. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Müvekkil ...’ın şoförü ve maliki olduğu ... plakalı araç ile ...’e ait ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... Belediye Başkanlığı'na ait ... plakalı araç arasında 23/02/2022 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, iş bu kaza nedeniyle müvekkilinin aracının hasar gördüğünü, bu kaza nedeniyle müvekkilinin aracının uğramış olduğu "Değer Kaybı" ile aracın onarım süresince çalıştırılamamasından kaynaklanan "Araç Mahrumiyet Bedelinin" faiz ve ferileriyle birlikte müvekkiline ödenmesi için ... plakalı araçta meydana gelen “Değer Kaybı” talebi yönünden HMK m.107 uyarınca toplanacak delillerle belirli hale gelmesi akabinde talep artırımında bulunabilmek üzere şimdilik 100,00-TL belirsiz alacağın tüm alacak miktarı bakımından, işleten ve sürücüler yönünden olay tarihinden, davalı sigorta şirketleri yönünden sigorta limitleri aşılmamak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile ödenmesini, “Araç Mahrumiyet Bedeli” talebi yönünden HMK m.107 uyarınca toplanacak delillerle belirli hale gelmesi akabinde talep artırımında bulunabilmek üzere şimdilik 100,00-TL belirsiz alacağın tüm alacak miktarı bakımından olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Belediye Başkanlığı, ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekilinin cevap dilekçesinde özet olarak; dosyada mevcut kaza Konya Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce düzenlenen 23/02/2022 tarihli kaza tespit tutanağında müvekkiline ait ... plakalı aracın kural ihlalinin bulunmadığını, hasara ilişkinde müvekkiline ait aracın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacı tarafın iddia ettiği gibi davacı tarafın aracında ağır hasarın bulunmadığını, bu hususta mesuliyet ekspertiz raporunda da bu şekilde yer aldığı, davacıya ait aracın ticari gelir getiren bir araç olmadığı, hususi özel bir araç olduğu, davacının tamir süresinde araç kiralamadığı anlaşıldığı bu sebeple araç mahrumiyet bedeline ilişkin talibinin de hukuk aykırı olduğu, davacı tarafın araç kullanamamasından kaynaklanan maddi zararlarını da ispat edemediğini, talep edilen hususların kusurlu olan diğer davalılar ile sigorta şirketinden talep edebileceğini, izah olunan sebeplerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özet olarak; davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi tarafından tespitini talep ettiklerini, itirazlarının baki kalmasıyla birlikte kabul anlamına gelmemesi kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihi esas alınmasını, davacı tarafa ait aracın işbu davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davacı yana ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması veya araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağını, aracın ağır hasar halinin olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydının bulunması halinde değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini, davacının kaza tarihindeki kasko sigortası bulunan sigorta şirketinden başka ödemeler alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının işbu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesini; ilgili hasar dosyasının celbini talep ettiklerini, müvekkil şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine karar verilmesini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini, aksinin kabulü halinde ise sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesini, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusuru olmadığı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özet olarak; huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkil şirkete iletilen dava dilekçesi ekinde olması gereken belgelerin yer almadığını, davanın esasına ve usule ilişkin itirazlarımızın sunulabilmesi için tüm delillerin ibrazının gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davaya konu değer kaybının davacıya ödendiğini, her halükarda değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlar ekinde yapılan değişikliğe göre yapılması gerektiğini, her halükarda dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak tazminat hesaplamasını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla olası yapılacak tazminat hesaplamasın da müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme poliçe teminat limitinden tenzil edilmelisini, itirazlarımız baki kalmak kaydıyla müvekkil sigorta şirketi temerrüde düşmediğini, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özet olarak; müvekkili Hüseyin'in pasif husumeti ve sorumluluğunun bulunmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığını, davacının dilekçesinde yer verdiği iddialarının kabulünün mümkün olmadığı gibi dikkat edilir ise dosya kapsamında iddiaları destekler hiçbir somut delilin de bulunmadığını, tarafların kusur durumunun henüz belli olmadığını, davacının belirttiği ağır hasara ilişkin iddiasının tespit edilemediğini, yine davacı tarafın, davaya konu kaza sonrasında aracının kullanılamaz hale geldiğini bahisle söz konusu aracını 1 ay kullanamadığını ileri sürerek araç mahrumiyet bedeli talep ettiğini, ancak gerek aracının sanayide 1 ay kalma sebebini, gerekse araçtaki maddi zararının neyden kaynaklandığını açıkça izah edememiş olup ispattan da yoksun bıraktığını, öncelikle usuli itirazlarının ön inceleme aşamasında değerlendirilmesini, devamında aleyhe açılmış bulunan davanın usul ve esastan ayrı ayrı nedenlerle reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ...'ın cevap dilekçesinde özet olarak; Davaya konu kazaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu kaza sebebiyle herhangi bir ağır hasarın oluşmadığını ve değer kaybının bulunmadığını, davacı tarafın aracın 1 ay süreyle kullanılmasından kaynaklı maddi zarara uğradığını ve araç mahrumiyet bedeli talep etmiş ise de aracın ne şekilde çalıştırıldığına ve maddi zararın nereden kaynaklığına dair açıklama yapamadığını, bu nedenle davaya konu kazanın davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden müvekkile ait aracın yaptığı kazalara ilişkin dosya bilgileri alınmış ve sigorta şirketinden hasar dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. 29/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile; kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurluğu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı, davacı ...'a ait araçta davaya konu meydana gelen kaza nedeniyle oluşan değer kaybının 15.000 TL olduğu ve yine aynı kaza nedeniyle oluşan mahrumiyet bedelinin 4.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekili 29/10/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile değer kaybı tazminatı istemini 13.999,00 TL'ye ve araç mahrumiyet tazminatı istemini 4.000 TL'ye yükseltmiştir.

