1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
Av.
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ : 26/10/2018
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesi ile;davalı ...'in 11/01/1999 ile 05/09/2016 tarihleri arasında müvekkili şirketin bağlı bulunduğu Holding bünyesinde ve en son müvekkili şirkette iç piyasa pazarlama sorumlusu olarak çalışmakta iken şirket ile iş ilişkisini 05/09/2016 tarihinde emeklilik için yasada yaş dışında aranan diğer şartların tamamlanması nedeniyle davalı tarafından feshedilerek sona erdirildiğini, davalının en son aldığı aylık brüt ücretin AGİ hariç 18.204,76 TL olup davalının işten ayrılırken işe giriş tarihinden çıkış tarihine kadar olan tüm hak ve alacakları olan kıdem tazminatını kullanılmamış yıllık izin ücretini , ulusal bayram ve genel tatil ücretlerini hafta tatili ücretlerini aylıklarını , asgari geçim indirimini ve tam ve eksiksiz olarak almış olup müvekkili şirketi geri dönülmez bir şekilde kesin ve külliyen ibra ettiği, davalının müvekkili şirkette çalıştığı süre boyunca müşteri temsilcisi iç piyasa pazarlama sorumlusu olarak çalışmış olup müvekkili şirketin tüm fikri ve sinai hakları kendisine ait tekstil sektörü kapsamında ürettiği ürünlerin pazarlanması, müşterilere fiyat verilmesi, ürünlerin tanıtılması , potansiyel müşteriler ile görüşülmesi, satış , tahsilat ve vs. Gerekli müşteri ilişkilerinin yürütülmesi davalının sorumluluğunda olup davalının görevi gereği müvekkili şirketi müşteri listesine üretim ve pazarlama stratejilerini ürün maliyet ve fiyatlarına hangi müşterinin hangi ürünlerle ilgilendiğini ve ne miktarda alım yaptığına dair şirkete ait Know-How olarak tabir edilen tüm bilgi ve ticari sırlarına vakıf olduğunu bu nedenle davalı ile aynı pozisyonda çalışan diğer işçilerde olduğu gibi iş sözleşmelerinde gerek sır saklama , gerekse rekabet etmeme konusunda kapsamlı düzenlemeler yapılmış olup, 10/01/2014 tarihli rekabet yasağı sözleşmesinin 5/2 maddesi uyarınca "personel çalıştığı süre boyunca ve işin sona ermesi veya işten çıkarma sebeplerinin ne olduğuna bakılmaksızın iş ilişkisinin sona ermesinden sonra da 2 yıl boyunca ... bölgesi sınırları içerisinde ve işverenin ticari ilişki ve müşteri portföyü bölgesi içerisinde kendi veya 3.kişi adına ancak kendi namına işveren ve rekabet edecek bir iş yapmayacağını ve böyle rakip bir müesseye ortak olmayacağını kabul ve taahhüt eder" hükmünü içerdiği buna göre rekabet etmeme yükümlülüğünün işverence zaman ve coğrafi yer bakımından sınırlanmak kaydı ile iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten sonraki dönem içinde işçiye işverenle rekabet etmeme yükümlülüğünün bu şekilde düzenlenmesine BK 348,
