9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS-2013/10 KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali ve Menfi Tespit davalarının açık yargılamasının sonunda;

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalının 19/09/2012'de 22 adet Güneş Enerjisi Ölçüm İstasyonu malzeme alımı, kurulması ve bakımına dair sözleşmeyi akdetmiş olduğunu, davacının sözleşme hükümlerine uygun olarak her biri 7.700,00-EURO + KDV bedel ile toplamda 169.400,00-EURO + KDV karşılığında 22 adet güneş enerjisi ölçüm istasyonu kurmuş olduğunu, tüm kurulum ve kabul işlemlerinin yapılmasını ve istasyonların aktif hale getirilmiş olmasına rağmen davalı yanın sözleşmeden doğan bakiye borcunu ödemek istemidiğini, bu amaçla kendisine gönderilen 04/12/2012 tarih ve ... nolu faturayı da kabul etmemiş ve iade etmiş olduğunu, .... Noterliğinin 19/12/2012 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin istenmiş olduğunu, borç ödenmediğinden .... İcra Müdürlüğünün 2012/...

E. Sayılı dosyası ile icra işlemiş yapılmış davalı tarafın itiraz üzerine takibin durduğunu, ....

İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasında davalının itirazının iptalini, davalı hakkında %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; EPDK'nın Güneş Enerjisi Lisans başvurusu yapılması için yayınlanan tebliğe uygun 22 adet GES istasyon satın alınması ve satın alınan bu istasyonların kurulması işini davalınnı davacı yana verdiğini, EPDK tebliğnde belirtilen süre zarfında ve istenen özelliklerde olması konusunda da karşılıklı olarak mutabakat sağlandığını, EPDK tebliğinde yer alan en az 6 aylık ölçüm yapılmasınnı esas şart olduğunu, fakat davacı yanın bu şartı sağlamadığı gibi davalının siparişindeki şartalrı da yerine getirmediğini, sonunda siparişin iptal edilerek anlaşmanın da feshedilmiş olduğunu, davacı tarafından mahkemeye sunulan sözleşmenin değiştirilmiş olduğunu, davacı yan tarafından Meteoroloji Genel Müdürlüğünce Güneş Ölçüm İstisyonlarının kurulumunun kabulünün gerçekleştirildiğinin ifade edildiğini, ancak Meteoroloji Genel Müdürlüğünün davalı adına kabul yapan bir kurum olmayıp sadece kurulan İstasyonların konumunu ve özelliklerini kontrol eden bir kamu kurumu olduğunu, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün davacı yan ile hangi şartlarda hangi işleri anlaştığını bilemeyeceğini, bu nedenle de istasyonları teslim alması ve kabul etmesinin söz konusu olamayacağını, buradaki sorunun istasyonların Temeoroloji Genel Müdürlüğünce kontrolü olmayıp zamanıda işin yapılmaması, istisyonların ve siparişteki işlerin davalıya teslim edilmemiş olduğunu, davanın reddini, davalı aleyhine açılan icra takibinin iptalini, %20'den aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatını ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü. BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS-...KARAR SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; sözleşme gereğince sözleşme bedelinin yarısı tutarında ödenen avansın teminatı olarak kendilerine verilmiş olan teminat senedini tahsil etmek amacıyla ihbarname gönderildiğini, davalı yanca ciro edilen senedin teminat senedi olduğunun taraflar arasında akdedilen sözleşmede açıkça zikredildiğini, ancak davalı yanın buna rağmen senedi kendi bağlı olduğu şirketler grubuna ciro ederek takebi koymuş olduğu,

İİK 72/2 maddesi gereğince davacınnı telafisi imkansız bir zarar görmesinin engellenmesi amacıyla %15 teminat karşılığında davaya konu senet ile ilgili ihtiyatid tedbir karar verilerek icra takibinin dudurulmasını, davanın kabulü ile davaya konu senet yönünden davacının borçsuz olduğunun tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacıya verilen işin konusunun Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yayınladığı tebliğde düzenleyeceği ihale ile vereceği Güneş Enerjisi ile Elektrik Üretme lisansının alınması için gerekli şartlardan biri olan zamana bağlı ölçüm istasyonlarınnı kurulması olduğunu, verilen süre zarfında bu işin yapılarak bitirilmesi ve Meteoroloji Genel Müdürlüğünün tebliğnide belirtildiği özelliklere göre bu istasyonların kurularak elde edilen dataların ...'nün sistemine aktarlıması işi için altyapının oluşturulması olduğunu, davacı yanın sistemleri zamanında kuramamış olduğunu, GES istasyonlarını da davalıya teslim edemedğini, ayrıca GES istasyonlarındaki dataların değerlendirileceği WEB sitesinin de yapılarka davalıya teslim edilmemiş olduğunu, bu nedenle sözleşmenin davalının ...

