14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
BİRLEŞEN .... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2015/... ESAS
( ... SHM 3032/...E.2022/...K.sayılı ilamı ile)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2017/627 ESAS
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/429 ESAS
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Destekten yoksun kalma nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Asıl dava;
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müteveffa ... ...'in 21.08.2013 tarihinde ... plakalı araçta yolcu iken ... ...'da yaşanan trafik kazası sonucu vefat ettiğini, davalının kaza yapan ... plakalı aracın sigortacısı olup, 14.07.2014 tarihinde sigorta poliçesinden kaynaklı teminat ödenmesi istenilmiş ise de bugüne kadar cevap verilmediğini, davacılardan ...'nın mütevveffa ... ile evlilik dışı birliktelik yaşayan eşi olup diğer davacı ... ...'in müteveffanın oğlu olduğunu, kaza sırasında davacı ...'nın hamile olduğunu, .... Aile Mahkemesi'nin 2014/... Esas sayılı dosyası ile açılan babalık davasının derdest olup yargılamasının devam ettiğini, babasının ölümünden sonra doğan küçük ... için şimdilik 50.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle; babalık davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, ... plakalı araç için ... no.lu poliçe ile ZMMS poliçesi bulunduğunu ve poliçede yazılı şartlarla ölüm ve sakatlık halleri için teminat limitinin azami 250.000,00-TL olduğunu, davalının 20.12.2013 tarihinde 6.343,56-TL ve 09.01.2014 tarihinde 9.589,05-TL olmak üzere toplam 15.932,61-TL ödendiğinden bakiye sorumluluğun 234.067,39-TL ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat talebinin ZMMS teminat kapsamına girmediğini, kaza esnasında müteveffa emniyet kemerini takmadığından kusuru oranında tazminattan mahsubu gerekeceğini, davalının tüm yükümlülükleri yerine getirildiğinden herhangi bir temerrütten bahsedilemeyeceğini, hatır taşımacılığı ZMMS kapsmına girmeyeceğinden araçta yolcu olarak bulunan müteveffa yönünden davacının uğradığı zarardan davalının sorumlu tutulamayacağını, davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen ....Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/... Esas;
Davacılar vekilinin birleşen dava dilekçesinde özetle; 21/08/2013 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazasında müvekillerinin oğlu ... ...'in, ... ...'ün sevk ve idaresindeki aracın hatalı olarak sollama yapması sonucu yoldan çıkarak yaşamını yitirdiğini, müvekkillerinin oğullarının vefatı ile destek yoksun kaldığını, manevi yönden zarara uğradıklarından bahisle, açtıkları davanın kabulü ile ... Sigorta A.Ş. Den şimdilik ... ... için 500,00 TL maddi, ... ... için 500,00 TL maddi tazminat, 1.000,00 TL cenaze giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davalı ... ...den 40.000,00 TL, davacı ... ... lehine manevi tazminat diğer davacı ... ... için de 50.000,00 TL manevi tazminat, davalı ... ... den davacılar lehine 1.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... Sigorta vekilinin birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; müteveffa ... ...'in vefatı sonucu destekten yoksun kalan annesi ve babası için aktüerya hesabı yaptırıldığını, bu sebeple anne ... ... için 9589,05 TL 09/01/2014 tarihinde, baba ... ... için ise 6343,56 TL 20/12/2013 tarihinde davacıların hesabına yatırıldığını, toplam tazminattan %10 hatır taşıması indirimi yapılarak toplam 15.932,61-TL'nin farklı tarihlerde davacıların hesabına yatırıldığını, davacıların olay tarihinden itibaren faiz istemesinin yasaya aykırı olduğunu, söz konusu kaza ile ilgili davadan önce müvekkili şirkete müracaat edilmediğini, müteveffanın kendisinin kusurlu olması sebebiyle tazminattan indirim yapılmasının istendiği ve cenaze ve defin giderlerinin poliçe teminatınca değerlendirilemeyeceğini, bu sebeple poliçeden kaynaklı sorumluluğun yerine getirilmiş olduğundan açılmış olan davanın reddini davanın kabulü halinde davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddi ile dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalılardan ... ... vekilinin birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması sebebiyle reddini, kaza tarihinde ... plakalı araç ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğundan ... Sigorta A.Ş. nin davaya dahil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Islah; davacı ... ve ... vekilinin (birleşen ....AHM 2015/... E.) 29.02.2024 tarihli dilekçesi ile dosyadaki güncel hesaplama doğrultusunda davadaki talepler henüz netleşmiş olup, Müvekkilinin huzurdaki davada talepli alacağını ve müvekkili yönünden huzurdaki dosyada dava değerini maddi tazminat yönünden 456.065,91 TL olarak belirlediklerini, 456.065,91 TL olarak belirlenen alacağın, kaza tarihi olan 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile İstinaf Mahkemesi kararı ve tüm dilekçelerdeki talepleri doğrultusunda davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri doğrultusunda) ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/... Esas;
