Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

Davacı vekili 01/04/2022 tarihli dilekçesiyle; 01/06/2021 tarihinde davalı ...'in sevk ve iaderesindeki ... plakalı aracı ile davacı ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza esnasında davalının geçiş önceliğine uymaksızın davacı müvekkiline çarptığını, bu kaza nedeniyle davalı yanın %100 kusurlu olduğunu, kaza gerçekleşene kadar geçen süre içerisinde müvekkili aracının herhangi bir değişen parçasının dahi olmadığını, ancak kaza neticesinde ikinci el piyasa rayiçlerine göre değer kaybı yaşadığını, müvekkilinin araçta meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması için davalı ... şirketine 28/09/2021 tarihinde mail yolu ile ve 29/09/2021 tarihinde posta yoluyla başvuru yapıldığını ancak sigorta şirketinin zararlarını karşılamayı kabul etmediğini, davalının sebebiyet verdiği kaza nedeniyle 01/06/2021 tarihinden 26/06/2021 tarihine kadar aracın bakımı için serviste kaldığını ve bu süreçte 16 gün boyunca araçsız kaldığını, izah edilen tüm bu nedenlerle müvekkilinin aracındaki değer kaybı için şimdilik 750 TL.'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, araçtan mahrum kalınan süre boyunca kullanılmamasından doğan zarara ilişkin şimdilik 250 TL.'nin davalı ...'tan kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsil edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 29/02/2024 tarihinde Mahkememize değer artırım dilekçesi sunmuş, dilekçesinde özetle; davacı müvekkili için araç değer kaybı 3.750 TL. Araç mahrumiyet tazminatı olarak 4.320 TL. olmak üzere toplam dava değerini 8.070 TL'ye yükselttiklerini, bu miktarın 3.750 TL'sinin mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek şekilde müştereken ve müteselsilen alınmasına, geri kalan 4.320 TL'sinin mevduata uygulanan en yüksek faizi ile kaza tarihinden itibaren işleyecek şekilde davalı ...'tan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilince mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacının değer kaybı ödemesinin yapıldığını, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, müvekkili şirketin yalnızca gerçek zarar ile sorumlu olup kaza tarihinde alınan rapora istinaden davacıya 2.322,57 TL değer kaybı ödemesi ve ... Sigorta A.Ş.'ye 21.153,39 TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, yapılan ödemelerin teminat kapsamında dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin yalnızca teminat limiti ile sorumlu olduğunu, başvuran davacı tarafından ileri sürülen tazminat miktarının kabul edilebilir olmadığını ve başvuru konusu taleplerin kabul edilemeyeceğini, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddi gerektiğini, meydana gelen trafik kazası sebebiyle kazanç kaybı zararları sigorta şirketlerinden talep edilemeyeceğini, izah edilen tüm nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Mahkememizce Türkiye Noterler Birliğine, ...

Sigorta A.Ş.'ne Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, ilgili belgeler dosya içerisine incelenerek alınmıştır. Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğüne ve Meram İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ve davalı hakkında Sosyal ve Ekonomik durum araştırması yapılmış alınan belgeler dosyamız arasına konulmuştur.

Mahkememizce ... Turizm A.Ş.'ne müzekkere yazılarak meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı aracın serviste kaldığı sürenin ve ikame araç tahsisi süresini gösterir evrakların bir sureti istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.

Dosya bilirkişiler ... ve ... tevdi edilmiş bilirkişilerce düzenlenen raporda özetle; Dava konusu araç üzerinde 01.06.2021 tarihli kazasına ilişkin reel piyasa şartlarında 3.750,00.TL değer kaybı meydana geldiği, Ayrıca dosyada, Davalının sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle 01.06.2021 tarihlerinde muadil bir aracın 15 günlük ve aylık kirasının 300 tl değerinde olduğu varsayılarak araç mahrumiyet tazminatı olarak 16 gün X 300 tl = 4.800,00 tl hesaplanarak bu toplam rakamdan ödenecek araç mahrumiyet tazminatını bulmak için aracı yıpranma amortismanı ve araç şahısta olmuş olsaydı harcayacağı benzin giderleri için %10 düşüldüğünde ödenecek tazminat miktarının 4.320,00 tl olarak hesaplandığını görülmüştür. Aynı bilirkişilerce 09/02/2024 tarihinde düzenlenen ek raporda özetle; huzurdaki dosyada değeri 150.000,00 TL. olan araçta oluşacak hasar oranı olan %2 oranını uygulandığında oluşacak araç değer kaybı 3.750,00 TL. Olduğunu, bu nedenle araç değer kaybı olarak yapılan hesap üzerindeki 3.750,00 TL. miktarında herhangi bir değişiklik olmadığını, davacı vekili araç mahrumiyet hesaplamalarına da %10 yakıt gideri düşülmesine itiraz edilmiş ise de; Burada hesaplanan araç mahrumiyeti hesabından %10 düşülmesinin nedeni yalnız yakıt değil aracın tamirde kaldığı süre içindeki, amortisman payı, yıpranma payı, bakım ve sarf giderleri, sigorta masrafları gibi bir yıl için yapılan masrafların yaklaşık bir oranı olduğundan genel kabul görmüş bir sektör teamülü olduğunu, 4.320,00 TL olan araç mahrumiyeti tazminatı hesabındaki kanaatin de aynı kaldığını raporda bildirmişlerdir.

Sigorta Bilirkişi ... tarafından 08/06/2024 tarihinde ek rapor düzenlenmiş, düzenlenen ek raporda özetle; araç için bu poliçe nedeniyle sigorta şirketinden alınabilecek araç değer kaybı rakamı 3.750,00 TL olduğunu,

Davacı tarafa sigorta şirketi tarafından daha önce ödenen 2.322,57 TL, araç değer kaybı ödemesi raporda hesaplanan 3.750,00 TL'den düşürüldüğünde davacının talep edebileceği bakiye araç değer kaybı 1.427,43 TL olarak hesaplandığını rapora derç etmiştir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir. Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur. 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'un tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 3.750,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde, davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağının 1.427,43 TL olduğu, yine davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının 4.320,00 TL olduğu, değer kaybından kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç işleteninin sorumlu olduğu, davalı ... şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı sonucuna varılmış, davacının rapor ile tespit edilen değerlerler üzerindeki talebi dikkate alınarak değer kaybı talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, mahrumiyet zararı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 02/12/2021 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de; 2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 28/12/2021 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacının değer kaybına yönelik davasının KISMEN KABULÜ ile; 01/06/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 1.427,43 TL maddi tazminatın davalı ... şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak, davalı ... Şirketinden 01/04/2022 tarihinden, diğer davalı ...’tan 01/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2.34BOD258 plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 4.320,00 TL maddi tazminatın davalı ...’tan 01/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile, DAVACIYA VERİLMESİNE,

3.Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 5.747,43 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 427,60 TL. Maktu karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL. harcın mahsubu ile kalan 346,90 TL. harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş'nin 247,06 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 201,70 TL. yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 80,70 TL. Başvuru harcı gideri, 571,90 TL. Keşif harcı gideri, 3.691,50 TL. posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.344,10 TL. Yargılama giderinin kabul olunan miktar üzerinden hesaplanan 3.093,85 TL.'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş'nin 2.203,40 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 1.250,24 TL.'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (kabul edilen dava değerinin 5.747,43 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 5.747,43 TL. nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...Ş'nin 4.093,26 TL ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,

7.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (reddedilen dava değerinin 2.322,57 TL. olduğunun kabulü ile) davalı ... vekili için 2.322,57 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.360 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

9.Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine, Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/10/2024 Katip ... Hakim ... Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.