21.Noterliği vasıtası ile gönderdiği 20/12/2012 tarih ... yevmiye nolu ihtarı ile feshedildiğini, davacı tarafından dava konusu edilen senet karşılığında davalı tarafından nakit paranın davacıya gönderilmiş olduğunu, davacının söz konusu senedin borçlusu olduğuna dair tespitini, davalının bu işten dolayı uğradığı her türlü zararların karşılanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü. DELİLLER VE GEREKÇE; Mahkememizin 24/12/2019 tarih, 2013/... Esas ve 2019/... sayılı kararında; "...

Taraflar arasında imzalanan 19/09/2012 tarihli sözleşme, makbuzlar, ihtarname, ihbarname, Güneş Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporları, sipariş, teklif, satın alma formları, banka hesap kayıtları, yazışmalar, ticari defter ve belgeler, ticaret sicil kayıtları, EPDK yazıları, ... yazıları ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, asıl ve birleşen tüm dosyalar kapsamı ile yaptırılan inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/02/2013 tarih ve ... E.- 2013/10 K. sayılı kararı ile davaların aynı sebepten doğması ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek olması, davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesi ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, mahkememizde asıl ve birleşen dosyadan yargılamaya devam edilmiştir. Asıl dosya itirazın iptali, birleşen dosya İİK 'nın 72/2. maddesi kapsamında açılan menfi tespit davasıdır.

Asıl dosyada, .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine taraflar arasındaki mevcut sözleşmeden kaynaklanan, faturaya dayalı olarak 272.557,00-TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek %17.75 temerrüt faizi ile birlikte tahsili amacıyla genel haciz yolu ile icra takibi yapıldığı, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içerisinde borcun tamamına itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve davacı tarafından takibin devamının sağlanması amacıyla İİK.

67.maddesinde belirtilen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde, itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır. Birleşen dosyada, taraflar arasında imzalanan 22 Adet Güneş Enerjisi Ölçüm İstasyonu sözleşmesi uyarınca, davalıya teslim edilen 84.700,00-EUR bedelli senetten dolayı, davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası açtığı anlaşılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Mali Müşavir ..., ... Elektrik Elektronik Fak. Öğr. Grv. Dr. ... ve Borçlar Hukukçusu Prof. Dr. ... tarafından hazırlanan 21/06/2016 tarihli bilirkişi heyeti raporunda,"... ... Ltd. Şti ile ... Bilişim Dan. Sis. Ltd. Şti arasında 19/09/2012 tarihinde imzalanan sözleşmenin konusu "Güneş Enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılan lisans başvurularında kaynak bazında stanratlara uygun ölçüm yapmasıdır", 06/11/2012 tarihinde imzalanna sözleşmenin konusu ise 22 tane Güneş Ölçüm istasyonlarının kurulumudur. Bu çerçevede davacı firma 22 tane istasyon için alım yapmış, 19 tanesinin kurulumunu yapmış ve dava dosyasında kabulünü belgelemiştir. Süreç içerisinde işveren davalı firma, davacı firmanın sözleşme koşullarına uymadığını belirterek tek taraflı olarak sözleşmeyi fesih etmiştir. Sözleşmenin feshine neden olan ve yerine getirilmediği belirtilen konular yalnızca sözlü ve yazılı olarak ifade edilmiştir. Yerinde noter huzurunda tespit yapılmamıştır. Davalı şirket ölçüm istasyonlarının veri aktarmadığını belirtmektedir.