Davacılar vekilinin birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ... müteveffa ... ... ile evlilik hazırlıklarında iken mütefevvanın hamile kaldığı, müvekkilinin hamile kaldığı sırada 21/03/2013 tarihinde ... ... ... plaka sayılı araçta yolcu iken ... ...'de trafik kazası conucu öldüğü, Küçük ... ... için 50.000 TL manevi tazminatın, ... ... için 20.000 TL manevi tazminatın davalılardan ... ...'den tahsiline, Küçük ... ... için 1.000 TL maddi tazminatın ... ... için 1.000-TL maddi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, kazaya karışan ... plaka sahibi aracın devrinin engellenmesi bakımından tedbir konulmasına, davanın aynı konuda açılan ... ATM nin 2014/... sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Islah;
Davacılar vekilinin 07/06/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile Davacı ... ... yönünden 133.761,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri içerisinde kalmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline, Davacı ... ... yönünden, davalı ... ...'den 50.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte tahsiline, Davacı ... ... yönünden 458.005,33-TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen (davalı sigorta şirketleri yönünden poliçe limitleri içerisinde kalmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline, Davacı ... ... yönünden, davalı ... ...'den 20.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ettiği, ıslah harçlarının yatırıldığı görülmüştür. Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas;
Davacılar vekilinin birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ..., müteveffa ... ... ile evlilik hazırlığı içindeyken müteveffadan hamile kaldığını, müvekkili hamile olduğu sırada ... ... trafik kazasında hayatını kaybettiğini, ... ...'in hayatını trafik kazasında kaybetmesi nedeniyle müvekkillerinin destekten yoksun kaldığını, kazaya karışan araçların sigorta şirketi ile araç sürücüsüne ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... sayılı dosyasıyla maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ,mahkemeye sunulan raporda hesaplamalar yapıldığını, bu nedenle kısmi açılan dava dosyasıyla birleştirilmek üzere işbu davayı açtıklarını, Küçük ... ... için 62.670,76 TL'nın davalı sigorta şirketleri yönünden limitle sınırlı olmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, müvekkili ... ... için 558.057.50 TL'nın davalı sigorta şirketleri yönünden limitle sınırlı olmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, davanın tensiple ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/ ... sayılı dosyasıyla birleştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Kaldırma; Mahkememizin 2014/... Esas 2022/... Karar sayılı dosyası ile karar verilmiş ise de ... BAM ... Hukuk Dairesinin 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir. ... BAM ... Hukuk Dairesinin 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde; "Somut olayda; kazanın meydana gelmesinde desteğin yolcu olduğu araç sürücüsü ... ’in %35 oranında, diğer araç sürücü ... ...’ün %65 oranında kusurlu olduğu, desteğin ise yolcu olup kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan aktüerya ek raporunda, hesaplama kusur oranına göre yapılmış ve davalılar kusur oranına göre davacı tarafların zararlarından sorumlu tutulmuşlardır. Oysa eldeki davada, asıl ve birleşen dava dosyalarında davacı taraflar, desteğin yolcu olarak bulunduğu aracın ZMM sigortacısı ile kazaya karışan diğer aracın ZMMS sigorta şirketi ile sürücüsüne davalarını yöneltmişlerdir. Başka bir deyişle davacılar, asıl ve birleşen davaları teselsül hükümlerine göre açmış olup, maddi zararın ( destekten yoksun kalma tazminatının) tamamından davalıların müteselsil sorumluk hükümlerine göre sorumlu tutulmalarını istemişlerdir.
Bu halde; az yukarıda açıklandığı üzere kazaya karışan araç sürücüsü ... ... ile kazaya karışan her iki aracın ZMM sigorta şirketlerinin sorumuluğunun TBK 165-168 ( Eski BK 142-145) maddeleri kapsamında tartışılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken , müteselsil sorumluluk hükümlerine göre değil de kusur sorumluğuna göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.( Yargıtay 17.HD'nin 2020/2024 Esas, 2021/3250 Karar sayılı ilamı)
2.)Davacı vekilince birleşen ....Asliye Hukuk Mahkemesi 2015/... Esas sayılı dava dosyasında davacı anne ... ... ve baba ... ... için destekten yoksun kalma tazminatı talebi ile eldeki dava açılmış, davalı ... Sigorta AŞ şirketince iş bu davacılara dava tarihinden önce yeterli ödeme yapıldığı, davacıların bakiye zararının bulunmadığı ileri sürülmüş, yerel mahkemece ödemenin yeterliliği tartışılmaksızın davalı tarafından ödenen tazminat miktarı güncellenerek hesaplanan tazminattan indirilerek karar verilmiştir.
