7. Hukuk Dairesi
7. Hukuk Dairesi 2022/6743 E. , 2023/6429 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun yargılama gideri yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Konya ili, ... ilçesi, ... Mah, 41459 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davacı müvekkili adına kayıtlı olduğunu, bu taşınmazla ilgili olarak Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/6 Esas, 2018/6 Karar sayılı ilamıyla davacı adına olan tapunun iptali ile dava dışı üçüncü kişiler üzerine tapu iptali ve tesciline karar verildiğini, bundan sonra aynı taşınmazla ilgili olarak yargılamanın yenilenmesi davası açıldığını, bu sefer tekrar önceki malik olan davacı üzerine tapuda tescil edildiğini, kararın kesinleştiğini tapu kaydının şuan müvekkilinin üzerinde olduğunu, davalı alacaklı ... tarafından Konya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2020/6939 Esas sayılı dosyası ile borçlu ... borcuna istinaden 17.11.2020 tarihinde Meram Tapu Müdürlüğü'nün 33485 yevmiye sayılı haczi konulduğunu, dava konusu taşınmazın şuan tekrar müvekkili üzerine geçmesine rağmen dava dışı üçüncü kişiye tapunun geçtiği kısa zaman dilimi içinde davalı tarafın bu haciz işleminin bilerek uyguladığını, şimdi bu haksız olarak konulan bu haczin kaldırılması amaçlı bu davayı açtıklarını, hacizlerin kaldırılması gerektiğini belirterek dava konusu taşınmaza Konya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2020/6939 Esas sayılı dosyasından davalı lehine konulan haczin bütün fer'ileriyle birlikte kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin iyi niyetle tapu siciline güvenerek haciz talebinde bulunduğunu ve müvekkilinin bu talebi İcra Müdürlüğü'nce yerinde görülerek bu taşınmaz üzerine icra memuru kararı ile haciz konulduğunu, müvekkiline bu sebeplerle bir kusur yüklenemeyeceğini beyan ederek davanın kabul edilmesi halinde müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/6 Esas sayılı dosyası incelendiğinde dava dışı şahıslar tarafından davacı aleyhine tapu iptali ve tescil davası açıldığı, davanın kabulüne karar verilerek Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 38888 ada 1 parselde davalı ... adına kayıtlı tam hissenin ve Nevşehir ili, ... ilçesi, ... Mah, 124 ada 141 parselde davalı ... adına kayıtlı tam hissenin iptali ile davacılar adına 1/72'şer eşit hisse oranında ayrı ayrı tesciline karar verildiği, Konya Valiliği'nin yargılamanın yenilenmesi talebine istinaden Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/39 Esas numarasını aldığı, tensip ile birlikte dava konusu taşınmaza davalıdır şerhinin konulduğu, davanın kabulüne karar verilerek taşınmazların eski malik olan ... adına tapuya tesciline karar verildiği, kararın 09.10.2020 tarihinde kesinleştiği, 18.12.2020 tarihinde tapuda davacı adına tescil edildiği, davalı tarafından Konya 4. İcra 2020/6939 Esas sayılı dosyadan ... 'un borcundan dolayı 17.11.2020 tarihinde 33485 yevmiye numarası ile ihtiyati haciz konulduğu, mahkeme kararı ile davacının yeniden malik sıfatını kazandığı dolayısıyla başkasının borcundan dolayı davacının kendi taşınmazı ile sorumlu olmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu Konya ili, ... ilçesi, ... Mah, 41459 ada 1 parsel (eski 38888 ada 1 parsel) sayılı taşınmaz üzerinde; Konya 4. İcra Müdürlüğü'nün 2020/6939 Esas sayılı dosyasında davalı lehine 17.11.2020 tarihinde 33485 yevmiye No.lu ihtiyati hacizin kaldırılmasına, tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı tarafın bu hacizlerin konulmasında bir kusuru olmadığı ileri sürülebilse bile davalı tarafın eldeki davada kendini vekil ile temsil ettirdiği ve cevap dilekçesi ile davanın reddini isteyerek niza çıkardığını beyanla yargılama giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu olması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın evvelinde davacı ... adına tapuda kayıtlı bulunduğu, bilahare ... ve arkadaşları tarafından açılan tapu iptali ve tescil davasında davalı ... 