19/09/2012 tarihli sözleşmenin iş tamınıda veri aktarması yoktur. Standartlara uygun ölçüm yapması vardır. Yapılan kurulum işi standartlara uygundur. Ancak ölçüm verilerik olmadığı için ölçüm işinin ve verilerinin standartlara uygun olduğu çerçevesinde verilen aktarımındaki sıkıntı giderilemeyecek teknik bir aksaklık değildir. Öte yandan davalı firmada kurulum sürecindeki sıkıntıları dikkate alarak sözleşmenin kendine tanığı fesih keyfiyetini kullanmıştır. Bu değerlendirmeler ışığı altında davalı ... Dan. Sis. Ltd. Ştinin davacı ... Enerji Sis. San. Ve Tic. Ltd. Şirketine sözleşmenin mali ve hukuksal maddeleri çerçevesinde davacının kurulumunu belgelediği 19 tane ölçüm istasyonu için ödeme yapması gerektiği kanaatine varılmıştır. Teknik bilirkişinin teknik tespitlerini sunmasından sonra, bu tespitler ışığında, nihai olarak mali hukuki değerlendirme yapılması gerekmiştir. Bu değerlendirme sonucunda, aslı ve birleşen dava bakımından, huhuki bakımından, nihai olarak aşağıdaki sonuç ve kanaatlere varılmıştır. Asıl dava bakımından davacının davalıdan takip konusu 04/12/2012 tarihli faturadan dolayı, bakiye 262.557,00-TL alacağı olduğu, bu alacağın talep gibi takip tarihinden itibaen avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği, kanaat ve sonucuna varılmıştır. Birleşen dava bakımından ise aşağıdaki kanaat ve sonuçlara varılmıştır. Teknik tespitlere göre, davacı 19 tane güneş enerjisi istasyonunu davalıya teslim etmiş ve kurmuştur. Güneş enerjilerinin her birinin bedelinin sözleşmeye göre 7.700-EURO + KDV olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, davacı (7.700 X 3=) 23.100-EURO + 4.158-EURO KDV = KDV dahil 27.258-EURO tutarında eksik ifada bulunmuştur. Yani sözleşme bedelinin eksik ifaya tekabül eden kısmı 27.258-EURO'dur. Bu nedenle davacının, davalıya vermiş olduğu (169.400-EURO/2=) 84.700-EURO'luk teminat senedinden dolayı davalıya sadece 27.258 tutarında borcu vardır.teminat senedinin (84.700 - 27.258=) 57.442 Euroluk kısmı tutarında ise borcu yoktur. Şu halde, davacının davalıya, söz konusu teminat senedinden dolayı 27,258-EURO tutarında borcu olduğu, geriye kalan 57.442-EUROLUK kısım tutarında ise borcunun olmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.

Davacı ve davalı vekilleri tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunulmuş, davacı ve davalı vekillerinin itirazlarını değerlendirir ek raporu alınmasına karar verilmiş bilirkişi tarafından hazırlanan 23/12/2017 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda sonuç olarak:"...taraflar arasında imzalanan sözleşmelerle ilgili olarak davacı tarafından 22 tane istasyonun tamamının kurulumunun yapılmış olduğu ve dava dosyasında kabulünü belgelediği, buna göre; asıl dava bakımından davacının davalıdan takip konusu 04/12/2012 tarihli faturadan dolayı, bakiye 262.557,00-TL alacağı olduğu, bu alacağın talep gibi, talep tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği, birleşen dava bakımından ise, ek rapor aşamasında gelen verilerin incelenmesi neticesinde davacı tarafından sözleşme gereği yapılması gereken işlerin tamamının yerine getirilmiş olduğu, 22 adet güneş enerjisi istasyonunu davalıya teslim ettiği ve kurmuş olduğu, eksik ifanın söz konusu olmadığı, bu nedenle davanın, davalıya vermiş olduğu (169.400 Euro/2=) 84.700-Euro'luk teminat senedinden dolayı davalıya, borcunun olmadığı hususlarını Sayın Mahkemenizin takdirlerine saygı ile arz ederiz..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.

Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunulmuş, davalı vekilinin itirazlarını değerlendirir yeni bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş bilirkişiler Elk. Yük. Müh. Öğr. Üyesi Prof. Dr. .., ... Hukuk Fak. Öğr. Gör. Doç. Dr. .. ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 18/03/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak:"...davacı defter ve belgeleri inceleme anında ibraz edilmemiş olduğu, davalı ... Bilişim Sis. Dan. Ltd. Şti'nin 2012 yılı yasal defterlerinin, sair kanuni lazıme Sayın Mahkemece gözetilmek kaydıyla, sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğunun değerlendirilebileceği (bu alanda kapsamlı izahat için bk: Sabih Arkan, Ticari İşletme Hukuk, 17. Bası, Ankara 2012, Sh. 349 vd. Ve AYrıca Y.HGK E.2002/19-753 , K. 661, 02/10/2002 içtihadı); mali zaviyeden tetkik olunan mezkur 23 adet haciz talimatları kapsamında sadece 9 adet ölçüm istasyonunda toplam 15.300-TL değer biçilen hacze değer cihaz bulunduğu ve bunların haciz ve muhafazaya alındığı, diğer ölçüm istasyonlarında ise hacze değer mal bulunmadığının anlaşılmakta olduğu, ancak davacı ... Enerji Sis. San. Ve Tic. Ltd. Şi. İle Davalı ... bilim Dan. San. Ltd. Şti. Arasında 19/09/2012 tarihinde imzalanan sözleşmenin iş tanımında belirtilen 22 adet güneş ölçüm istasyonunun standartlara uygun ölçüm yapma işinin, davacı firma tarafından gerçekleştirlidiği ve 22 adet ölçüm istasyounnun tamamına ait " Güneş Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporu"nun mevcut olduğu ve "Rüzgar ve Güneş Enerjisine dayalı lisans başvurularına ilişkin Ölçüm Standardı tebliği" eki olan bu raporların ... yetkilerinde onaylandığı, dolayısıyla mali ve teknik incelemelere istinaden asıl dava bakımından davacının davalıdan 272.557-TL (dava esas değeri) alacağı olduğu, bu alacağın talep tarihinden itibaren kısa vadeli avans faizi ile birlikte edilebileceği, birleşen dava bakımından ise, davacının 22 adet ölçüm istasyonunun tamınını davalı şirkete teslim ettiği, eksik ifanın söz konusu olmadığı, teknik bu tespitlere istinaden sonuç olarak mali incelemeye nazaran taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11. Maddesinde açıklanan "Teminata İlişkin Hükümler" in yerine getirildiği, bu nedenle davacının 84.700-EURO'luk teminat senedinden dolayı, davalıya borcunun olmadığı, yönünde değerlendirme yapılabilmesinin yüce Mahkemenin takdiri içinde kalmak kaydıyla mümkün görülebileceği netice ve kanatine varılmıştır. Keyfiyet 6100 6100 sayılı HMK 'nın md 266/c.2 ve 279/4 akhakımyal 5764 sayılı kanunun md3/3 hükmü gereği hukuki takdir ve tavsif tamamen yüce mahkemeye ait olmak kaydıyla, tetkike saygıyla arz edilmiştir. HMK md. 282 hükmü gereği bilirkişi görüşü muhterem, Mahkemeyi takyit etmediğinden delillerle doğrudan temas eden yüce yargı makamı, tamamen davacı savları veya tamamen davalı savunmaları yönünde hüküm kurmakta muhtardır..." sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.