TBK 444 maddeleriyle Yargıtay uygulamalarına uygun bulunduğu buna göre rekabet yasağına aykırılık halinde sözleşmenin 6. Maddesi hükmüne göre işçinin son aylık brüt ücretinin 10 katı tutarında cezai şart olarak belirlenmiş olup davalı ... ün müvekkili şirkette çalışmaya devam ettiği sırada ... ilinde adresi dosyada yazılı yerde faaliyet gösterin ... Kumaş Tekstil San. Tic. A.Ş isimli şirkete kurucu ortak ve yönetim kurulu üyesi-başkan vekili olduğu anılan şirket ana sözleşmesinin 3.maddesi gereği anılan şirketin davacı şirketin faaliyet alanlarında faaliyette bulunacağının yazılı olduğu ve ...'ün dava dışı şirketin yaklaşık %33 hissesine sahip ortağı olduğu, davalının iş akdinin devam ettiği sırada kuruluş , işlem ve hazırlıklarını yaptıktan sonra iş akdinin feshi sonrasında alt yapısını hazırladığı işinin faaliyetlerine başladığını, davalının müvekkili davacı şirketteki çalıştığı 17,5 sene boyunca tüm müşterileri tanımış, ürün çalışma koşulları ve fiyat bilgilerine sahip olup bu bilgileri ve ticari sırlarını aynı alanda faaliyet gösteren yeni şirketinden kullanmak suretiyle rekabet yasağına aykırı davrandığından en son brüt ücreti olan 18.204,76 TL nin 10 katı tutarında olan 182,047,60 TL cezai şart bedelinin taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Mad uyarınca davalının rekabet yasağına aykırılık fiili nedeniyle dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili davaya cevap dilekçesi ile, müvekkilinin davacı şirkette 11/01/1998 tarihinden iş akdinin sona erdiği 05/09/2016 tarihine kadar aralıksız çalışmasını sürdürdüğü, ancak davacı şirketin bu süre zarfında özellikle 2012 yılından sonraki dönemi kapsayacak şekilde müvekkili ile ilgili işyeri giriş çıkış işlemleri yaparak müvekkilinin yeni işyeri bildirgelerini ... ya verdiğini taraflar arasında düzenlene iş sözleşmesinin çok daha eski tarihli olmasına rağmen 2014 yılında diğer işçilerle birlikte müvekkiline haksız bir takım rekabet hükümleri içeren yazılı iş sözleşmesinin imzalatıldığı, müvekkili tarafından da diğer çalışanlar gibi üzerlerinde bulunan psikolojik baskı kapsamında bu sözleşmelerin imzalandığını, davalı müvekilinin ücretinin dahi sigorta bildirgelerinde gerçekte aldığı ücretten düşük gösterildiği, sigorta kayıtlarını celbi ile müvekkilinin aynı işyerinde 1996 yılında beri sürekli çalışıyor olmasına rağmen sebepsiz şekilde işe giriş ve çıkış bildirgeleri verildiği gibi 2014 yılında yeni bir iş sözleşmesinin imzalatıldığı ve ücretinin gerçekte olduğundan düşük gösterildiği hususunun sigorta kayıtlarından belli olacağı, müvekkilinin davacı şirkette iç piyasa pazarlama sorumlusu olarak değil, müşteri temsilcisi olarak çalıştığını, davacı şirketin faaliyet alanında bulunan iplik örme, dokuma, düz boya , baskı ve konfeksiyon imalatı ve satışı işinde sınırlı bir müşteri portföyü yani münhasıren davacı şirketin müşterisi olan bir müşteri portföyü bulunmayacağı gibi davacı şirketin tekstil sektöründe yürütülen faaliyetler ve piyasa koşulları değerlendirildiğinde kendi müşterisi olarak nitelendirilen firmaların davacı şirket dışında ... ilinde birden fazla tekstil firması ile çalıştıkları bu nedenle haksız rekabete konu olabilecek münhasıren davacı şirkete ait bir müşteri portföyü olamayacağı gibi müvekkili tarafından faaliyet geçmek üzere kurulan ... Kumaş Tekstil San. Tic. A.