Dava, tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir. Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır. Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek DEĞER KAYBI TAZMİNATI VE ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATI istemlerinde bulunmuştur. Davaya konu 23/02/2022 tarihli trafik kazasının davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpışması neticesinde meydana geldiği, kaza sonrasında taraflar arasında kaza tespit tutanağı düzenlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce tanzim ettirilen 29/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ile kazanın oluşumunda azanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurluğu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kural ihlalinin olmadığı ve kusurunun bulunmadığı, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı tespit edilmiştir.

Rapordaki bu tespitin kaza tespit tutanağındaki tespitlerle uyumlu olduğu, yine raporun dosya kapsamına ve olayın oluş şekline de uygun olduğu sonucuna varıldığından, mahkememizce söz konusu rapor hükme esas alınmıştır. 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

29/08/2024 tarihli bilirkişi raporları ile, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı tutarının 15.000,00 TL olduğu, davalı ... sigorta tarafından ödenen 1.001,00 TL düşüldükten sonra 13.999,00 TL olduğu ve davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının 4.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'ın tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 15.000,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme düşüldüğünde, davacının değer kaybı yönünden bakiye alacağının 13.999,00TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler dikkate alındığında poliçe kapsamında ... sigorta şirketinin sorumluluğu olduğu, yine davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının 4.000,00 TL olduğu, değer kaybından kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece ... plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı davacının talebinin de bu doğrultuda olduğu ancak kısa kararda bu durum sehven yanlış yazıldığı anlaşıldığından bu hususun gerekçeli kararda düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Yine davalılar ... Belediyesi ve ... Sigorta A.Ş. 'nın kazanın oluşumunda kusurlu olmamasından dolayı bu davalılar yönünden davanın reddine karar vermek gerektiğinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacının Davasının Kısmen Kabulüne;

-13.999,00 TL değer kaybı tazminatı ve 4.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 17.999,00 TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş'den (olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak ve sadece 13.999,00 TL değer kaybından sorumlu olmak kaydıyla) 23/02/2024 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ... yönünden 23/02/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, DAVALILAR ..., ... VE ... SİGORTA A.Ş.'DEN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA ÖDENMESİNE, -Davacının davalılar ... Belediye Başkanlığı ve ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik davasının REDDİNE,

2.Alınması gereken 1.229,51 TL harçtan, peşin ve tamamlama harcı ile birlikte alınan 731,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 497,94 TL eksik harcın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 387,28 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.000 TL. yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

4.Davacı tarafından yapılan 731,57 TL harç giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 568,98 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 427,60 TL harç gideri ve 5.378,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 5.805,60 TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 4.515,36 TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6.Davacının değer kaybı tazminatı talebi yönünden; - Davacı taraf kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve taktir olunan 13.999,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7.Davacının mahrumiyet bedeli tazminatı talebi yönünden; - Davacı taraf kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve taktir olunan 4.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8.Davalı ... Sigorta A.Ş. kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve taktir olunan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9.Davalı ... Belediye Başkanlığı kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T. uyarınca, tayin ve taktir olunan 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10.Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekilinin/ davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/11/2024