştir.

HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup anılan yasal düzenleme uyarınca davalının istinaf itirazlarının kabulüne, mahkemece verilen kararın kaldırılarak yerine esasa ilişkin yeniden hüküm tesisine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

I-Davacılar vekilinin istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

II-Davalı ... Belediye Başkanlığı ve ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kısmen KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

III-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE; "1-Maddi tazminat talebi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,

2.Manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile; davacı ... için 20.000,00-TL, davacı ... için 5.000,00-TL, davacı ... için 5.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Belediye Başkanlığı ve ...'den alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.049,30-TL karar harcından peşin alınan 513,01-TL ve ıslah ile alınan 281,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.255,29-TL harcın davalı ... Belediye Başkanlığı ve davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

4.Manevi tazminat yönünden; davacılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Belediye Başkanlığı ve davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine,

5.Manevi tazminat yönünden; davalı ... Belediye Başkanlığı ve davalı ... kendisi bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak iş bu davalılara verilmesine,

6.Maddi tazminat yönünden; davalı ..., davalı ... Belediye Başkanlığı ve davalı ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 6. maddesi uyarınca göre takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

7.Davacı tarafından yapılan 35,...-TL başvurma harcı, 513,01-TL peşin harç, 281,00-TL ıslah harcı, 230,40-TL tebligat ücreti, 133,50-TL e-tebligat ücreti, 151,05-TL posta ücreti, 500,00-TL bilirkişi ücreti, 880,00-TL adli tıp fatura bedeli olmak üzere toplam 2.724,86-TL'nin davanın kabul red oranları nazara alınarak 544,25-TL'sinin davalı ... Belediye Başkanlığı ve davalı ...'den alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,

8.Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE, III-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 346,...-TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, IV-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davacı tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına V-Davalı ... Belediye Başkanlığı ve davalı ... ...'den alınan istinaf karar peşin harcının taraflara iadesine VI-Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından istinaf aşamasında 220,70-TL başvuru harcı, 50,00-TL dosya masrafı olmak üzere toplam 270,70-TL istinaf yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ... Belediye Başkanlığı'na verilmesine, VII-Davalı ... tarafından istinaf aşamasında 220,70-TL başvuru harcı, 46,00-TL dosya masrafı olmak üzere toplam 266,70-TL istinaf yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ...'e verilmesine, VIII-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, IX-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.