Ş nin tekstil alanında faaliyet göstermekle birlikte üretim yapan bir şirket olmayıp münhasıren bir pazarlama şirketi olduğu ve davacı şirket gibi tekstil alanında üretim yapan şirketlerden alım yaptığı bu nedenle davacı şirkete rakip bir müessese olmasının sözkonusu olamayacağı gibi davacı şirketten , davacı şirketinde onayı halinde alım yapması durumunda davacı şirketin kar dahi yapabileceği bu nedenle rekabet yasağının sözkonusu olmayıp öte yandan taraflar arasında 2014 yılında yeniden imzalanan iş sözleşmesi kapsamında müvekkiline karşı düzenlenen rekabet yasağı hükümlerinin 6098 sayılı TBK nın 444 md. Kapsamında geçerli olmayacağı sözleşmenin tüm sayfalarını dahi müvekkili tarafından imzalanmadığı, müvekkilinin davacı şirketin herhangi bir ticari sırrına vakıf olmayıp davacı şirketin zararını doğuracak şekilde bu bilgileri kullanmasının da mümkün bulunmadığı , öte yandan müvekkilinin davacı şirketten rıza ve anlaşma dahilinde ayrılarak iş akdinin iyi ilişkilerle sonlandırıldığı, hatta bir müddet daha çalışmasının teklif edildiği halde iş akdinin sona erdiği tarihten 5 ay kadar sonra bu davanın açıldığı müvekkilinin işyerinde çalıştığı dönemde dahi pazarlama bölümünde çalışanlar üzerinde işyerinin psikolojik baskıları olup müvekkilinin işyerinden ayrılmasına sebep olduğu işten ayrıldığı dönem sonrası ise edinmiş olduğu çalışma deneyimi kapsamında aynı sektörde faaliyet göstermesinin ise çalışma hürriyeti kapsamında olduğundan tek taraflı sözleşme ile düzenlenen cezai şart geçerli bulunmadığından yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava, davalı ile imzalanan iş sözleşmesi kapsamında ve iş akdinin sona ermesinden sonra rekabet yasağını düzenleyen hükümler çerçevesinde davalının rekabet yasağına aykırı davrandığından bahisle sözleşme gereği öngörülen bir miktar cezai şartın davalıdan tahsili istemine dayalı alacak davasıdır. Taraf vekillerince gösterilen tüm deliller toplanmış, davacı vekilince dosya içerisine taraflar arasında düzenlenen 10/01/2014 tarihli rekabet yasağı sözleşmesi, 09/09/2016 tarihli davalı ...'ün işten ayrılma isteğine ilişkin dilekçesi davalının en son aldığı 18.204,76 TL tutarlı brüt kazancına ilişkin bordrosu davalının işten ayrılış ile birlikte işyerinden doğan tüm aylık ücreti, yıllık izin ücreti , AGİ, toplam maaş ödemesi, kıdem tazminatı ödemesi olmak üzere toplam 111.699,22 TL tutarında alacağını tahsili ile işverene ibra ettiği tüm haklarından feragat ettiği, maddi ve manevi alacağı kalmadığına dair imzaladığı ibraname , gizlilik sözlemesi gibi belgeler dosya içerisine sunulmuş davalı vekili tarafından dayanılan deliller kapsamında davalının , davacı şirkette işyerine giriş tarihi olan 11/01/1999 tarihi sonrasına ilişkin çalışmalarını gösterir ... kayıtları celp edilerek dosyamız içerisine alınmış, davalı ... tarafından kurulan dava dışı ... Kumaş Tekstil san Tic. Ve A.Ş nin kuruluşuna ilişkin ticaret sicil kayıtları ile ayrıca ticaret sicil müdürlüğünden celp edilerek ana sözleşmesi ile birlikte dosyamızın içerisine celp edilmiş, taraf vekillerinin dava niteliği kapsamında tanık dinletebilecekleri belirtilerek davacı tarafça gösterilen davacı tanığı ... ve davalı tanıkları ..., ... nun mahkememizde yeminli beyanlarına başvurulmuş , davacı tarafça gösterilen diğer tanık ... in adresinden temin edilememesi ve davacı tarafça da hazır edilememesi nedeniyle mahkememizde dinlenememiş davalı tarafça delil olarak dayanılan ...