Asıl ve birleşen dosya davacısı ile asıl ve birleşen dosya davalısı arasında, 19/09/2012 tarihinde Güneş Enerjisine Dayalı Lisans Başvurularına İlişkin İstasyon Alımına Ait Sözleşme Tasarısı'nın imzalandığı konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Asıl dava dosyasında ihtilaf, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca, davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini zamanında yerine getirip getirmediği, sözleşme şartlarına uygun olarak davalıya teslim edip etmediği ve davacının, davalından sözleşmeden kaynaklanan faturaya ilişkin olarak alacaklı olup olmadığı, birleşen dava dosyasında ihtilaf, davacı tarafından davalıya sözleşme kapsamında teslim edilen senedin teminat senedi olup olmadığı ve bu senetten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yargılama devam ederken, birleşen dosyaya konu 84.700,00-Eur. bedelli senedin, ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından takibe konulduğu anlaşılmış, dosyanın celp edildip incelenmesinde, borçlular ... Enerji Sis. San. Ve Tic. Ltd.Şti. ve ... aleyhine, alacaklı dava dışı ...Ltd.Şti. tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapıldığı görülmüştür.

Birleşen dosya dava dilekçesi ekinde, davacı vekilince, davaya konu senedin, teminat senedi olduğuna ilişkin sözleşme fotokopisi sunulmuş, davalı vekilince fotokopisi sunulan sözleşmenin asılları dosyaya sunulmuş ve mahkememiz kasasına alınmıştır. Mahkememizin 11/03/2014 tarihli 5 nolu celsesinde, "...taraf vekillerince dosyaya ibraz edilen sözleşmeler incelendiği, davacı vekili tarafından ibraz edilen sözleşmede ıslak imza bulunmadığı, ancak sözleşmenin son sayfasında bir adet 84.700 Euro bedelli teminat senedi alındığına ilişkin ibare bulunduğu, davalı vekili tarafından ibraz edilen sözleşmenin ıslak imzalı olduğu, bu sözleşmede teminat senedi alındığına ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı anlaşıldığı.." tespit edilmiştir. ... CBS ... nolu soruşturma dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, birleşen dosya davalısı tarafından, davacı şirketin yetkilileri aleyhine, davacı tarafından mahkememiz dosyasına sunulan sözleşme fotokopisinden dolayı, evrakta sahtecilik ve sahte evrakı mahkemeye sunmak suçundan, suç duyurusunda bulunulduğu ve soruşturmaya devam edildiği anlaşılmış, davalı vekilinin bu soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması talebi, sözleşme asıllarının davalı tarafından dosyaya sunulmuş olması, sunulan sözleşme asılları ile ilgili bir taraflar arasında bir ihtilaf bulunmaması nedeniyle, soruşturma dosyasının mahkememiz dosyasına bir katkı sağlamayacağı anlaşıldığından talebin reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;19/09/2012 tarihli davalı vekilince dosyaya sunulan ve mahkememiz kasasına alınan sözleşme asılları, makbuzlar, ihtarname, ihbarname, ... Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporları, sipariş, teklif, satın alma formları, banka hesap kayıtları, yazışmalar, ticari defter ve belgeler, ticaret sicil kayıtları, EPDK yazıları, ... yazıları ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, asıl ve birleşen dosyalar kapsamı ile tüm deliller ve sözleşme aslı üzerinde yaptırılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, asıl dava dosyasından, davacı ... Enerji Sis. San. ve Tic. Ltd.Şti. ile davalı ... Dan. Sis. Ltd. Şti. arasında 19/09/2012 tarihinde imzalanan sözleşmenin iş tanımında belirtilen 22 adet güneş ölçüm istasyonunun standartlara uygun ölçüm yapma işinin, davacı firma tarafından sözleşmeye şartlarına uygun olarak zamanında gerçekleştirildiği ve davalıya teslim edildiği, sözleşmeye konu 22 adet ölçüm istasyonunun tamamına ait " Güneş Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporu"nun mevcut olduğu ve "Rüzgar ve Güneş Enerjisine Dayalı Lisans Başvurularına İlişkin Ölçüm Standardı Tebliği" eki olan bu raporların ... yetkilerince onaylandığı ve davacının davalıdan takip tarihi itibariyle, sözleşmeden kaynaklanan fatura ve cari hesaba dayalı olarak 272.557,00-TL. alacaklı olduğu, davalının icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı kanaati oluştuğundan davacının davasının kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 272.557,00-TL. asıl alacak üzerinden yaptığı itirazın iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren, %17,75 değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle,

