1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... sayılı Kanun gereğince devredilen ... yasası gereği ...de görev yapan ..., ... ile ... tarihleri arasında ... şirketinde göreve başladığını, ... ile ... tarihleri arasında ... şirketinde, ... ile ... tarihleri arasında ... şirketinde, ... ile ... tarihleri arasında ... şirketinde, ... ile ... tarihleri arasında ... ve son olarak ... ile ... tarihleri arasında ...'de görev yapar iken Emekliliğe hak kazanmasından dolayı görevinden ayrıldığını, ... bünyesinde görev yapan ... tarihinde Emekliliğe hak kazanmış olmasından dolayı ... yaptığı yazılı başvuru sonucunda ... tarafından ...’nın bilgisi dahilinde bu kişiye bir Ödeme Planı hazırlandığını ve ... tarihinde ... Kıdem Tazminatı tutarı olan ... TL ödenmesi için İşçi Hizmet Cetveli, Kıdem Tazminatı Hesaplama Cetveli ve Harcama Talimatı ile birlikte sunulduğunu, birinci taksiti olan ... TL tutar ... tarihinde ikinci taksiti olan ... TL tutar ise ... tarihinde ...’a ait ... nolu hesabına ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçiye ... tarafından ödenen bedellerin, işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan ...-TL kıdem tazminatı tutarlarının rücuen tahsiline ilişkin işbu davayı açma zorunluluğumuz doğduğunu, davalıyla yapılan sözleşmelerde “yüklenici firmanın sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” düzenlenmiş, Hizmet Alımı Genel Şartnamesi kapsamında da yasa tüm sorumluluğun yüklenicide olduğunun belirtildiğini, bu nedenlerle; davalı şirketlerin ihale mevzuatı gereğince hizmet alımı yaptığı, ihale konusu işi yerine getirmek için işçi çalıştırdığı, çalışan işçilerin alacaklarından ve tazminatlarından da ihaleyi alan ve işi yapan davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, müvekkili ... ihale bedelinin ödenmesinden başka bir sorumluluğu bulunmadığını, eğer davalı şirketler kendi hisselerine düşen işçinin hak ve alacalarını ödemiş olsalar müvekkili ... bu tazminatları ve giderleri ödemek veya karşılamak durumunda kalmayacaklarını, işçinin herhangi bir hak kaybına uğramaması ve alacaklarını garanti altına alabilmesi için müvekkili ... davalı şirketlerin ödemesi gereken işçi alacaklarınıda ilgilisine ödediğini ve eldeki bu davayı acma zarureti hasıl olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava, hak ve alacak talep hakları saklı kalmak üzere; dava dışı ...'a ödenen ve dava dışı işçinin davalılarda çalıştığı döneme ilişkin sorumlulukları olan toplam ...-TL kıdem tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı şirketler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ile ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacı tarafın dava dilekçesindeki tüm iddia ve beyanları haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup davacının haksız ve dayanaksız işbu davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın yasal süresi içerisinde ikame edilmediğini, zaman aşımı def'ilerinin nazara alınmasını talep ettiklerini, müvekkili ...'nin adresi ...'da olduğunu yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, başından beri davacının işçisi olan dava dışı ... davacı ... nezdinde, davacı ... alınan ihale kapsamında; ...-... tarihleri arasında, müvekkil ... bünyesinde en son ...- TL brüt ücret ile çalıştığını, ... kodu(Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi) ile ihale bitimi dolayısı çıkışı yapıldığını, ...-... tarihleri arasında, müvekkili ... bünyesinde en son ...- TL brüt ücret ile çalıştığını, SGK ... kodu(Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi) ile ihale bitimi dolayısı çıkışı yapıldığını, dolayısı ile dava dışı işçinin işçilik alacaklarından da, başından beri işçinin esas işvereni olan davacının sorumlu bulunduğunu, bu nedenle de başından beri asıl ve gerçek işveren olan davacının işçi alacaklarına ilişkin gerek müvekkili şirketlere, gerekse diğer davalılara rücu hakkı bulunmadığını, gerek müvekkili şirketler ile gerekse diğer davalılarla imzalanan ihale sözleşmeleri incelendiğinde aslında ihale konusunun iş değil işçi olduğu açıkça görüldüğünü, sözleşmede yaptırılacak ihale ile üstlenilen belirli bir iş bulunmayıp sözleşme esasen kuruma işçi teminine yönelik olduğunu, gerçekte davacı ile müvekkili şirketler arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinden dahi söz edilemeyeceğini, işçi işe başladığı günden beri aslında davacının işçisidir, dolayısıyla müvekkili şirketler ile davacı arasında yapılmış olan sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabulü gerektiğini, müvekkillerinin işverenliği maalesef aslında yasadaki boşlukların ... tarafından kullanılması sonucu ortaya çıkan “muvazaalı” bir durum olduğunu, bu durumda gerçek işveren davacı olup müvekkillerinin işveren dahi sayılmaması gerektiğini, işçi alacaklarından da esasen asıl işveren olan kurumların sorumlu olması gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, müvekkilleri yönünden davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ile ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