Oysa, ilk önce ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi gerekir. Bunun için mahkemece yapılacak iş; ödeme tarihi verileri (ödeme tarihindeki asgari ücret vs. gibi) dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılarak ödemenin yeterli olup olmadığının araştırılması; ödemenin yeterli bulunması halinde iş bu birleşen dosya davacılarının bakiye zararı kalmadığından davanın reddine karar verilmesi, şayet ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez mahkemece yazılı olduğu şekilde karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanması, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı tarafından yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak, hesaplanan tutardan mahsup edilmesi ve bulunacak miktara karar verilmesinden ibaret olmalıdır. Eksik inceleme ile karar verilemez. (Bkz. Yargıtay 17.HD'nin 2015/17938 Esas, 2018/12168 Karar sayılı ilamı)
3.)Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK.’nun 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hâkim, tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir. O halde yerel mahkemece, davalı ... Sigorta AŞ'nin bu savunması üzerinde durularak, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları göz önüne alınarak araştırma ve inceleme yapılması gerekmekte olup davalı ... Sigorta Aş vekilinin hatır taşımasına ilişkin savunmasının karar yerinde tartışılmayarak hüküm kurulmuş olması da doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacılar ... ... ve ... ... vekilinin istinaf itirazlarının tümden, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına; kararın kaldırılma sebep ve şekline göre, birleşen dosya davacıları ... ... ve -ölü-... ... tereke temsilicisi vekili ile davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde karar verilmiştir.
Kaldırma üzerine Mahkememizce yeniden oturum günü tayin edilmiş, taraflara tebliğ edilmiş, yargılamaya devamla esas hakkında hüküm tesis edilmiştir.
Kaldırma sonrası mahkememizce alınan aktüer bilirkişisinin 09/01/2024 tarihli 15 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; 21.08.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden Mustafac ...'in geride kalan hak sahiplerinden; Davacı Nikahsız eş ... ...'nın davalılardan müteselsilen talep edebileceği ve Gerçek Maddi zararının (4.697.065,95)TL.den ibaret bulunduğu, Davacı oğlu ... ...'in; davalılardan müteselsilen talep edebileceği Maddi zararının (750.948,33)TL.den ibaret bulunduğu, ve Gerçek Davacı müteveffa babası ... ...'in; davalılardan müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (20.237,13)TL.den ibaret bulunduğu, Davacı annesi ... ...'in; davalılardan müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (456.065,91)TL.den ibaret bulunduğu belirtilmiştir.
Kaldırma sonrası mahkememizce alınan aktüer bilirkişisinin 24/06/2024 tarihli 17 sayfadan ibaret ek raporunda özetle;21.08.2013 tarihinde meydana gelen Trafik kazası sonucu vefat eden ... ...'in geride kalan hak sahiplerinden;
1.Davacı Nikahsız eş ... ... ...'nın
a)Davalı ... ...'den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (4.697.065,95)TL.den ibaret bulunduğu,
b)Davalı ... SİGORTA A.Ş.(kendi poliçesi)den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (185.568,63)TL.den ibaret bulunduğu,
c)Davalı ... SİGORTA A.Ş.(... SİGORTA) poliçesinden)den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (215.550,00)TL.den ibaret bulunduğu,
2.Davacı oğlu ... ...'in;
a)Davalı ... ...'den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (750.948,33)TL.den ibaret bulunduğu,
b)Davalı ... SİGORTA A.Ş.(kendi poliçesi)den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Gerçek Maddi zararının (29.679,75)TL.den ibaret bulunduğu,
c)Davalı ... SİGORTA A.Ş.(... SİGORTA) poliçesinden)den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği ve Gerçek Maddi zararının (34.450,00)TL.den ibaret bulunduğu,
3.Davacı müteveffa baba ... ... varislerinin
a)Davalı ... ...'den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (19.975,91)TL.den ibaret bulunduğu,
b)Davalı ... SİGORTA A.Ş. (kendi poliçesi)den poliçesinden)den müştereken ve edebileceği bakiye Nihai ve Gerçek Maddi zararının (795,83)TL.den ibaret bulunduğu,
4.Davacı anne ... ... varislerinin
a)Davalı ... ...'den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği Nihai ve Gerçek Maddi zararının (455.671,05)TL.den ibaret bulunduğu,
b)Davalı ... SİGORTA A.Ş. (kendi poliçesi)den müştereken ve müteselsilen talep edebileceği bakiye Nihai ve Gerçek Maddi zararının (18.023,19)TL.den ibaret bulunduğunu belirtmiştir. 2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur. Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Davacıların manevi tazminat talebi yönünden ise; Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370).