İİK 67/2. maddesi kapsamında % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; birleşen dava dosyasından, davacının 22 adet ölçüm istasyonunun tamınını davalı şirkete teslim ettiği, eksik ifanın söz konusu olmadığı, bilirkişilerce yapılan teknik tespitlere istinaden, sonuç olarak mali incelemeye nazaran taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11. Maddesinde açıklanan "Teminata İlişkin Hükümler" in yerine getirildiği, bu nedenle davacının 84.700-EUR'luk teminat senedinden dolayı, davalıya borcunun olmadığı kanaati oluştuğundan, davacının davasının kabulü ile, davacının, 10/01/2013 vade, 19/09/2012 tanzim tarihli, keşidecisi ..., lehdarı ... Bilişim Dan.Sistemleri Ltd.Şti. olan, 84.700-EUR. bedelli senet yönünden, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, asıl ve birleşen dosya yönünden aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A) Mahkememizin ... Esas Sayılı Asıl Dosyası Yönünden:

1.Davacının davasının kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından 272.557,00-TL. asıl alacak üzerinden yaptığı itirazın iptaline, asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren, %17,75 değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,

2.Kabul edilen alacağın %20’si olan 54.511,4-TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B) Mahkememizin ... Esas Sayılı Asıl Dosyası ile Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.-... K. sayılı Dosyası Yönünden:

1.Davacının davasının kabulü ile, davacının, 10/01/2013 vade, 19/09/2012 tanzim tarihli, keşidecisi ..., lehdarı ... Bilişim Dan.Sistemleri Ltd.Şti. olan, 84.700-EUR. bedelli senet yönünden, davalıya borçlu olmadığının tespitine, ASIL DAVA YÖNÜNDEN;

1.492 sayılı yasa gereğince alınması gereken 18.618,36-TL harçtan, peşin alınan 3.291,90-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 15.326,46-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

2.Davacı taraf lehine A.A.Ü.T. gereğince taktir olunan 27.528,99-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.Davacı tarafından yapılan 24,30 TL başvurma harcı + 3.291,90-TL peşin harç + 3.300,00-TL bilirkişi ücreti ile 217,55-TL tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 6.833,75-TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5.Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;

1.492 sayılı yasa gereğince alınması gereken 13.465,42-TL harçtan, peşin alınan 3.366,40-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 10.099,02-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

2.Davacı taraf lehine A.A.Ü.T. gereğince taktir olunan 22.248,56-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,..." karar verildiği, Kararın davalı vekili tarafından istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 10/11/2021 tarih, 2020/1074 Esas ve 2021/2082 Karar sayılı ilamıyla; "...