1.ATM'nin 2017/... esas sayılı dava dosyasının bir örneği dosyamız içerisine getirtilmiştir. Davalı ... ile davacı şirket arasında 10/01/2014 tarihli iş sözleşmesi , rekabet yasağı sözleşmesi ve gizlilik sözleşmesinin ayrı ayrı düzenlenmiş olup dosya içerisine sunulan 3 adet sözleşmenin son sayfalarını davalı tarafından imza edilmiş olduğu, davacı tarafça ise imzalanmadığı anlaşılmış olup sözleşme tarihlerinin 10/01/2014 tarihi ise de davalı ... ün davacı işyerinde iş akdi başlangıcının 1999 yılına dayandığı , tarafların kabulünde olup iş akdinin davalı ... ün işyerine 09/09/2016 tarihinde vermiş olduğu dilekçesi ile 05/09/2016 tarihi itibariyle iş akdinin sona erdirme bildiriminde bulunduğu ve davalının 05/09/2016 tarihinde imzalamış olduğu ibraname ile işyerinden olan tüm hak ve alacaklarını alarak davacı şirketi ibra edecek şekilde haklarından feragat ettiğine dair ibranameyi de imzaladığı iş akdinin taraflar arasında rızaen bu şekilde sona erdirildiği ,sonrasında da işçilik talep ve alacakları ile ilgili herhangi bir davanın sözkonusu olmadığı anlaşılmıştır. Davacı tarafça açılan işbu dava ile davalı ile imzalanan rekabet yasağı sözleşmesi kapsamında sözleşmenin 5/2 md.uyarınca iş akdinin hangi nedenle olursa olsun sona ermesinden itibaren ... Bölgesi içerisinde 2 yıl süreyle işverenin ticari ilişki ve müşteri portföyü bölgesi içerisinde kendi veya 3. kişi adına ancak kendi namına işveren ve rekabet edecek bir iş yapmayacağı hükümleri kapsamında rekabet yasağına aykırılık düzenlemesi çerçevesinde davalının ve hatta iş akdi sona ermezden önce dava dışı ... kumaş Tekstil san. Ve Tic. A.Ş ne 27/07/2016 tarihi itibariyle kuruluşunu yaparak yönetici ortağı olarak aynı iş kolunda faaliyette bulunmakla suretiyle davacı şirket ile rekabet içerisine girmek suretiyle rekabet yasağına aykırı davrandığı müvekkili şirketin müşteri çevresi , fiyat bilgileri gibi ticari sırlarına vakıf olup bu bilgileri de kullanmak suretiyle rekabet yasağı hükümlerine aykırı davrandığından aynı sözleşmenin 6.maddesi uyarınca son brüt ücreti olan 18.204,76 TL nin 10 katı tutarında cezai şart ödemekle yükümlü bulunduğu iddia edilmiş ise de , davacı tarafça davalının kurmuş olduğu ... Kumaş Tekstil San ve Tic A.Ş nin 27/07/2016 tarihinde ... 'ün kurucu ortaklığında faaliyet geçirilmiş olup bu dönemin iş akdinin devamı süresine tekabül ettiği iş akdinin devam ettiği, süre içindeki aykırılıkların ise iş mahkemesinin görevi içerisinde değerlendirilebilecek bir iş davasının konusu olabileceği gibi davalının iş akdini sona erdirildiği 09/09/2016 tarihi itibariyle davalı ... ün yaş dışında emeklilik diğer şartlarını tamamlaması nedeniyle karşılıklı olarak sonlandırıldığı, bu tarihe kadar herhangi bir dava konusu edilmediği, iş akdini sona erdiği bu tarihten sonraki ticari faaliyetlerinin ise TBK 444., BK 348 maddesi kapsamında rekabet yasağının konusu oluşturabileceği sonucuna varılarak buna ilişkin talep ve davası ise mahkememiz görev ve sınırları içerisinde bulunduğunda buna ilişkin hususlar mahkememizce inceleme konusu yapılmış olup;Taraflar arasında yapılan sözleşmenin rekabet yasağını düzenleyen 5/2 maddesi uyarınca taraflar arasında işçinin iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra 2 yıl süreyle ve ... bölgesi sınırlarında davacı şirketin faaliyet alanı ve müşteri portföyü ile sınırlı olarak kendi