Müterafik Kusur yönünden; kask kullanılmaması, emniyet kemeri takılmaması ve diğer koruyucu önlemlerin alınmaması gibi durumlar zararın doğmasında ya da artmasında etkili davranışlar olarak kabul edildiğinden zarar görenin müterafik kusurunu oluşturur. Tazminattan indirim sebebi olarak ön görülen bu kusur kazanın oluşuna etki eden bir kusur olmayıp zararın artmasına sebep olan bir kusurdur. Bu eylemlerin müterafik kusur olarak kabul edilebilmesi ve belirlenen tazminattan bu sebeple indirim yapılabilmesi için anılan kusurlu eylemin zararın doğmasında yada artmasında etkili olmuş olması gerekir. “Zarar görenin kusuru” olarak da günümüz Türkçesiyle ifade edilen mütefarik kusur, “Zarara uğrayanın, zararın doğumuna veya zararın artmasına yardım etmesi; bu durumda zarara uğrayana ödenecek tazminat miktarının azaltılabilmesi veya tamamen kaldırılabilmesi” şeklinde izah edilebilir. Hukukumuzda beyyine külfetinin davalıya yüklendiği müterafik kusur halinde Yargıtay uygulamaları uyarınca tazminattan indirim yapılması gerekir. Asıl olan davacı tarafın koruyucu tertibatlarının bulunduğunun kabulü olup aksini yani müterafik kusurun varlığını ispat yükü bunu ileri süren davalıdadır.
Hatır taşıması yönünden; 2918 Sayılı KTK 87/1 maddesi; "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir" şeklinde düzenlenmiştir. Aracın hatır için verildiği ya da hatır için taşıma yapılan durumda oluşacak zararlarla ilgili değerlendirmenin genel hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir.
Hatır taşıması; bir kimseyi ücretsiz olarak, bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Başka bir ifadeyle hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Hatır taşıması, sigorta teminatı kapsamında ise de, hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK 51 maddesi (818 sayılı BK 43 maddesi) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiştir.
Temerrüt ve faiz yönünden ise; davaya konu edilen zarar doğurucu haksız fiil, trafik kazası şeklinde gerçekleşmiş olup, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Ancak haksız fiil faili olan sürücünün eylemi sonucu oluşan zararla ilgili, araç işleteninin sorumluluğunu teminat altına alan trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
Davacı tarafın, davadan önce başvurusunun bulunmadığı durumda ise, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekir.
Aynı zamanda söz konusu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasına göre davacının alacağının tamamına temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekmekte olduğu gibi Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/15535 Esas 2019/7234 Karar sayılı emsal ilamında da belirttiği üzere, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak temerrüt tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, 21.08.2013 günü saat 01:00 sıralarında, sürücü ... ... yönetimindeki ... plakalı otomobil ile karşı yönden gelen sürücü ... Dülger'in yönetimindeki ... plakalı otomobil ile çarpışma olmadan yol dışı kalması sırasında ... plakalı otomobilde yolcu olan ... ... araç dışına fırlayarak vefat etmiştir. Asıl ve birleşen davalarda kaza tarihinde müteveffa ile evlilik bağı bulunmayan ancak müteveffadan 4 aylık hamile bulunan ... ..., müşterek çocukları ... ... ve müteveffanın anne-babası yönünden destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edilmiştir. Yargılama devam ederken mahkememizin birleşen .... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyasında davacılardan ... ...'in vefat ettiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/...E sayılı dosyasında ... ... terekesine ... ...'nun temsilci olarak atandığı, tereke temsilcisi vekilinin 22/09/2022 tarihli 19. Celsede davaya muvafakatinin bulunduğunu beyan etmiştir.
Destekten yoksun kalma tazminatının amacı, desteğini yitiren kimsenin, ölümle sonuçlanan olaydan önceki sosyal-ekonomik yaşam düzeyinin devamını sağlayacak bir paranın ödetilmesidir. Bu hakkın, mirasçılık sıfatı ile ve miras hukuku ile bir ilgisi yoktur. Destek sayılabilmek için, yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterlidir. Somut olayda, müteveffa ile resmi evlilik bağı bulunmayan davacı ...'nın birlikte yaşadığının 16/12/2019 tarihli ... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan araştırmada komşu beyanı, davacı vekili tarafından sunulan 12/07/2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan resimler, mahkememizce dinlenilen tanık beyanlarından müteveffanın evli olduğunun ve çocuğunun olduğunun anlaşıldığı, tanık Döndü Taşkıran'ın beyanında müteveffa ve ...'nın birlikte yaşadığının beyan edildiği, kaza tarihinde ...'nın hamile olduğu, .... Aile Mahkemesinin 2014/... E 2017/175K sayılı 21/04/2017 kesinleşme şerhli ilamı ile müteveffa ile ...'nın müşterek çocuklarının ... ... olduğunun tespit edildiği, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde müteveffanın muhtemel yaşam süresi boyunca davacı ... ve müşterek çocukları ...'ya para ya da hizmet şeklinde destek olacağı kanaatine varılmıştır.