Tüm bu değerlendirmeler neticesinde, sözleşmeye tam olarak uygun bir teslimin yapılıp yapılmadığı hususunun hiç bir duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, yine sözleşmeye uygun bir teslimin mevcut olduğu sonucuna varılması halinde, alınan ilk raporda davacının ne kadar bakiye alacağının olduğunun tam olarak anlaşılamadığı, takip konusu fatura bedeli 465.748,00-TL'den davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan ödeme tutarı 203.304,67-TL düşüldüğünde bakiye 262.557,00-TL davacı alacağı olduğu görüşünde bulunulması, ikinci raporda ise neye göre belirlendiği açıklanmadan 272.557,00-TL davacı alacağı bulunduğu görüşünde bulunulması, davacının 2012 yılı defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunmaması ve taraf defterlerinin örtüşmemesi nedeniyle, taraflarca sunulan tüm belgeler göz önünde bulundurulmak ve raporlar arasındaki çelişki giderilmek suretiyle, davaya konu 19/09/2012 tarihli sözleşme kapsamında davacının talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesi, sonrasında davalı tarafından yapıldığı belirlenen tüm ödemelerin bu bedelden düşülmek suretiyle takip tarihi itibariyle bakiye alacak miktarının belirlenmesi, davalı taraf cevap dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayandığından gerekirse ödeme miktarı hususunda davalıya yemin delilinin de hatırlatılması, ayrıca usulüne uygun bir teslim olup olmadığına göre birleşen davaya konu, avans ödemesi karşılığı verilen senet kapsamında davacının davalıya bir borcunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre asıl ve birleşen davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar göz önünde bulundurulmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

1.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2.İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/12/2019 tarih, ...sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3.Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,..." karar verildiği, istinaf kaldırma ilamı sonrası Mahkememize gelen dosyanın ...Esas sırasına kaydının yapıldığı görüldü ve yargılamaya devam olundu. Asıl dava , yüklenici tarafından eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine, birleşen dava yüklenici tarafından davalı iş sahibine verilen kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. ...Enerjisine Dayalı Lisans Başvurularına İlişkin İstasyon Kurulmasına Ait Sözleşmenin taraflarca 06.11.2012 tarihinde imzalandığı, asıl dava ve birleşen dava davacısının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, işin tanımının, güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılan lisans başvurularında kaynak bazında standardına uygun ölçüm istasyonlarının kurulması ve bakımı olduğu, işin başlama tarihinin 06.11.2012 , bitiş tarihinin 14.11.2012 olduğu, işin başlangıcı için iş sahibi tarafından işyerinin tesliminin aranmayacağının sözleşmenin 10.2. maddesinde belirtildiği görülmüştür.

Sözleşmenin 20.1 maddesinde ;" "Bu işte istasyon başına kısmi kabul yapılacaktır", 20.2. maddesinde; " sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile müşteriye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım) her türlü masrafı yükleniciye ait olmak üzere adresinde ve başvuru yazısının müşteriye ulaştığı tarihten itibaren 10 işgünü içinde teslim alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

İstinaf kaldırma kararından sonra,

Mahkememizce davalıya EPDK'nın ihale tarih ve numarasını bildirmesi için süre verildiği, davalının beyanı sonrası EPDK'ya müzekkere yazıldığı, müzekkere yanıtı ekinde gönderilen 24.05.2012 tarihli Kurul Kararı ile üretim lisansı başvurularının 10.14 Haziran 2013 tarihleri arasında alınacağının, başvuruda istenen belgeler arasında Rüzgar ve Güneş Enerjisine dayalı Lisans Başvurularına İlişkin Ölçüm Standardı Tebliğinde yer alan "Güneş Ölçüm İstasyonu Kurulum Raporu" ile "Güneş Ölçüm Sonuç Raporu"nun olduğunun belirtildiği, 09.05.2012 tarihli kurum içi yazışmada ilgili tebliğ gereği en az 6 ay yerinde ölçüm yapılmasının zorunlu olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi ..., elektrik mühendisi bilirkişi ...ve sözleşme uzmanı bilirkişi Doç. Dr. ... tarafından hazırlanan 31/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...1-Sözleşmenin "Madde 17- istasyonların kontrolü" başlığı altında, ‘’…. İşin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediği müşteri tarafından görevlendirilen kişiler ya da ... (...) denetler…. "şeklinde belirlendiği, Ayrıca sözleşmede, bu işte istasyon başına kısmi kabul yapılacağı belirtilmiş, ancak dosya kapsamında kısmi kabul yapıldığına dair bilgi ve belge görülmemiş olup söz konusu istasyonların ... (...) elemanlarınca denetlenip onaylamıştır. Bu hususla ilgili takdir Takdir Sayın Mahkemenize ait olduğu,

2.Davacının 324.380,44 TL defterlerinde gözüken cari hesap alacağına istinaden 272.557 TL lik kısmının icra takibine konu ettiği,ancak iş bu hesapta bakiyeyi oluşturan 465.748,40 TL ‘lik fatuaradan ödemeler düşüldükten sonra faturanın kalanı, dışında 20.614,40 TL ve 21.240,52 TL tutarında iki faturanında kayıtlı olduğu cari hesap alacağını oluşturan bu iki faturalarının ispata muhtaç olduğu,davalının yapmış olduğu davacıda kayıtlı olmayan toplam 17.532,03 TL tutarındaki 5 adet ödemenin de olduğu,

