2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ... sayılı kanun gereğince devredilen ... yasası gereği ... de müvekkili ... ve davalılar arasında yapılan hizmet alım ihaleleri kapsamında görev yapan dava dışı ... ... ile ... tarihleri arasında ... şirketinde göreve başladığını ve ... ile ... tarihleri arasında ...'de son olarak ... ile ... tarihleri arasında ...'de görev yapar iken emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, ... de bünyesinde görev yapan ... 'nın Emekliliğe hak kazanmış olmasından dolayı davacı ... yapmış olduğu yazılı başvuru sonucunda ...’nın bilgisi dahilinde bu kişiye ... bir ödeme planı hazırlandığı ve ... tarihinde ... kıdem tazminatı tutarı olan ... TL ödenmesi için ... kıdem tazminatı hesaplama cetveli ve harcama talimatı ile birlikte sunulmuş olup, birinci taksidi olan ... TL tutar ... tarihinde ikinci taksidi olan ... TL tutar ise ... ...'na ait ... nolu hesabına ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçiye ... tarafından ödenen bedellerin, işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan ... TL kıdem tazminatı tutarının davalılardan alınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ve davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacı tarafın açmış olduğu dava rücuen tazminat davası olduğunu yasal süresinde açılmadığını, davacı ... tarafından rücu konusu olaya ilişkin yapılan ödemelerin miktarına ve sebebine itiraz ettiklerini, sözleşme hükümlerinde işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olduğuna ve davacının rücu hakkı olduğuna dair bir düzenleme bulunmadığını, yerleşik içtihatlar gereği yapılan ödemenin % 50 sini talep edebileceği, müvekkili şirket ve davacı ... arasında iş bu davaya konu edinilen sözleşmenin imza tarihi itibarı ile yürürlükte olan mevzuat gereği taraflarına rücu edilemediğinden davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Davacı vekili tarafından ihale sözleşmeleri genel şartnameler, ödeme belgesi, delil olarak sunulmuş, mahkememizce işçinin sigorta sicil dosyası, ihale dosyası celp edilmiş, davalı alt iş verenlerden işçinin işyeri özlük dosyası istenmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır. Dava, davacı ... asıl iş veren olarak dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının davalı alt işveren şirketlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir. Dava, sözleşmesel sorumluluğa dayalı olup, ödeme tarihlerinden itibaren yasal 10 yıllık genel zaman aşımı süresi geçmediğinden bir kısım davalıların zaman aşımı itirazı reddedilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan ... raporda özetle; Dava dışı işçinin hak ettiği kıdem tazminatı hesabının, yasa gereği dava dışı işçinin toplam çalışma süresi ile son maaşı üzerinden yapıldığını, ancak, son işverenin davacı olduğu ve bazı işverenlerin davada taraf gösterilmediği için, öncelikle dava dışı işçinin son maaşı ile davalı şirketlerdeki çalışma süreleri üzerinden, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumlu olduğundan, işçiye ödenecek olan kıdem tazminatının bu doğrultuda hesaplandığını, davacı ... tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sorumlu olduğu, dava dışı işçiye yapılan ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ... TL olmak üzere toplam ... TL ödeme nedeniyle, davalı alt işverenlerin dönemine isabet eden tutarların toplamının ... TL olduğu, ancak davacının talebi ile bağlı kalınarak ... TL ile davalıların bu tutar kapsamında sorumluluk tutarlarının hesaplandığı görülmüştür.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/1052 Esas, 2020/2581 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacı, dava dışı ... isimli işçinin emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, idareye yapmış olduğu yazılı başvuru sonucunda dava dışı işçiye kıdem tazminatı olarak toplamda ... TL ödediklerini, dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı döneme ilişkin sorumlulukları olan toplam ... TL kıdem tazminatının tahsili için dava açtığı, davalılar ise sorumluluğun davacıya ait olduğunu savunmuş, ayrıca 4857 sayılı yasanın 112.maddesine eklenen fıkra sebebiyle kıdem tazminatından davacı asıl işverenin sorumlu olduğunu belirtmişlerdir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın sorumlu olacağına ve sorumluluğun hangi oranda olduğuna ilişkindir. Bir kısım davalılar 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca işçilik alacaklarından asıl iş verenin sorumlu olduğunu belirtmişler ise de, ilgili düzenleme işçiyi korumak amaçlı getirilmiş bir düzenleme olup, asıl işverenin bu sorumluluğu sadece işçiye karşıdır. Eldeki davada ise, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Diğer taraftan 7166 sayılı yasa ile 4857 sayılı kanunun 112.maddesine getirilen 6. Fıkra ile sözleşmede açıkça yazılmadığı sürece kıdem tazminatı konusunda asıl işverenin alt işverene rücu edemeyeceği düzenlenmiş ise de ilgili maddede açıkça belirtildiği üzere bu hususun ... tarihinden sonra imzalanacak sözleşmeler için geçerli olduğu, somut olayda davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin bu tarihten önce olup ilgili yasa hükmünün uygulanamayacağı, kaldı ki Anayasa Mahkemesi'nin ... tarihli ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile ilgili fıkranın iptal edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin ... Maddesi atfıyla sözleşmelerin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin ..., ..., ... ve ...maddeleri ile birim fiyat sözleşmesinin ... maddesindeki düzenlemeye göre işçiye ödenecek olan tazminatlardan davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu, bu düzenleme gereği yüklenicilerin, davacı tarafından ödenen tüm tazminattan sorumlu olduklarının kabulü gerektiği, kıdem tazminatından her bir işverenin işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumlu olduğu ve yukarıda açıklandığı üzere işbu rücu davasında işçinin aldığı son ücrete göre hesaplama yapılması gerektiği, bu doğrultuda hazırlanan ve denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olması nedeniyle dikkate alınan bilirkişi raporunda belirtilen ... TL den davalılar alt yüklenici ... / ... ... nın sorumlu olduğu anlaşılmış, ancak davacının talebi ile bağlı kalınarak ... TL yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, davacı ödeme tarihinden itibaren faiz isteyebileceğinden hükmedilen tutarlara ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜ ile; ... TL alacağın ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... / ...'den alınarak davacıya verilmesine,

2.Alınması gerekli ... harçtan peşin alınan ... harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3.Davacı tarafça yapılan ilk dava masrafı ... TL, tebligat gideri ... TL, bilirkişi ücreti ... TL olmak üzere toplam ... TL yargılama gideri ve peşin olarak alınan ... TL harç olmak üzere toplam ... TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

5.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar tarafın yokluğunda HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı. 21/11/2024 Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim ... ✍e-imzalıdır