Davacıların desteği müteveffa ... ...'in kaza tarihinde taksi şoförlüğü yaptığı hususunun müteveffanın sanık olarak yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/... E sayılı dosyasında taksi şöforü olduğunun açıkça anlaşıldığı, tanık beyanlarından anlaşılmaktadır. ...'nden olası emsal kazançlara dair cevabi yazı dosyamız arasına kazandırılarak destek hesabı yaptırılmıştır.
Her ne kadar Adli Tıp Kurumu'nun 04/08/2016 tarihli raporunda sürücü ... ’in %30 kusurlu olduğu, Sürücü ... ...’ün %60 kusurlu olduğu, yolcu ... ...'in %10 kusurlu olduğu belirtilmiş ise de kusur değerlendirilmesinde yolcu konumunda bulunanlara kusur atfedilemeyeceği anlaşıldığından dosya yeniden ATK ya gönderilmiş Adli Tıp Kurumu'nun 11/03/2021 tarihli ek raporunda Sürücü ... ’in %35 oranında kusurlu olduğu, Sürücü ... ...’ün %65 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. İş bu rapor dosya kapsamına uygun ve karar vermeye elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce hüküm tarihine en yakın güncel verilere dayanılarak hazırlanan 24/06/2024 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. Anılan rapora göre; -Davacı müteveffanın birlikte yaşadığı ... ...''nın toplam maddi zararının 4.697.065,95 TL olduğu, bu zarardan; davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 185.568,63-TL, davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 198.200,00-TL sorumlu olduğu(Her ne kadar bilirkişi raporunda 215.550,00 TL olarak belirtilmiş ise de müteveffanın anne ve babasının payının dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı, mahkememizce resen yapılan hesaplama sonucunda garame oranına göre eş ... yönünden 198.200,00 TL, çoçuk ... yönünden 31.700 TL, anne ... yönünden 19.250,00 TL, Baba ... yönünden 850,00 TL poliçe limitiyle sınırlı sorumluluğunun bulunduğu tespit edilmiştir), -Davacı müteveffa oğlu ... ...(...) toplam maddi zararının 750.948,33 TL olduğu, bu zarardan; davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 29.679,75-TL, davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 31.700,00-TL sorumlu olduğu (Her ne kadar bilirkişi raporunda 34.450,00 TL olarak belirtilmiş ise de müteveffanın anne ve babasının payının dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı, mahkememizce resen yapılan hesaplama sonucunda garame oranına göre eş ... yönünden 198.200,00 TL, çoçuk ... yönünden 31.700 TL, anne ... yönünden 19.250,00 TL, Baba ... yönünden 850,00 TL poliçe limitiyle sınırlı sorumluluğunun bulunduğu tespit edilmiştir), -Davacı müteveffa babası ... ...'nin toplam maddi zararının 19.975,91 TL olduğu, bu zarardan; davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından daha önce yapılan ödemeler dikkate alındığında, ödeme tarihi verilerine göre ... Sigortadan talep edebileceği mitarın kalmadığı, bilakis 6.407,95 TL fazla ödeme almış bulunduğu, dava dışı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 850,00-TL sorumlu olduğu (Her ne kadar bilirkişi raporunda belirtilmemiş ise de müteveffanın anne ve babasının payının dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı, mahkememizce resen yapılan hesaplama sonucunda garame oranına göre eş ... yönünden 198.200,00 TL, çoçuk ... yönünden 31.700 TL, anne ... yönünden 19.250,00 TL, Baba ... yönünden 850,00 TL poliçe limitiyle sınırlı sorumluluğunun bulunduğu tespit edilmiştir), -Davacı müteveffa annesi ... ...'nin toplam maddi zararının 455.671,05 TL olduğu, bu zarardan; davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından daha önce yapılan ödemeler dikkate alındığında ödeme tarihi verilerine göre eksik ödeme yapıldığı bu nedenle poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 18.023,19-TL, dava dışı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere 19.250,00-TL sorumlu olduğu anlaşılmıştır (Her ne kadar bilirkişi raporunda belirtilmemiş ise de müteveffanın anne ve babasının payının dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı, mahkememizce resen yapılan hesaplama sonucunda garame oranına göre eş ... yönünden 198.200,00 TL, çoçuk ... yönünden 31.700 TL, anne ... yönünden 19.250,00 TL, Baba ... yönünden 850,00 TL poliçe limitiyle sınırlı sorumluluğunun bulunduğu tespit edilmiştir). Faiz yönünden ; davalı ... ... sorumluluğu haksız fiil sorumluluğu olduğundan tüm davacılara karşı haksız fiilin gerçekleştiği kaza tarihi olan 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz, - Davacılar ... ... ve ... ... davalı ... Sigortaya 14/07/2014 tarihinde başvuruda bulunduğu, başvuru tarihine 8 iş günü eklenmek suretiyle 25/07/2014 tarihinde ... sigorta şirketinin temerrüde düştüğü, 25/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz, - Davacılar ... ... ve ... ... davalı ... Sigortaya 23/09/2022 tarihinde başvuruda bulunduğu, davanın açılmasıyla asıl dava ve birleşen davaların açıldığı tarihlerde temerrüt şartlarının oluştuğu, - Davacı ... ...'e davalı ... Sigorta tarafından 09/01/2014 tarihinde ödeme yapıldığı anlaşıldığından 09/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz hükmedilmesine karar verilmiştir.