3.Her ne kadar davacının 272.557 TL hesap alacağını icra takibine konu etsede Teknik bilirkişi tarafından 465.748,40 TL’lik 22 adet cihazla ilgili işin tam anlamıyla yapıldığı yönünde görüş oluşduğu, cari hesapta kayıtlı iki adet faturanın işle ilgili tespitinin yapılamadığı ve davacının kayıtlarında olmayan 17.532,03 TL ödemenin hesaplamaya dahil edildiğinde kalan alacağın; fatura 465.748,40 TL -yapılan tüm ödemeler düşüldüğünde 203.304,67 TL=262.443,33 TL davacının davalıdan alacağı olduğu,

4.Sözleşme uzmanının görüşüne göre, davacının temerrüde düştüğü ve altı aylık ölçüm sonuçlarının ihaleye katılım için olmazsa olmaz unsur olarak görülmesi nedeniyle davalının sözleşmeden döndüğü, sözleşmeden dönmeni haklı olarak görülebileceği, bundan dolayı davacının davalıdan bir alacağı bulunmadığı; Sayın Mahkemece dönmenin haksız olduğu kanaatinin benimsenmesi durumunda davacının alacağının yukarıda ifade edilen 262.443,33 TL olacağı; Birleşen dosyadaki senedin avans teminat senedi olduğu, feshin haklı olması nedeniyle davacının iade ile yükümlü olacağı senetten dolayı borçlu olacağı; Sayın Mahkemece feshin haksız olarak görülmesi durumunda davacının borçlu olmadığına karar verilebileceği..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. ... Vergi Dairesi müzekkere yanıtı ekinde davalı şirketin , ... Vergi Dairesi müzekkere yanıtı ekinde davacı şirketin 2012 yılına ait BA-BS formlarının gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizce EPDK'ya yazılan 16.10.2023 tarihli müzekkere ile 24/05/2012 karar tarihli, ... sayılı kararıyla yapılan lisans başvurularına ilişkin tüm başvuru, katılım evrakları ve ihale/başvuru kararı ile revize edilen 02/05/2013 karar tarihli, ... nolu karar sayılı kararı ile yapılan lisans başvurularına ilişkin tüm başvuru, katılım evrakları ve ihale/başvuru kararının gönderilmesi istenilmiş EPDK 25.10.2023 tarihli müzekkere yanıtında; müzekkerede sorulan hususlara ilişkin Kurum kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığını bildirmiştir.

Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 09/08/2023 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " Davacı tarafından düzenlenen faturaların vergi dairesine beyan edildiğinin tespit edildiği, ...Hiçbir şekilde bağlayıcı olmayıp nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere;

1.Bütün itirazların değerlendirildiği, kök raporumuzu değiştirecek bir husus görülememiştir..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek bilirkişi heyetine meteoroloji konusunda uzman bilirkişi meteoroloji yüksek mühendisi Prof. Dr. ... dahil edilerek ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 31/10/2022 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...

1.Sözleşmenin "Madde 17- istasyonların kontrolü" başlığı altında, ‘’…. İşin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediği müşteri tarafından görevlendirilen kişiler ya da ... (...) denetler…. "şeklinde belirlendiği, Ayrıca sözleşmede, bu işte istasyon başına kısmi kabul yapılacağı belirtilmiş, ancak dosya kapsamında kısmi kabul yapıldığına dair bilgi ve belge görülmemiş olup söz konusu istasyonların ... (...) elemanlarınca denetlenip onaylamıştır. Bu hususla ilgili takdir Takdir Sayın Mahkemenize ait olduğu,

2.Davacının 324.380,44 TL defterlerinde gözüken cari hesap alacağına istinaden 272.557 TL lik kısmının icra takibine konu ettiği,ancak iş bu hesapta bakiyeyi oluşturan 465.748,40 TL ‘lik faturadan ödemeler düşüldükten sonra faturanın kalanı, dışında 20.614,40 TL ve 21.240,52 TL tutarında iki faturanın da kayıtlı olduğu cari hesap alacağını oluşturan bu iki faturanın ispata muhtaç olduğu,davalının yapmış olduğu davacıda kayıtlı olmayan toplam 17.532,03 TL tutarındaki 5 adet ödemenin de olduğu,

3.Her ne kadar davacının 272.557 TL hesap alacağını icra takibine konu etsede Teknik bilirkişi tarafından 465.748,40 TL’lik 22 adet cihazla ilgili işin tam anlamıyla yapıldığı yönünde görüş oluştuğu, cari hesapta kayıtlı iki adet faturanın işle ilgili tespitinin yapılamadığı ve davacının kayıtlarında olmayan 17.532,03 TL ödemenin hesaplamaya dahil edildiğinde kalan alacağın; fatura 465.748,40 TL -yapılan tüm ödemeler düşüldüğünde 203.304,67 TL=262.443,33 TL davacının davalıdan alacağı olduğu,