Mahkemenizde açılan dava yasal dayanaktan yoksun olduğunu reddi gerektiğini, davacı tarafın açtığı dava rücuen tazminat davası olduğunu yasal süresinde açılmadığını, davacı ... tarafından rücu konusu olaya ilişkin yapılan ödemelerin miktarına ve sebebine itiraz ettiklerini, müvekkili şirket ve davacı ... arasında iş bu davaya konu edinilen sözleşmenin imza tarihi itibarı ile yürürlükte olan mevzuat gereği taraflarına rücu edilemeyeceğini, kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sözleşmesi sona eren alt işveren personellerinin kıdem tazminatının ilgili üst işveren ... tarafından ödeneceği düzenlemesi getirildiğini, söz konusu kanun düzenlemesine uyum sağlanması amacı ile Kamu İhale Genel Tebliğinde de değişikliğe gidildiğini, Kamu İhale Genel Tebliğinde, zikredilen yasa değişikliği öncesinde sözleşme ve genel giderler maddesinde %4’lük işveren maliyetinin içinde kıdem tazminatı da gider kalemi olarak yer aldığını, ancak kıdem tazminatının ... tarafından personellere ödeneceğine dair İş Kanunundaki yasal düzenlemeden sonra anılan yasal düzenleme ile uyum sağlanması amacı ile kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ibaresi Kamu İhale Genel Tebliğinden çıkarıldığını, görüldüğü üzere ... tarihinde kıdem tazminatının üst işveren ... tarafından ödeneceğine ilişkin kanun değişikliğinin hemen akabinde ... tarihi itibari ile geçerli olmak üzere Kamu İhale Genel Tebliğinin sözleşme giderleri ve genel giderler tanımından da kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ibaresinin çıkartıldığını, sözleşme hükümlerinde işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin sorumlu olduğuna ve davacının rücu hakkı olduğuna dair bir düzenleme olmadığını, bu sebeplerle yasal dayanaktan yoksun davanın reddini ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya SGK ya müzekkere yazılarak dava dışı işçi ...'ın tüm işverenlerini gösterir belgeler (işe giriş-çıkış kayıtları ve emeklilik kayıtlarını da gösterir şekilde) ile hizmet dökümü celp edilmiş,

Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ...'a ödenen ... TL kıdem tazminatının davalılardan rücuen tahsilinin talep edilip edilemeyeceği, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, davalılar ... ve ...'inin Mahkememizin yetkisine yapmış oldukları itirazın yerinde olup olmadığı taraflar arasında ihtilaflı olup,