Davacıların desteği ... ...'in yolculuk sırasında emniyet kemeri takması zorunlu olup, müteveffanın emniyet kemeri takmadığı yolculuğu sırasında meydana gelen trafik kazasında araç dışına fırlaması akabinde öldüğü olayda tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareket ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacıların desteğinin TBK'nın 52. maddesi uyarınca müterafık kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre müterafık kusur halinde %20 oranında kusur indirimi yapılması sabit olarak benimsenmiştir.
Mahkememizce de her bir davacı yönünden sonuç tazminattan ayrı ayrı indirim cihetine gidilmiştir.
Hatır taşıması yönünden ise; müteveffa ... ...'in, dava dışı ... Dülger'in sevk ve idaresinde olan ... plakalı araçta yolcu olarak seyahat ederken kazanın meydana geldiği, müteveffa ... ile dava dışı sürücü ... Dülger'in arkadaş olduğu, taşımanın, taşınanın menfaatine olduğu, tüm dosya kapsamından ve ceza dosyası içeriğinden anlaşılmış olup yalnızca davalı ... Sigorta cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasını ileri sürüldüğü anlaşılmakla ... aleyhine hükmedilecek maddi tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekecektir. Ancak davacı ..., oğul ... ve ... yönünden hesaplanan tazminat miktarından %20 hatır taşıması yapılsa dahi davalı ...'nın sigorta teminat limiti ile sorumlu olduğu miktarın üzerinde maddi tazminattan sorumlu olacağı anlaşıldığından sigorta teminat limiti kapsamında tazminattan sorumlu tutulmuştur.
TTK'nun 5. Maddesinde yapılan değişiklik ile 01/01/2019 tarihinden sonra açılan tazminat ve alacak niteliğindeki ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya gidilmesi, dava şartı arabuluculuk kapsamında zorunludur, bu anlamda arabulucuya başvurulmuş olması, usuli yönden bir dava şartıdır. Aksi halde dava şartı yokluğu sebebiyle dava usulden reddedilecektir. Davacılar ... ... ve ... ... vekili tarafından mahkememiz dosyasında birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasında davanın 10/06/2022 tarihinde davalılar ... Sigorta ve ... Sigorta aleyhine ticari netilikte tazminat davası açtığı, mahkememiz son celsesinde anılan davada arabuluculuğa başvurmadıklarını beyan ettiği anlaşıldığından davalılar ... Sigorta ve ... Sigorta aleyhine açılan davanın arabuluculuğa ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Davacılardan ... ... ve ... ...'in manevi tazminat talepleri yönünden, medeni yasa uyarınca davacılardan ... ile müteveffa arasında evlilik bağı kurulmasa bile karı-koca olarak bir araya gelerek bu amaç ve duygu ile yaşamın sürdürülmesi karşısında, kadınlar için fiilen ve düzenli olarak, onun geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde yardım eden ve olayların normal akışına göre eğer ölüm gerçekleşmeseydi gelecekte de bu yardımı sağlayacak bakım yükümlülüğünü yerine getiren erkeğin destek sayılması nazara alınarak nikahsız eşe tazminat takdiri uygun bulunmuştur. (Yargıtay 21. HD 2014/8509 Esas-Yargıtay 3.HD 2013/10707 Esas, HGK 02.12.1998-1998/848 E.-1998/861K.) Bu kapsamda mahkememiz dosyasında birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/... Esas sayılı dosyasında yabancı ülkede müteveffa ile birlikte yaşayan, kaza tarihinde müteveffanın bebeğine hamile olan ...'nın duyduğu elem ve üzüntünün tazmini amacıyla tarafların kusur durumu, maruz kalınan olayın ağırlığı, paranın alım gücü, davalı ... ...'ün sosyal ve ekonomik durumu, gözetilerek manevi tazminat isteminin kabulüne, kaza tarihinde henüz ana rahminde bulunan, kişiliği tam ve sağ doğum ile ana rahmine düştüğü anda kazanan ... ...'in kaza sebebiyle babasız kaldığı, istikbal hayatında babasız olmanın vereceği şiddetli elem ve üzüntünün tazmini amacıyla tarafların kusur durumu, paranın alım gücü, davalı ... ...'ün sosyal ve ekonomik durumu, gözetilerek manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat taleplerinin davalı ... ...'den tazmini talep edildiğinden diğer davalılar yönünden inceleme yapılmamıştır.