4.Sözleşme uzmanının görüşüne göre, davacının temerrüde düştüğü ve altı aylık ölçüm sonuçlarının ihaleye katılım için olmazsa olmaz unsur olarak görülmesi nedeniyle davalının sözleşmeden döndüğü, sözleşmeden dönmeni haklı olarak görülebileceği, bundan dolayı davacının davalıdan bir alacağı bulunmadığı; Sayın Mahkemece dönmenin haksız olduğu kanaatinin benimsenmesi durumunda davacının alacağının yukarıda ifade edilen 262.443,33 TL olacağı; Birleşen dosyadaki senedin avans teminat senedi olduğu, feshin haklı olması nedeniyle davacının iade ile yükümlü olacağı senetten dolayı borçlu olacağı; Sayın Mahkemece feshin haksız olarak görülmesi durumunda davacının borçlu olmadığına karar verilebileceği..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü.

31/10/2022 tarihli Ek Raporda; Meteoroloji Uzmanı Bilirkişinin, istasyon koordinatlarının 30.10.2012 tarihinde bildirilmiş olmasının yüklenicinin işin teslimi süresini etkilemeyeceği, istasyonların davacı şirket tarafından 06.11.2012-14.11.2012 tarihleri arasında kurulumunun yapıldığı ve ... elemanlarınca onaylandığı, davacının 22 adet istasyona ilişkin tüm işleri yaptığı sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür. 6098 sayılı TBK nın 470. maddesinde düzenlenen Eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirip teslim etmeyi, iş sahibinin de buna mukabil bir bedel ödemeyi üstlendiği tam iki tarafa borç yükleyen bir iş görme sözleşmesidir. 6098 sayılı TBK nın 471. maddesi "Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır." şeklinde olup Yüklenici sözleşmenin tarafı olarak, işin uzmanı olup, eseri fen ve sanat kaidelerine ve iş sahibinin yararına olacak şekilde amacına uygun ve özenle meydana getirmekle yükümlüdür. İşin uzmanı sayılan ve basiretli tacir gibi hareket etmek zorunda olan yüklenici ifayı amaca uygun gerçekleştirmek zorundadır.

Dosya kapsamı, İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda alınan 31.10.2022 tarihli kök, 09.08.2023 tarihli ek, 13.05.2024 tarihli ek heyet raporları denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görüldüğünden, dosya kapsamında istasyonların teslimine ilişkin teslim tutanağı bulunmamakla birlikte istasyonların kurulumunun ... çalışanlarınca onaylanmasının davacının teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmeyeceği, ihale dosyasına ... sonuç raporlarını verdiği iddia edilen ...'ın davalı tarafından sunulan SGK işe giriş bildirgesinden anlaşıldığı üzere davalının çalışanı olduğu, Meteoroloji Uzmanı Bilirkişi tarafından işin sözleşmeye uygun tamamlandığı kanaatine varıldığı belirtilmiş ise de sözleşmede işin, lisans başvurularına ilişkin istasyon kurulumuna ve bakımına ilişkin olduğu, davalı tarafından sözleşme konusu işle EPDK ihalesine katılımın amaçlandığı konusunda çekişme olmadığı, EPDK tarafından bahse konu ihaleye ilişkin başvuru ve katılım evrakları gönderilmemiş ise de Mahkememizce neticede işin iş sahibine süresinde teslim edildiğinin davacı tarafından ispat edilmediği, davalı tarafından sözleşmenin feshedilmesinin haklı olduğu, davacının aldığı avansa karşılık düzenlediği birleşen davanın konusu olan bono nedeniyle davalıya borçlu olduğu kanaati oluştuğundan asıl davada davanın reddine, davacı yüklenicinin kötü niyetli olarak takip başlattığı ispat edilmediğinden davalının kötü niyet tazminatının reddine, birleşen davada davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A)Mahkememizin 2021/782 Esas Sayılı Asıl Dosyası Yönünden:

1.Davacının davasının reddine,

2.Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 427,60-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 3.291,90-TL. harcın mahsubu ile fazla alınan 2864,30-TL. harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 43.609,12-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5.Davalı tarafından yapılan 6.000-TL. bilirkişi ücreti + 242,05-TL. tebligat-müzekkere masraflarının toplamı olan 6.242,05-TL. yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına, B)Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı Dosyası Yönünden:

1.Davacının davasının reddine,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 427,60-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 3.366,40-TL. harcın mahsubu ile fazla alınan 2.938,80-TL. harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 31.539,57 -TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4.Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

5.Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

6.Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, ASIL VE BİRLEŞEN DAVA İÇİN 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2024 Katip ...