7. Hukuk Dairesi
7. Hukuk Dairesi 2013/10166 E. , 2013/17359 K.
"İçtihat Metni"Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava Türü : Alacak
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazının reddine.
2.Davacı, davalıya ait işyerinde çalışmakta iken fazla çalışma, hafta ve genel tatil zamlı ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek bazı işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir. Davalı, davacının vardiyalı şekilde 08:00-15:00 ya da 15:00-23:00 saatleri arasında haftanın 6 günü çalıştığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davacının haftanın 1 günü çalışmadığı hafta tatilinin işveren tarafından kullandırılmış olduğu, bunun karşılı bir diğer gün çift vardiya çalışılmış olsa dahi bunun hafta tatili çalışması olarak değerlendirilemeyeceği, fazla mesai süresinin hesaplanmasına eklenmesi gerektiği, gerekçesi ile hafta tatili alacağı talebinin reddine, fazla çalışma ve genel tatil alacağı isteklerinin ise kabulüne karar verilmiştir.
Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesine göre haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır. Anılan Yasanın 63 üncü maddesinde ise, “Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir” şeklinde kurala yer verilmiştir.
Haftalık iş süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlenmesi mümkündür. Bu halde haftalık çalışma süresini aşan kırkbeş saate kadar olan çalışmalar ise 4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılmıştır. Fazla sürelerle çalışma halinde denkleştirmeye gidilip gidilemeyeceği Kanunda açıkça düzenlenmemiştir. Bununla birlikte denkleştirme esasının kabul edildiği 63 üncü maddede “haftalık normal çalışma” süresinden söz edildiğine göre, tarafların kırkbeş saatin altında haftalık çalışma süresi belirlemeleri halinde, denkleştirmenin kararlaştırılan haftalık çalışma süresine göre yapılması gerekecektir. Günlük çalışma süresinin onbir saatten fazla olamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğinden, tespit edilen fazla sürelerin denkleştirmeye tabi tutulmaması, onbir saati aşan çalışmalar için zamlı ücret ödenmesi gerekir.
Yine işçilerin gece çalışmaları Yasanın 69 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca günde yedibuçuk saati geçemez. Yasada belirtilen bu süre günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa dahi, günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir
Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının çalışmasının haftanın 5 günü 07:00-15:00 , 1 günü ise 07:00-24:00 arası; ikinci hafta 13:00-24:00 arası 5 gün 1 gün ise 07:00-24:00 saatleri arası olduğu, bir hafta haftalık (5 gün x 7,5 =37,5 saat + 15,5 saat)= 53 saat ,izleyen hafta (8,5 x 5 gün==42,5 saat + 15,5 saat)= 58 saat çalıştığı belirlendikten her bir hafta çalışma süresinden 7,5 saati hafta tatili olarak çıkartılıp birinci haftada 5 saat, ikinci haftada ise 5,5 saat fazla çalışma yapıldığı esas alınarak 2.162,05 TL fazla mesai ücreti ile, fazla çalışılan 7,5 saat için ise ayrıca 5.302,35 TL hafta tatili ücreti hesabı yapıldığı görülmektedir.
Mahkemece davacının haftada 1 gün 07:00-24:00 arası 2 vardiyalı olarak çalıştığı günlerdeki çalışmalarının hafta tatili olmadığının kabulü doğru ise de bu ikinci vardiyadaki çalışmanın fazla çalışma olarak hesaba dahil edilerek sonuca gidilmesi gerekirken fazla çalışma ücreti alacağının eksik hesaplanması hatalı olmuştur. O halde davacı vekilinin bu yönlere ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.