Yine manevi tazminata ilişkin olarak mahkememizin birleşen .... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı ikame olunan dava yönünden müteveffanın anne ve babasının genç yaşta oğullarını kaybetmenin yol açtığı şiddetli elem ve üzüntünün tazmini amacıyla tarafların kusur durumu, maruz kalınan olayın ağırlığı, paranın alım gücü, davalı ... ...'ün sosyal ve ekonomik durumu, gözetilerek manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat taleplerinin davalı ... ...'den tazmini talep edildiğinden diğer davalılar yönünden inceleme yapılmamıştır.
Davacı ... ...'nın yargılama devam ederken TBK 76. Maddesi gereği geçici ödeme talep ettiği, mahkememizce 07/11/2023 tarihli ara kararı ile yasal koşulları haiz olduğundan; Davalı sigorta şirketleri ... Sigorta ve ...
Sigorta A.Ş.'nin her birinden 50.000'er TL olmak üzere toplam 100.000,00-TL'nin davalı sigorta şirketlerinden alınarak davacı ...'ya ödenmesine karar verilmiş olup yapılan bu ödemenin mahkememizce hükmedilen tazminattan mahsubu ile hükmün icrasında dikkate alınmasına karar verilmiştir.
A- Mahkememizin 2014/... Esas sayılı asıl dava yönünden;
1.Davacı ... ... için 600.758,66 TL tazminatın iş bu davamızda dava konusu edilen 29.679,75 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 25/07/2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta AŞ'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan 1 nolu kararda belirlenen tazminat ile tahsilde tekerrür olmamak üzere her iki davadaki davalılardan müteselsilen tahsiline,
2.Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 2.027,37-TL ilam harcından peşin alınan 170,78-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.856,59-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.Davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin ve 25,20-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 195,98-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.13/2 göre hesaplanan 29.679,75-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5.Davalı, kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 20.321,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6.Davacı tarafından yapılan 4.952,70-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 2.939,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7.Davalı tarafından yapılan 480,00-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 195,07-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, B- Birleşen ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı davası yönünden;
1.Davacı mütefevva ... ... (terekesi) için 19.975,91 TL tazminattan TBK'nın 52. maddesi gereğince %20 müterafık kusur indirimi yapılarak 15.980,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi (kaza tarihi) olan 21/08/2013 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, -Müterafık kusur takdiri indirim sebeplerinden olmakla davacı aleyhine müterafık kusur indirimi nedenle reddolunan kısım açısından karşı vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
2.Davacı mütefevva ... ... (terekesi) tarafından ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın reddine,
3.Davacı mütefevva ... ... (terekesi)'in manevi tazminat isteminin Kısmen Kabulü ile 10.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4.Davacı ... ... için 455.671,05 TL tazminattan TBK'nın 52. maddesi gereğince %20 müterafık kusur indirimi yapılarak 364.536,84 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi (kaza tarihi) olan 21/08/2013 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den ve ... Sigorta AŞ'den (davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 18.023,19 TL ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihi (dava tarihi) olan 09/01/2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, -Müterafık kusur takdiri indirim sebeplerinden olmakla davacı aleyhine müterafık kusur indirimi nedenle reddolunan kısım açısından karşı vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5.Davacı ... ...'in manevi tazminat isteminin Kısmen Kabulü ile 15.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
6.Davacıların cenaze gideri istemine ilişkin talebinin reddine,
7.Maddi tazminat talebi için; a-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 25,993,15-TL ilam harcından peşin alınan 9.225,94-TL'nin [1.588,21-TL peşin harç, 1.084,00-TL ıslah harcı(26.11.2018) ve 303,93-TL ıslah harcı (21.09.2022), 6.249,80-TL ıslah harcı (29.02.2024) toplamıdır] mahsubu ile bakiye 16.767,21-TL ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 2.804,84 TL ile sınırlı) b-Davacılar tarafından yatırılan 9.225,94-TL'nin [1.588,21-TL peşin harç, 1.084,00-TL ıslah harcı(26.11.2018) ve 303,93-TL ıslah harcı (21.09.2022), 6.249,80-TL ıslah harcı (29.02.2024) toplamıdır] ve 27,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 9.253,64-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar tarafına verilmesine, (davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 2.804,84 TL ile sınırlı) c-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 60.882,81-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar tarafına verilmesine, (davacı ... yönünden AAÜT 13/2 uyarınca kabul miktarı olan 15.980,73-TL'sine, davacı 58.325,89-TL'sine kadar alacağı sınırlı olmak üzere) (davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 2.804,84 TL ile sınırlı) ç-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'e göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacılardan tahsili ile davalılar tarafına verilmesine, d-Davacı tarafından yapılan 2.068,60-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 1.654,88-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, e-Davalı ... tarafından yapılan 130,00-TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre takdiren oranlayarak 26,00-TL'nin davacılardan tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine; arda kalan bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8.Manevi tazminat talebi için; a-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.707,75-TL ilam harcının davalı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına, b-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.13/2 göre hesaplanan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, c-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 10/2-4'e göre hesaplanan 25.000,00-TL ücreti vekaletin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine, C-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... Esas sayılı davası yönünden;
