2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirketle, davalı arasında yaş meyve alımı için ... ile sözlü anlaşma yapılmış ve bu anlaşma gereği olarak adı geçen şahıs tarafından müvekkili şirkete herhangi bir teslimat yapılmadığı gibi müvekkili şirketin kendisine verdiği çekler de iade edilmemiş ve kullanıldığını, Davalı ... ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, müvekkile ait Kuveyttürk Katılım Bankası Demirtaş Şubesi’ne ait 30/12/2023 keşide tarihli, 0055684 çek nolu keşidecisi davacı şirket olan 150.000 TL tutarındaki avans çeki verildiğini, verilen avans çeki iade edilmediği gibi davalı tarafından Bursa 3.Genel İcra Dairesinde 2023/103450 E numarası ile icrai işleme konu edildiğini, Daha sonra Bursa 1. İcra Ceza Mahkemesi Dosya no : ... Esas dosyası ile karşılıksız çek düzenleme suçundan dolayı şikayete konu olmuş Karar no : ... ile müvekkili hakkında 19/03/2024 tarihinde mahkumiyet kararı verildiğini, Söz konusu meyveler müvekkiline teslim edilmediğini, davanın kabulüne, borçlu olmadığımızın tespitine, Kuveyttürk Katılım Bankası Demirtaş Şubesi’ne ait 30/12/2023 keşide tarihli, 0055684 çek nolu keşidecisi davacı şirket olan 150.000 TL tutarındaki dava konusu çekin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Davacı yan takibe konu çekin keşidecisi olup; müvekkilinin ise ciro silsilesi sonucu çeki elinde bulunduran iyi niyetli üçüncü kişi hamil olduğundan 'kambiyo senedinin sebepten soyut olması' gerçeği nazara alındığında davanın reddi gerektiğini, çek bir ödeme aracı olup; aksi bir niyetle (avans ödemesi iddiasıyla) verildiğinin ancak davacı tarafça ve yazılı belge ile ispatı mümkün olduğunu, Yasal unsurları taşıyan çekle alakalı olarak iptal istemi yersiz olup; hukuken çekin iptali kararı verilemeyeceğini, davacının delil olarak tanık beyanlarına başvurmasına muvafakatinin olmadığı gibi, hukuken menfi tespit davasında tanık da dinlenemeyeceğini, davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine ve davalı müvekkil lehine dava değerinin %20sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek iş bu bedelin davalı yana ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR: İcra dosyası, Bursa 1. İcra Ceza Mahkemesi Dosya no : ... Esas dosyası vs. KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME : Dava, dava konusu Kuveyt Türk Katılım Bankası Demirtaş Şubesine ait 30/12/2023 keşide tarihli 0055684 nolu olup, keşidecisi davacı şirket olan 150.000,00-TL bedelli çekin avans olarak verildiği, ancak çeke konu mal tesliminin yapılmadığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar uyarınca 09/10/2024 tarihinde davacı tarafa ait ticari defterlerin incelenmesi için gün belirlendiği, davacı tarafın hazır olduğu duruşmada verilen ara karar doğrultusunda belirlenen günde davacı tarafça ticari defterler hazır edilmediğine dair aynı tarihli mahkememizce tutanak oluşturulduğu görülmüştür.

Çeke ilişkin menfi tespit davalarında önce borçlunun alacaklıya herhangi bir borcunun olmadığının ispatı gerekir, borçlu kişi borçlu bulunmadığını, bundan sonra 3. kişi hamilin çekin bedelsiz olduğunu bilerek iktisap ettiğini ve kötü niyetli olduğunu her türlü delille ispatlayabilir. ( Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 2018/2264 Esas, 2019/4804 Karar sayılı kararı) Davacı, dava dışı... isimli lehdara avans olarak çeklerin verildiğini ancak buna karşılık teslim edilmesi gereken malların teslim edilmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Davalıya dava konusu çeklerden ötürü borçlu olmadıklarının tespitine yönelik eldeki dava açılmışsa da, çekler yukarıda belirtildiği gibi doğrudan davalı lehdarı olarak keşide edilmediği gibi davacıların cirosu ile ciranta olmuş da değildir. Buna göre, davacının öncelikle çek lehdarına borçlu olmadıklarını ispat edip, ardından davalı cirantanın kötü niyetli olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Ancak, lehine dava konusu çekler keşide edilen dava dışı kişi (...) davalı olarak gösterilmemiş olduğuna göre , davacının temel ilişkiden ötürü borçlu olmadığını ispat etmesi ve nihayetinde davalının kötü niyetli hamil olduğunu ileri sürmesinin mümkün olmamasına göre , defter incelemesine ilişkin ara kararın somut olayda dosyaya bir katkısı olmayacağından bu ara karardan dönülerek yargılamaya devam edilmiş, izah edilen sebeple de davanın reddine karar vermek gerekmiş,aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1.Davanın REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 2.561,63 TL'den mahsubu ile artan 1.946,23‬ TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3.7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine,

4.Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

5.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

6.Davalı yararına ölçümlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/01/2025 Katip ...