6. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İncelenen Kararın

2.Davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötüniyet tazminatının reddine, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: DAVACI VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE;

Bilirkişilerce tartışma konusu yapılan fazla işin yapılıp yapılmadığı araştırma konusu olmaktan çıktığını, müvekkili tarafından fazla işin görüldüğünün kabul edildiğini, ancak ihtirazi kaydın usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddi cihetine gidildiğini, müvekkilinin yaptığı işin, talep ve hak ettiği bedel ve hakediş raporlarının dosya içerisinde mevcut olduğunu, davacı şirket temsilcisinin hakediş raporlarına muhalefet şerhi koyarak bedelin hak ediş raporlarında geçen miktarına itiraz ettiğini, bu hususun hak ediş raporlarına düşüldüğünü, sabit olan muhalefet şerhine rağmen şekilci bir yaklaşımla ayrıca bir dilekçenin sunulmasını beklemek gibi bir yaklaşımın hak arama özgürlüğünü kısıtlar nitelikte olduğunu, sözleşme ve şartnamenin yerel mahkemece hatalı yorumlandığını, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde ihtilaf konusu hususta bir düzenleme bulunmadığını, mahkemece hizmet işleri genel şartnamesinin sözleşmenin eki sayıldığını, ilgili şartnamenin 42. Maddesi "... Yüklenicinin geçici hak edişleri, itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği...." yazılmakla, bu düzenleme ile geçici hakedişlere itirazın usulünün düzenlediğini, eldeki dosyada düzenlenmiş bir geçici hakediş olmadığını, bu nedenle bu düzenlemenin eldeki dosyada uygulanmasının mümkün olmadığını, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

DAVALI VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE;

Yerel mahkeme tarafından davanın reddine karar verildiğini, ancak kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ilişkin taleplerinin reddine karar verildiğini, davacı tarafça haksız ve mesnetsiz olarak müvekkili idare aleyhine icra takibi başlatıldığını, bu nedenle lehlerine kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

DAVALI VEKİLİ İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİNDE;

Davacı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmenin işin önemli unsuru ve delili olduğunu, sözleşmenin türü, ihalenin türü ve koşullarının net bir şekilde belli olduğunu, davacının, müvekkili idareden talep edebileceği hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını, davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf incelemesine esas; Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

11/11/2015 ... Genel Müdürlüğü ... ve ... İlçeleri ... Grup Mahalleleri İçme Suyu Terfi Merkezi ve İsale Hattı Projesi Hazırlanması Hizmet Alım İşi Doğrudan Temin Sözleşmesi'nin incelenmesinde; iş sahibinin ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, yüklenicinin ... Mühendislik Mimarlık Müşavirlik Ltd. Şti. olduğu, sözleşme konusunun ... ve ... İlçeleri ... Grup Mahalleleri İçme Suyu Terfi Merkezi ve İsale Hattı Projesi Hazırlanması Hizmet Alım İşi olduğu, işin niteliği ve miktarının 9 km İçmesuyu İsale Projesi olduğu, 12 m sondaj açılarak Jeoteknik Etüt çalışması (8 m ve 4 m olmak üzere 2 adet), 6 adet elektrik ve otomasyon projesi yapımı (maktuen) 1 adet orta gerilim enerji temin projesi ve 1 km ENH (beher km için) çalışma yapılması olduğu, sözleşme bedelinin teklif birim olup 49.800,00 TL olduğu, masrafların yükleniciye ait olduğu, KDV'nin bedelin dışında olduğu, iş süresinin yer tesliminden itibaren 120 gün olduğu, sözleşmenin 10. maddesinde ödeme yeri ve şartlarının düzenlendiğini, yüklenici hakedişinin ... Genel Müdürlüğü Mali Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından ödeneceği, hakediş raporunun sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş günü içinde düzenleneceği, hazırlanan hakedişlerin raporları idarece onaylandıktan sonra tahakkuka bağlanarak 15 gün içinde ödeneceği, 13. maddede gecikme halinde uygulanacak cezaların düzenlendiği, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi ile sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyatı tespiti maddelerinin boş bırakıldığı anlaşılmıştır. İşe başlama tutanağının 12/11/2015 tarihinde düzenlenerek yer tesliminin yapıldığı anlaşılmıştır. Yüklenici 29/08/2016 tarihli dilekçe ile, işe ait kesin kabul işlemlerinin yapılarak kesin hakedişin yapılmasını talep etmiştir.