1.Davacı ... ... için 600.758,66 TL tazminatın iş bu davamıza konu edilen 133.761,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi (kaza tarihi) olan 21/08/2013 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ... Sigorta AŞ'den (davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 31.700,00 TL ile sınırlı olmak ve dava tarihi olan 10/07/2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile) müteselsilen tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, tazminat miktarının mahkememizin 2014/... Esas sayılı dosyasında hükmolunan tazminat ile tahsilde tekerrür olmamak üzere her iki davadaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
2.Davacı ... ... tarafından ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın teminat limitinin tüketilmiş olması nedeniyle reddine,
3.Davacı ... ...'in manevi tazminat isteminin Kısmen Kabulü ile 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4.Davacı ... ... için 3.757.652,76 TL tazminatın iş bu davamıza konu edilen 458.005,33 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi (kaza tarihi) olan 21/08/2013 tarihinden işleyecek yasal faizi ile, birlikte davalılar ... ..., ... Sigorta AŞ ( davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 198.200,00 TL ile sınırlı olmak ve dava tarihi olan 10/07/2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile) ve ... Sigorta AŞ'den (davalı ... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti olan 185.568,63 TL ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihi olan 25/07/2014 tarihinden işleyecek yasal faizi ile) müştereken ve müteselsilen tahsiline,
5.Davacı ... ...'nın manevi tazminat isteminin kabulü ile 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine,
6.Maddi tazminat talebi için; a-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 40.423,56-TL ilam harcından peşin alınan 10.335,22-TL'nin (245,22-TL peşin harç+10.090,00-TL ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 30.088,34-TL ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, [davalı sigorta firmaları yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere(... Sigorta ... Sigorta ile birleşmiştir)] b-Davacılar tarafından yatırılan 245,22-TL peşin harç, 31,40-TL başvuru harcı, 10.090,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.366,62-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar tarafına verilmesine, [davalı sigorta firmaları yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere(... Sigorta ... Sigorta ile birleşmiştir)] c-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 92.764,97-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar tarafına verilmesine, [davalı sigorta firmaları yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere (... Sigorta ... Sigorta ile birleşmiştir)] ç-Davalı ... Sigorta yönünden dava dilekçesinde 1.000,00-TL talep edildiği, ıslah dilekçesinin ise sigorta poliçe limitleri içerisinde yapıldığından 1.000,00-TL ücreti vekaletin davacılardan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafına verilmesine,
7.Manevi tazminat talebi için; a-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 3.415,50-TL ilam harcının davalı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına, b-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacılar tarafına verilmesine, c-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 10/2-4'e göre hesaplanan 20.000,00-TL ücreti vekaletin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine, D-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı davası yönünden;
1.Davacı ... ... için 600.758,66 TL tazminatın iş bu davamıza konu edilen 62.670,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi (kaza tarihi) olan 21/08/2013 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine,
2.Davacı ... ... için 3.757.652,76 TL tazminatın iş bu davamıza konu edilen 558.057,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının, temerrüt tarihi (kaza tarihi) olan 21/08/2013 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'den tahsili ile anılan davacıya verilmesine,
3.Davacı ... ... tarafından ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle ayrı ayrı usulden reddine,
4.Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 42.401,94-TL ilam harcından peşin alınan 2.120,10-TL'nin mahsubu ile bakiye 40.281,84-TL ilam harcının davalı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5.Davacı tarafından yatırılan 2.120,10-TL peşin harç ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.200,80-TL'nin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 97.109,24-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacılar tarafına verilmesine,
7.Davalı sigorta şirketleri yönünden kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.13/4 göre hesaplanan 30.000,00-TL ücreti vekaletin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı sigorta şirketleri tarafına verilmesine,
8.Davacılar tarafından yapılan 99,50-TL yargılama giderinin davalı ...'dan tahsili ile davacı yana verilmesine,
9.Davalı ... tarafından yapılan 20,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile iş bu davalıya verilmesine,
E- Davacılar ... ... ve ... ...’e yargılama sırasında mahkememizin 07/11/2023 ara kararı ile yapılan, davalı sigorta şirketleri ... Sigorta ve ...
Sigorta A.Ş.'nin her birinden 50.000'er TL olmak üzere toplam 100.000,00-TL'nin mahkememizce hükmedilen tazminattan mahsubu ile hükmün icrasında dikkate alınmasına, F- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. Başkan ...
(e-imzalıdır)
Üye ...
(e-imzalıdır)
Üye ...
(e-imzalıdır)
Katip ...
(e-imzalıdır)
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”