9. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01/02/2022 tarihinde ... ilçesinde ikamet eden ...'e su malzemesi ve hırdavat, nalbur eşyası teslim etmesi karşılığında 136.000,00.TL tutarında çek aldığını, 03/02/2022 günü ... Otogarı'na geldiğinde daha önceden tanıdığı ...'in kendisine "kötü bir şey yapmayayım derhal aracına bin" diyerek ... plakalı araca bindirdiğini ve ...'ın evine götürdüğünü, davalı ...'in müvekkilinin çantasında bulunan ve ...'in kendisine vermiş olduğu 136.000,00.TL'lik çeki zor kullanarak aldığını ve tehdit ettiğini, ayrıca diğer yakınları olan Hasan ve Yengesi Özge'nin de kendisinİ tehdit ettiklerini, davalı ...'in müvekkilinin çenesini sıktığını ve diş protezini kırdığını bu arada aldığı darbeden dolayı dudağının şiştiğini ve çok korktuğunu, davalı ...'in zorla elindeki cep telefonunu aldığını ve evde bulunan bir odaya kilitlediğini, karakola ifadeye gittiğinde davalı ...'in şikayetçi olmaması konusunda telkinlerde bulunduğunu, tehditlerine devam ettiğini, can güvenliği olmadığı için orada şikayetçi olmadığını ve korkusundan ve can güvenliği bulunmadığından bahisle ... iline geri döndüğünü, davalı ...'in bu çekle ilgili müvekkili ve diğer senet sahibi ...'le hiçbir ticari alım ve satım ilişkisi olmadığını, bu çeki zorla ve cebren müvekkilinden aldığını belirterek müvekkiline ait çekin davalı ... tarafından zorla gasp edilen ve hiçbir hak ve hukuku olmayan ... ... Şubesi , +90 ... tacir sıfatı ile seri no ..., mernis no: ..., keşide yeri ..., 30/05/2022 tarih, 436.000,00.TL tutarlı, keşidecisi ... Gıda İnş. Turizm Otom. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan çekin ödemesinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın basit yargılama usulüne tabi olup, davacının duruşma gün ve saatinden tebliğ ile haberdar edilmesine rağmen 13/02/2024 tarihli celsede hazır bulunmadığı ve Mahkemece dosyanın 19/12/2023 tarihinde işlemden kaldırılmış olduğu, 6100 sayılı HMK'nin 320/4. maddesi gereğince davanın 13/02/2024 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına kararı verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sağlık mazeretini kanıtları ile birlikte mahkemeye sunduğunu, mazeret dilekçesinde de başka bir avukata vekalet vererek davasını takip edebilmek için kendisine süre verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava konusu çekin davalı tarafından kendisinden zorla alındığını belirterek müvekkilinin dava konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, neticede ilk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın “hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir. O halde,

HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir. Anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

Somut olayda, davacı vekilinin 16/07/2023 tarihli mazeret dilekçesi içeriğinde vekillikten istifa ettiğini bildirdiği, ancak mahkemece 18/07/2023 tarihinde yapılan duruşmada iş bu istifa beyanının dikkate alınmadığı ve asile tebliğ edilmediği, yalnızca mazeretin kabulü ile duruşma gün ve saatinin UYAP sistemi üzerinden öğrenilmesine karar verildiği, akabinde yapılan 19/12/2023 tarihli duruşmaya davacı tarafın katılmaması ve davalı vekilinin de davayı takip etmemesi üzerine dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, bunun üzerine davacı vekili tarafından aynı gün verilen dilekçe ile davanın yenilendiği ve istifa beyanı tekrar edilerek davacı asile tebligat yapılmasının istenildiği, mahkemece talep doğrultusunda dosyanın yenilendiği, duruşma gününün 13/02/2024 tarihine bırakıldığı, ayrıca çekilme dilekçesinin 09/01/2024 tarihinde davacı asile tebliğ edildiği, davacı asil tarafından duruşma gününden önce 07/02/2024 tarihinde ... Hukuk Mahkemeleri Ön Bürosu aracılığıyla ilk derece mahkemesine sunulan mazeret dilekçesi ve ekindeki ... ... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi hekimi Op. Dr. ... tarafından verilen belge sunulduğu, belge içeriğine göre davacının duruşma tarihinde PRP hazırlama ve uygulama amacıyla hastanede bulunması gerektiğinin belirtildiği ve davacının mazeret dilekçesinde yeni bir avukat tutmak için mahkemeden süre istediğinin anlaşıldığı, iş bu mazeret dilekçesi ve eklerinin muhabere kanalıyla ilk derece mahkemesine gönderildiği ve aynı gün saat 16:31'de mahkeme katibi tarafından işleme alındığı, ancak 13/02/2024 tarihli duruşmada iş bu belge dosyaya hiç girmemiş gibi işlem yapıldığı ve dosyanın ikinci kez takipsiz bırakılması sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, yapılan işlemlerin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı tarafından duruşma tarihinden önce ve yöntemince gönderilen mazeret dilekçesinin mahkemece dikkate alınmamasının usule aykırı olduğu, kaldı ki davacının mazeretinin haklı ve hukuka uygun bir sebebe dayandığı, neticede mahkemece verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğu ve davacının adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, davacının bu sebeple istinafında haklı olduğu anlaşılmakla davacının istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

1.-Davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2.-6100 sayılı HMK'nun HMK'nın 353/(1)-a-5 maddesi uyarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3.-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4.492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 427,60.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,

5.-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6.-6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/3 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE, Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 11/10/2024 tarihinde karar verildi. ...