ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...tarihinde saat sabah ...da müvekilinin sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobil ile Talaytepe Muhtarlığının önünde karşıya geçmek için beklerken sağ şeritten gelen plakası bilinmeyen aracını durup bana yol verince müvekkilinin durduğu yerde yavaşça aracının önüne geçip durduğunu, sol şeritte sola dönen araçlar olduğu için aracının önünde durup bu esnada mobese kayıtlarında mevcut olan ...araç sol şerit istikametinde ilerlerken sola dönen araçlar önünde olduğu için yine müvekkili, makas atarak önünde durduğu sağ şeritte plakası bilinmeyen aracının önüne makas atmış ve müvekkilinin sol ön çamurluğuna çarparak yolun dışına savrulduğunu, kazadan hemen sonra ...Plakalı aracın yanına koşup baktıklarında araçtaki vatandaşın durumunun iyi olduğunu gördüğünü, yaşanan bu kazaya istinaden hemen trafik polislerini arayıyorlar ve gelen Trafik ekipleri tarafından, yaşanılan kazada müvekkilimin kusurlu olduğu şekilde rapor edilip tutanak tutulduğunu, mevcut mobese kayıtları incelendiğinde, kazaya karışan ...Plakalı aracın, kaza yerindeki Azami süratının 50 KM olması gerekirken, süratinin fazla olduğu ve trafiği tehlikeye düşürecek şekilde MAKAS diye tabir edilen aracı zikzak şekilde kullandığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararı karşılığı –şimdilik- 100,00-TL’nin ve hasar bedeli karşılığı –şimdilik- 1.000,00-TL’nin müştereken ve müteselsilen davalılardan haksız fiil tarihi olan ...’den itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini, mahrumiyet bedeli karşılığı - şimdilik- 100,00 TL'nin sadece davalı ...haksız fiil tarihi olan ...'den itibaret yasal faiziyle birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın 2 yıllık zamanaşımına tabi olup, dava zamanaşımı geçtiğini, bu sebeple zamanaşımı def’inde bulunuyor vaki def’imiz sebebi ile davanın reddini, huzurdaki davadan önce davacı aynı talepler ile Diyarbakır ...Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas ve yine Diyarbakır ...Asliye Hukuk ...Esas sayılı dosyası ile müvekkil şirket aleyhine başvuru yapmıştır. Konu dosyalarda davacının usul işlemlerini yerine getirmediğinden '' red '' kararı verildiğini, işbu karar kesinleşmiş olup davacının huzurdaki davayı açmakta yararı bulunmamakla birlikte usule ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirkete değer kaybı nedeniyle davadan önce başvuru yapılmış ancak gerekli belge ibraz edilmediğini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep ve beyan etmiştir.

1.Kaza tespit tutanağı; ...tarihinde tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında Sürücü ...sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı hususi araç ile Diyarbakır Memur sen konutları yanında seyir ettiği ve Talaytepe muhtarlığı önüne geldiği esnada Laleş Bulvarından Araştırma Hastanesi istikametine kontrolsüz dönmek istediği sırada aracının ön kısımlarıyla Elazığ yolu istikametinden Laleş bulvarını takiben gelen sürücü ...sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarpası sonucu yaralanmalı ve maddi hasarı trafik kazası meydana geldiği kazının oluşumunda sürücü ...2918 sayılı K.Y.T.K'nın 57-1-a kuralını ihlal ettiği , diğer sürücü ...ise herhangi bir kusurunu bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

2.Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin araç başına 82.000TL olduğu anlaşılmaktadır.

3.Trafik tescil ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu ve kazaya karışan ...plaka sayılı araç malikinin ...Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adını olduğu tespit edilmiştir.

4.Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

5.Mahkememizin ...Esas sayılı dosyasında makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporu: Dava konusu olan ...plakalı aracın ..., ...model, Cinsinin Otomobil, Vites türünün Manuel, ...motor numaralı, ...şasi numaralı, Kullanım amacının Yolcu Nakli, Yakıt cinsinin ..., ...renkte olduğu...plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının olay(kaza) tarihi itibariyle, 15.004,20 TL ve araçta meydana gelen değer kaybının da olay(kaza) tarihi itibariyle, 10.000,00 TL olduğu ancak meydana gelen kazada, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan ...plakalı araç sürücüsünün *630 oranında kusurlu olması sebebiyle, dava konusu olan araçta meydana gelen hasar miktarı olan 15.004,20 TL'nin *9630'una tekabül eden 4.501,26 TL'den ve araçta meydana gelen değer kaybı olan 10.000,00 TL'nin *630'una tekabül eden 3.000,00 TL'den davalı sigorta şirketi olan ...AŞ.'nin sorumlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