Kurum yetkilileri tarafından 29/08/2016 tarihinde işin sözleşmesine uygun olarak tamamlandığı, muayene ve kabule hazır olduğunun tespit edildiğine ilişkin tutanak tutulduğu anlaşılmıştır. Kabul tutanağının 29/08/2016 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

İşe ilişkin 1 nolu hakedişin 17/03/2016 tarihinde 7.604,46 TL, 2 nolu hakedişin 16/08/2016 tarihinde 34.391,88 TL, 3 ve kesin nolu hakkedişin 29/08/2016 tarihinde, 29/08/2016 tarihine kadar yapılan işlere ait 3 ve kesin nolu hakediş raporu şeklinde düzenlendiği, raporun "muhalefet şerhine istinaden" şerhiyle yüklenici adına İnşaat Mühendisi şirket müdürü ..., Çevre Mühendisi ..., Harita Teknikeri ... tarafından imzalandığı, Plan ve Proje Müdür vekili ... ve Plan ve Proje Dairesi Başkan vekili ... tarafından onaylanarak imzalandığı, bu hakedişte davacıya ödenecek tutarın 11.573,52 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır. .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Mühendislik Mimarlık Müşavirlik Ltd.Şti, borçlunun ... Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğü olduğu, takibin ilamsız olduğu, takip miktarının 22.264,00 asıl alacak, 2.097,09 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.361,09 TL olduğu, takip dayanağının 16/08/2016 tarihli diğer 22.264,09 TL olarak gösterildiği, borçlunun 01/08/2017 tarihinde takibe, borca ve talep edilen faiz ve oranına itiraz etmeleri üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemece dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

İnşaat Mühendisi ..., Mimar ... ve Makine Mühendisi ...'ın 17/03/2020 tarihli raporlarına göre; davaya konu işe ait sözleşmenin 11/11/2015 tarihinde imzalandığını, 12/11/2015 tarihinde yer tesliminin yapıldığını, sözleşmeye göre işin bitim tarihinin 10/03/2016 olduğu, işin kabul tutanağının 29/08/2016 tarihinde yapılarak imzalandığını, işin idare tarafından 29/08/2016 tarihinde onaylandığını, işin idareye 29/08/2016 tarihinde teslimi ile 172 gün gecikme olduğunu, iş sahibi idarenin yükleniciye çeşitli tarihlerde yazılar yazarak işin süresinin geçtiğini ve tamamlanması gerektiği konularında uyarı yazışmalarının yapıldığının tespit edildiğini, davalı idarenin projeyi onaylamakta gecikmediğinin görüldüğünü, sözleşmeye göre yapılacak işin 9 km içme suyu isale projesi olarak belirlendiğini, yüklenici tarafından yapılan projenin uzunluğunun ise 12.260,00 m olarak proje çizimi yapıldığı, 3.260 m fazladan projenin yapıldığı, ancak sözleşme gereği iş artışı yapılamayacağı ve ek süre verilemeyeceğinden proje yapım farkının talep edilemeyeceği, sözleşme ve eklerinde kontrol teşkilatındaki görevlilerin hangi disiplinlerden olacağına ve tekniker olamayacağı konusunda herhangi bir bilgiye rastlanmadığını, ilgili yazışmaların incelendiğini, yapılan incelemede kontrol teşkilatı görevlisi Harita Teknikerinin işin gecikmesinde sorumluluğunun olmadığını, iş gereği alınması gereken izinlerin alınmasında davalı kurumun ihmalinin olmadığını, işin geç teslimi nedeniyle kesilen ceza ve miktarının yerinde olduğunun belirtildiği, itiraz üzerine alınan 09/11/2020 tarihli ek raporda, dava konusu dosya ekine göre davacı yüklenici tarafından fiilen 12.260,00 m'lik hattın proje çiziminin yapıldığı, taraflar arasında yapılan sözleşmenin konusunun ise 9.000,00 m olduğu, davacı yüklenici tarafından 3.260,00 m'lik fazla kısmın projesinin yapıldığı, ancak sözleşme gereği iş artışı yapılamayacağı ve ek süre verilemeyeceği, kök raporlarındaki görüşlerinin değişmediğinin belirtildiği anlaşılmıştır. "...İlk derece mahkemesi kararına karşı taraflar vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına; taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri'nin 9.1, 9.2. maddeleri ile sözleşmenin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 2/3 maddesi yollamasıyla 42. maddesinde, yüklenicinin itirazlarını maddede belirtilen şekilde ve süresinde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağının belirtildiği, bu düzenlemelerin,

HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi re'sen dikkate alınacağı, somut olayda, dava konusu sözleşmelere ilişkin hakediş raporlarından davacının herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmeksizin hak ediş bedellerini aldığı, davacı tarafın da hakedişlere itiraz ettiğine dair bir delil bildirmediği, bu durumda, mahkemece davacı hizmet verenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde gösterilen şekilde yaptığı herhangi bir itirazının bulunmadığı nazara alınıp davacının hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayıldığı, kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı gerekçeleriyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı süresinde davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin re'sen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine; davacının hak edişlere usulüne uygun itirazının bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir (Yargıtay 6. HD'nin 23.10.2024 tarih ve 2023/2881 Esas-2024/3664 Karar sayılı kararı)." Dava, hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla imalat iddiası nedeniyle fazla imalat bedeli ve iş sahibi idare tarafından hakedişlerden kesilen ceza tutarının tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteğidir. Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Sözleşmenin 10. maddesinde hakediş raporunun sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde düzenleneceği kararlaştırılmıştır. Davacının yaptığı işle ilgili olarak 3 tane hakediş raporu düzenlenmiştir. 3 ve kesin nolu hakkedişin 29/08/2016 tarihinde, 29/08/2016 tarihine kadar yapılan işlere ait 3 ve kesin nolu hakediş raporu şeklinde düzenlendiği, raporun "muhalefet şerhine istinaden" şerhiyle yüklenici adına İnşaat Mühendisi şirket müdürü ..., Çevre Mühendisi ..., Harita Teknikeri ... tarafından imzalandığı, Plan ve Proje Müdür vekili ... ve Plan ve Proje Dairesi Başkan vekili ... tarafından onaylanarak imzalandığı, bu hakedişte davacıya ödenecek tutarın 11.573,52 TL olarak belirtildiği sabittir.

Yukarıdaki Yargıtay kararında belirtildiği üzere, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde, yüklenicinin hakedişlere ilişkin itirazları olması durumunda, itirazlarını maddede belirtilen şekilde ve süresinde bildirmesi gerektiği, itirazların bu şekilde ve süresinde bildirilmediği takdirde hakedişin olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, bu düzenlemelerin HMK.193. Maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olduğu ve mahkemece resen dikkate alınacağı düzenlemesi dikkate alındığında, 29/08/2016 tarih, 3 ve kesin nolu hakedişin davacı şirketin Müdürü tarafından muhalefet şerhine istinaden imzalandığı, itirazların ve karşı görüşlerinin neler olduğuna ve dayandığı gerekçelerin ne olduğuna ilişkin idareye verilmiş ve hakediş raporuna eklenmiş bir dilekçenin bulunmadığı dosya kapsamı ile sabittir. Bu nedenle davacının hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılarak davacının davasının reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararı yerindedir. Sözleşmenin 12/1.maddesi, "Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve İdare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerine değişiklik yapılabilir.

a)işin yapılma yeri,

b)işin süresinden önce yapılması kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları" şeklindeki düzenleme dikkate alındığında, maddede düzenlenen hususlar dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamayacağı anlaşılmaktadır. Davacının hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş olması ve sözleşmenin 12. Maddesindeki düzenleme nedeniyle, davacının davasının reddine ilişkin ilk derece mahkemesi kararı yerindedir.

Davacı vekilinin istinaf talebi yerinde değildir. Kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacının haksız ve kötüniyetle icra takibi başlattığının davalı tarafından ispatlanması gerekir. Davalı tarafından davacının kötüniyetli olarak icra takibi başlattığı ispat edilmemiştir. İlk derece Mahkemesinin davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddi kararı usul ve yasaya uygundur.

Davalı vekilinin istinaf talebi yerinde değildir. Sonuç itibariyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince taraf vekillerinin, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1.6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince taraf vekilleri İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine,

2.Davacıdan alınması gereken istinaf karar harcı 615,40 TL olmakla, peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin bu davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

3.İstinaf talep eden davacıdan peşin alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir KAYDEDİLMESİNE,

4.Davalıdan alınması gereken istinaf karar harcı 615,40 TL olmakla, peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin bu davalıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

5.İstinaf talep eden davalıdan peşin alınan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir KAYDEDİLMESİNE,

6.İstinaf masraflarının, başvuran taraflar üzerinde BIRAKILMASINA,

7.İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/4.maddesi uyarınca, kararın ilk derece mahkemesi tarafından TARAFLARA TEBLİĞİNE, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1-a bendi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/01/2025 ...