HMK 17.maddesi uyarınca davalılar ... ve ...'inin Mahkememizin yetkisine yapmış oldukları itirazın reddine karar verilerek, Dosyanın işçi alacaklarında hesap uzmanı bilirkişiye tevdi ile; davacının davalılardan rücuen tahsilini talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesi istenmiştir. Hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "Davacının davalılardan talep edibileceği tam sorumluluk toplam tutarı ... TL olarak hesaplanmış olup; ... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ...,... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) ... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ..., ... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) ... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ..., ... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) ...-... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ...,... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) Davalıların ½ oranında sorumluluğunun bulunduğunun kabulü halinde, davacının davalılardan talep edibileceği ½ sorumluluk toplam tutarı ... tl olarak hesaplanmış olup; ... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ...,... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) ... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ...,... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) ... ... TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ...,... TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) ...-... ...TL (... TL faiz başlangıç tarihinin ...,.. TL sininin faiz başlangıcının ... olacağı) tutarlarından sorumlu olabileceklerini" bildirmiştir.

Bilirkişi raporunun tanziminden sonra dosyada eksik olan genel şartnamenin bir örneği davacı vekili tarafından dosyaya sunulmuştur. Toplanan deliller ve tüm dosya mündericatının tetkikinden; Yüklenicilerin ihale kapsamı iş tanımlarının, ... hizmetlerden oluşan ... işlerinin yapılmasına ilişkin hizmet alım ihalesi olduğu, davacı ... tarafından ibraz edilen ödeme dekontları ile davacıya ödenen kıdem tazminatı tutarının tablo halinde dava dilekçesi ekinde ibraz edildiği, dava dosyasına sunulan hizmet alım sözleşmeleri ve ihale dokümanlarının incelenmesinde; İhale kapsamı iş çerçevesinde ihaleyi alan firmaların ; ... sözleşmelerin ... md.sinde; yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin genel bir düzenleme yapılmış olduğu,“Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” düzenlemesinin mevcut olduğu, genel şartnamenin altıncı bölümünde çalışanların özlük hakları için yapılan düzenleme ile yüklenicilerin sorumluluk altında girdikleri görülmüştür. Dava dışı işçi ... hizmet cetveli, incelenmiş adı geçenin aşağıda tablo halinde gösterilen sürelerde yüklenici firmalar emrinde çalıştığı,...-... tarihleri arasında çalıştığı, işten çıkış kodunun “emeklilik” olarak gözüktüğü belirlenmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Bu doğrultuda ve Yargıtay 23.HD.nin emsal kararlarında belirttiği: "İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İş veren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. " ilkeler doğrultusunda hazırlandığı belirlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Toplam ... TL rücu alacağı için açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE;

*... TL'nin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,

Alacağın ... TL'lik kısmına ... tarihinden, ... TL'lik kısmına ... tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, *... TL'nin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, Alacağın ... TL'lik kısmına ... tarihinden, ... TL'lik kısmına ... tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, *... TL'nin davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, Alacağın ... TL'lik kısmına ... tarihinden, ... TL'lik kısmına ... tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, *... TL'nin davalı ... ile davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine Alacağın ... TL'lik kısmına ... tarihinden, ... TL'lik kısmına ... tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

2.Davacının fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3.Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın; ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin davalı ... ile davalı ...'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4.Davacı tarafından yatırılan ... TL başvuru, ... TL peşin harç olmak üzere toplam ... TL'nin ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin ... ile ...'den alınarak davacıya verilmesine

5.Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat, posta, müzekkere gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan ... TL'den; ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin ... ile ...'den alınarak davacıya verilmesine, ... TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin ...'den, ... TL vekalet ücretinin ...'den, ... TL vekalet ücretinin ...'den, ... TL vekalet ücretinin ... ile ...'den alınarak davacıya verilmesine,

7.Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara (... TL'sinin davalı ..., ... TL'sinin davalı ..., ... TL'sinin davalı ..., ... TL'sinin davalı ... ile ...) verilmesine,

8.Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca iadesine,

9.Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabulucu ücretinin, ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin davalı ... ile ...'den, ... TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere (reddedilen kısım yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere) verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.26/11/2024 Katip ...