6.Mahkememizin ...Esas sayılı dosyasında İstanbul ATK dan aldırılan ...tarihli kusur raporu; ...günü saat ...sıralarında, sürücü ...sevk ve idaresindeki ...otomobil ile Laleş Bulvarını takiben Elazığ yolu istikametinden Araştırma Hastanesi istikametine seyir halindeyken olay mahalli kavşağa yaklaştığında, önce sol şeride geçip önündeki aracı geçtikten sonra tekrar sağ şeride geçmek isterken geldiği olay mahalli kavşakta, seyir istikametine göre sağdaki kavşak kolundan çıkarak orta refüje doğru geçmek isteyen sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin ön kısımları ile aracının sağ yan kısmına çarpması sonucu dava konusu kazada davalı tarafa sigortalı aracın sürücüsü ...%30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...’ın %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

7.Mahkememizin ...Esas sayılı dosyasında Ankara ATK dan aldırılan ...tarihli kusur raporu; ...günü, saat ...sıralarında sürücü ...idaresindeki ...plakalı otomobil ile Laleş Bulvarını takiben Araştırma Hastanesi istikametine doğru bölünmüş yolu takiben seyir halindeyken ön ilerisindeki aracı geçerek olay mahalli kavşağa geldiğinde aracının sağ yan kısmına; seyir istikametine göre sağ tarafındaki kavşak kolundan çıkarak orta adalı kavşağa doğru yönelen davacı sürücü ...idaresindeki ...plakalı otomobilin ön kısımları ile çarpması sonucu davaya konu trafik kazası meydana geldiği, sürücü ...%30(yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...’ın %70(yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

8.Davacı vekilinin ...Tarihli değer artırım dilekçesi: Müvekkilin hasar bedeli alacağı için 4.501,26 TL'nin haksız fiil tarihi olan ...’den itibaren yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, müvekkilinin değer kaybı alacağı için 3.000,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan ...’den itibaren davalı taraftan tahsili ile müvekkiline ödenmesine talep ettiği anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedeline ilişkin alacak davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun ...tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedeline istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ...E., ...K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile de belirlendiği üzere davalı nezdinde sigortalı araç sürücü ...idaresindeki otomobil ile meskun mahalde seyri sırasında kavşak yaklaşım şartlarına uygun bir hızla seyrini sürdürmesi, olay mahalli kavşak yaklaşımında seyir şeridini koruyarak ön ilerisindeki araçları geçmemesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, mevcut seyir durumu ile tedbirsizce kavşağa girdiği anlaşılmakla gerçekleşen kazada tali kusurlu(%30 oranında); davacı sürücü ...idaresindeki otomobil ile duraklamakta olduğu yoldan kavşağa katılmadan evvel bölünmüş yol üzerinde yaklaşmakta olan araçların hız ve mesafe durumlarını kontrol etmesi, ilk geçiş hakkını sol tarafından bölünmüş yolu takiben gelmekte olan diğer sürücü idaresindeki araca vermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüzce yola katılımı ile bölünmüş yol üzerinde yaklaşmakta olan bahse konu bu otomobilin sağ yan kısımlarından çarptığı anlaşılmakla gerçekleşen olayda asli kusurlu(%70 oranında) olduğu, kaza nedeniyle davacı aracında meydana gelen hasar miktarının 15.004,20 TL, araçta meydana gelen değer kaybı olan 10.000,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan bir ödemenin bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu kaza tarihinde limitin 41.000TL olduğu ve değer kaybı ile hasar bedeli talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı; dava dilekçesi ile talep edilen ikame araç bedeli talebinden feragat edildiği anlaşılmakla davanın talebinin kısmen kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği fakat başvuru evraklarının dosyaya kazandırılmadığı, aynı talep ile daha önceden mahkememizin ...E. Sayılı davasının ikamesi ile davalının temerrürde düşeceğinin kanaat edildiği, davacı vekilinin talep artırım dilekçesi gözetilmek suretiyle ...tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş; davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

1.DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

A) Davacının araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin feragat nedeni ile reddine, B) Davacının hasar bedeli alacağı için 4.501,26 TL'ye ...’den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine, C) Davacının değer kaybı alacağı için 3.000,00 TL'ye ...’den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2.Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 512,41 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın ve 109,32TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 379,17 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3.Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç ve 109,32 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 379,17- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan 80,00 tebligat ve posta gideri 10,00TL, dosya masrafı olmak üzere toplam 90,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 7.501,26TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 100,00TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7.6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irat kaydına

8.Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.