nam ve hesabına kendi işyerinde veya rakip başka bir işyerinde faaliyet göstermesinin yasaklandığına ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüş olup, BK nın 348. TBK nın 444 maddesi hükümleri çerçevesinde rekabet yasağı hükümlerinin taraflar arasında düzenlenen serbest sözleşmeler ile kararlaştırılabileceği doktrin ve ... uygulamasında belli şartlar altında kabul edilmiş ise de bu kapsamda işçinin sözkonusu işyerinden ayrıldıktan sonra önceki işyerinin faaliyet alanı konulu ve işyerinin zararını oluşturacak şekilde gösterdiği ticari faaliyetler ve ticari sırlarının rakip işletmede kullanılması gibi koşullarında gerçekleşmesi gerekmekte olup davalı tarafça tekstil işleri satış faaliyeti alanında çalışmada bulunmasının ne şekilde davacı şirketin ticari sırlarının açığa çıkmasını sağlayacağı davalının, davacı şirkette müşteri temsilcisi olarak ve pazarlama departmanında çalıştığı dönem sonrasında edindiği hangi müşteri ve fiyat bilgilerini yeni işyerinde kullandığı hususları davacı şirket tarafından iddia ve ispat edilmemiş olup öte yandan haksız rekabet yasağı hükümleri uyarınca tazminat talep edebilmek için iş akdinin işveren tarafından haklı sebeplerle feshedilmiş olması da gerekeceği, dinlenen davacı tanığı ...'nın beyanı ile davalı tanıkları ... ve ... nun beyanları kapsamında davalı ... ünde çalıştığı pazarlama departmanı üzerinde davacı şirket tarafından çalışanlar üzerinde kamera yerleştirilmesi, ses kaydı alınması gibi rahatsız edici eylemlerle baskı oluşturulduğu iş akdinin feshini davacı şirketin bu ve bunun gibi bir kısım eylemlerinin de yol açtığı davalı ... yanında aynı işyerinden davalı ile birlikte aynı departmanda çalışan ... ... ... gibi kişilerin de aynı sebeplerle aynı dönemde işyerinden ayrıldıkları fesihlerin haksız olduğuna dair ya da davacı şirket tutumu nedeniyle iş akitlerinin sona erdirildiğine dair açılan davalar olduğu, davacı şirket tarafından çalışanlarına imzalatılan 2014 yılı tarihli bu ve bunun gibi rekabet yasağı sözleşmeleriyle adı geçen aleyhine bilahare açılan davaların reddedildiği, mahkememizin 2017/... esas sayılı davasının da bunun gibi olduğu dosyamız içerisine celp edilen dosya içeriğinden anlaşılmış, davalı ... ün çalışma akdinin sona ermesinden sonra ... hürriyetler kapsamında uzun yıllardır deneyimi olan alanda iş ve faaliyette bulunmasının tek taraflı olarak düzenlenen rekabet yasağını içeren ve çalışanlarına bir arada imzalatılan rekabet yasağı sözleşmesine dayalı olarak cezai şart talebinde bulunulmasının yerinde olmadığından davacı tarafça iddia edilen rekabet gerçekleşmiş olsa dahi davalı tarafından kurulan tekstil ürünleri satışına yönelik faaliyet konulu şirket işlerinin yürütülmesi ile davacı şirketin ne şekilde bir zarara uğradığı iddia ve ispat edilemediğinden yerinde görülmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
1.Davanın REDDİNE,
2.Alınması gereken 35,90 TL maktu harcın, peşin alınan 3.108,92 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.073,02 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
3.Davalı kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatluk Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 16.872,85 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4.Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/09/2018 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)