'ın davayı kabul etmesi sebebiyle Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.01.2018 tarih ve 2018/6-6 E.K. sayılı kararıyla taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptaliyle davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, hükmün istinaf edilmeksizin 20.02.2018 tarihinde kesinleştiği ve kesinleşen mahkeme hükmü doğrultusunda tapu kaydının oluşturulduğu, Konya Valiliği'nin Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.01.2018 tarih ve 2018/6-6 E.K. sayılı hükmünün iptali amacıyla 3 üncü kişi olarak dava açtığı ve mahkemece tensiple dava konusu taşınmaz üzerine 28.03.2018 tarih ve 9440 yevmiye numarası ile "davalıdır/ihtiyati tedbir" şerhi konulduğu, yapılan yargılama sonunda Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/39-82 E.K. sayılı kararıyla da dava dışı 3 üncü şahıs Konya Valiliği'nin hükmün iptali talebinin kabulüne karar verilerek davaya konu taşınmazın yeniden eski malik davalı ... adına tapuya tesciline karar verildiği, davacılar vekilinin istinaf başvuru talebinden feragat etmesi sonucunda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 09.10.2020 tarih ve 2020/856-864 E.K. sayılı kararıyla istinaf talebinin feragat nedeniyle kesin olarak reddine karar verilmesi sebebiyle İlk Derece Mahkemesi hükmünün 09.10.2020 tarihinde kesinleştiği; yolsuz bir tescilin tapudan terkini hâlinde, kendisine bağlı ve TMK’nın 1023 üncü maddesi kapsamı dışında bulunan tüm hakların da yolsuz tescille beraber ortadan kalkacağı, Kanun'da böyle bir durumda korunan hakların sınırlı olarak sayıldığı, Kanun’un lafzı dışına çıkılarak bu hakların genişletilmesinin mümkün olmadığı, aksi takdirde devleti oluşturan unsurlardan biri olan toprak unsurunda alenilik sağlanamayacağı, bu hususun ise kamu düzeni ile ilgili olduğu, açıklanan nedenlerle yolsuz tescile dayalı haciz işlemlerine cevaz verilmesinin mümkün olmadığı (Dairemizin 21.03.2022 tarih ve 2021/2697 Esas, 2022/2167 Karar sayılı emsal içtihadı), davaya konu Konya ili, Meram ilçesi, Çomaklı Mahallesi 4149 ada 1 parsel (Toplulaştırmadan önce 38888 ada 1 parsel) sayılı taşınmaza yargılamanın yenilenmesi davasının görüldüğü Kozaklı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/39 Esas sayılı dava dosyasında mahkemenin 28.03.2018 tarihli yazısı üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulduğu, işbu davada kaldırılması talep olunan haciz şerhinin ise davalı -alacaklının talebi üzerine Konya 4. İcra Müdürlüğünün 2020/6939 sayılı dosyası üzerinden boçlu dava dışı üçüncü kişi ... Akkoyun'un borcuna istinaden 17.11.2020 tarihinde Meram Tapu Müdürlüğü'nün 33485 yevmiye numarası ile konulmuş olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerine "davalıdır" şerhinden sonra ve hatta davaya konu taşınmazın yeniden eski malik (eldeki dava dosyasının davacısı) davalı (yargılamanın yenilenmesi davasında davalı) ... adına tapuya tesciline dair verilen kararın kesinleştiği 09.10.2020 tarihinden sonra haciz konulmuş olduğu gerekçesiyle haciz şerhinin kaldırılmasına dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu; yargılama giderlerinden sorumluluğun HMK'nın 326 ncı maddesinde düzenlendiği, ilgili Yasa maddeleri uyarınca, davacının dava açılmasına sebebiyet vermediği gibi davasında haksız çıkmasının da söz konusu olmadığı davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.10.2021 tarih ve 2020/310 Esas, 2021/311 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu taşınmaz üzerinde; Konya 4. İcra Müdürlüğünün 2020/6939 Esas sayılı dosyasında davalı lehine 17.11.2020 tarihinde 33485 yevmiye numaralı ihtiyati hacizin kaldırılmasına, tapudan terkinine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı tarafın, tapu sicil nizamnamesinin 69 uncu maddesi ve ilgili mevzuata göre davaya konu haczi, dava açmadan kaldırabilecekken bunu yapmadan ve doğrudan eldeki bu davayı açtığını, hukuki yararı olmadığını, davalının tapu kaydına güvenerek Konya 4. İcra Müdürlüğünün 2020/6339 Esas sayılı Esas No: 2022/6743 dosyası ile borçlu adına olan tapu kaydına, usulünce ve yasalara uygun olarak haciz talebinde bulunduğunu, "davalıdır" şerhinin taşınmaza haciz konulmasına engel bir husus olmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulmasının yerinde olmadığını ve haczin kaldırılması kararının da doğru olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haciz şarhinin kaldırılması istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1.Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.
2.İcra İflas Kanunu'nun 91 inci maddesi hükmü gereğince gayrimenkulün haczi ile takip konusu borç ve eşya arasında ilişki kurulur ve tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi anlamında kısıtlanmış olur. Bu tür kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilmekle hak sahibine eşya üzerinde dolaylı da olsa hâkimiyet kurma ... sağlamaz ise de tasarruf yetkisinin dar anlamda kısıtlanması sonucunu doğurduğundan taşınmaz üzerinde sonradan bu hakla bağdaşmayan hak kazanan kişilere karşı da ileri sürülebilir hâle gelir.
3.Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi Türk Medeni Kanunu'nun 1010 uncu maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde de taşınmaz kaydının terkini mümkündür.
3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.12.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.