. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

Davacı vekili 12.10.2023 tarihli dilekçesiyle; davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı araca, davalı sigorta şirketine sigortalı olan ... plaka sayılı aracın sol ön taraftan vurduğunu, aracın bu kaza sebebiyle on gün serviste kaldığını, davalı şirketin değer kaybı olarak 10.07.2023 tarihinde 3.000,01 TL ödeme yaptığını, bu nedenlerle müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı ile aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle mahrum kalınan kar kaybı karşılığı olarak daha sonra artırılmak üzere şimdilik 500,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 01.07.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; değer kaybı tutarını16.999,99 TL, mahrumiyet bedeli tutarını 2.500,00 TL olmak üzere toplam 19.499,99 TL yükselttiğini beyan etmiştir.

Davalı vekili 08.11.2024 tarihli cevap dilekçesiyle; alacak miktarının belirlenebilir olmasına rağmen belirsiz alacak davası açıldığı, mahkemenin yetkisiz olduğu, değer kaybı ödemesi ile başvuranın zararının karşılandığını, fazlaya dair haksız ve kötü niyetli taleplerin reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.10.2023 tarihli ve E:... , K:... sayılı görevsizlik kararı üzerine dosyası Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce ... Sigorta Anonim Şirketine, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine müzekkereler yazılmış, gerekli bilgi ve belgeler incelenmek suretiyle dosyamız arasına konulmuştur. Dosya Mahkememizce kusur ve zarar tespiti yönünden rapor aldırılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişiler ... ve ... 24.05.2024 tarihli raporlarında özetle; ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK madde 57/1-C (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda soldaki aracın, sağdan gelen araca geçiş hakkını vermemesi, "Kontrolsüz kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymamak") kural ihlali olup %100 (yüzdü yüz) oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı otomobil sürücüsü ... bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığı; ... plakalı aracın kaza tarihindeki değer kaybı tutarı bakiye miktarının 16.999,99 TL olduğu, mahkumiyet bedeli tutarının 2.500,00 TL olduğu kanaati bildirilmiştir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir. Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur. 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı davalı araç sürücüsü ... tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 20.000 TL tutarında değer kaybı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde, davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağının 16.999,99 TL olduğu yine davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının 2.500,00 TL olduğu, değer kaybından kaynaklı zarardan davalı sigorta şirketinin müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı sonucuna varıldığından davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından 04/10/2023 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de; 2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 04/10/2023 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir. 6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE; 27/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 16.999,99 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak, davalı ... Sigorta Şirketinden 13/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2.Davacının Mahrumiyet Zararına Yönelik Tazminat Davasının REDDİNE,

3.Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 16.999,99 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 1.161,26 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 594,32 TL. harcın mahsubu ile kalan 566,94 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 594,32 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 269,85 TL. Başvuru harcı gideri, 5.000 TL. Bilirkişi ücreti, 125 TL. Posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.394,85, TL. Yargılama giderinin kabul olan miktar üzerinden hesaplanan 4.703,20 TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 16.999,99 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 16.999,99 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (Reddedilen dava değerinin 2.500 TL. olduğunun kabulü ile) davalı vekili için 2.500 TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.120 TL. yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

9.Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine, Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12.11.2024