18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yetkili lehtar olduğu, ...Bankası A.Ş. Şirinevler Şube, ...iban nolu...Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL, ... Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL,... Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL, ... Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL bedelli çeklerin teslim edildiğini, çekler müvekkilinin elindeyken bilinmeyene bir sebeple kaybolduğunu, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkili açısından ciddi maddi ve manevi zararlar doğurabileceğinden, çeklerin iptalini ve ödemeden men yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti. nin keşidecisi, davacı ...'nin lehtar / hamili olduğu ...Katılım Bankası A.Ş. ...Akdeniz Caddesi Şubesine ait her birisi 5.000,00 TL değerinde 10 adet çek ile...Katılım Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait her birisi 5.000,00 TL değerinde 4 adet çek ile birlikte toplam 14 çek için 28.01.2025 tarihinde çek iptali davasının açıldığı ve mahkememizin ... Esasına kaydının yapıldığı, mahkememizce ...Bankası A.Ş. Şirinevler Şubesine ait her birisi 5.000,00 TL değerinde 4 adet çek bakımından tefrik kararı verilmekle dosyanın mahkememizin işbu esasına kaydının yapılmış olduğu görülmüştür.

Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklinde düzenleme mevcut olup bu düzenlemenin ve 818/s. maddesinin yollaması gereği poliçenin iptaline ilişkin hükümler çekin iptalinde de uygulanacaktır. 6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).

TTK'nın 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:

a)Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b)Yargı yolunun caiz olması.

c)Mahkemenin görevli olması.

ç)Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d)Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e)Dava takip yetkisine sahip olunması.

f)Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g)Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ)Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h)Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı)Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i)Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması. (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." Şeklindeki düzenlemesi uyarınca dava şartlarına ilişkin re'sen yapılacak olan kontrol işbu maddede yer alan sıralamaya göre yapılması gerektiğinden ve TTK'nın 757. Maddesinde belirlenen yetkili mahkemeler kesin yetki olduğundan mahkememizce öncelikle yetki hususu irdelenecektir.

Davacının talebinin dayanağı TTK'un 757 vd. maddeleridir. Buna göre iradesi dışında çek/bono elinden çıkan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesine müracaatla iş bu davayı açabilir. Somut uyuşmazlıkta, davacı şirketin (çeki kaybeden hamilin) yerleşim yeri - mernis adresinin Küçükçekmece / İstanbul olduğu, Küçükçekmece adliyesinde Asliye Ticaret Mahkemesinin bulunmaması sebebiyle Bakırköy Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, iptali istenen her birisi 5.000,00 TL değerinde 4 adet çek (... Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL, ...Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL, ...Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL, ... Çek Numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 5.000,00-TL bedelli çek) yönünden muhatab bankanın da Şirinevler /İstanbul olması karşısında, Şirinevlerin Bahçelievlere bağlı olduğu, Bahçelievlerin de Bakırköy Adliyesinin yargı çevresi içerisinde kaldığı, davanın işbu kesin yetkili mahkemelerden birinde açılması gerektiği, mahkememizin bu çekler bakımından davaya bakmaya yetkili olmadığı anlaşılmakla mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/10196 Esas, 2021/13170 Karar Sayılı, 15/11/2021 Tarihli ilamı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/6664 Esas, 2016/7361Karar Sayılı ilamı da göz önünde bulundurulduğunda mahkememiz yetkisiz olduğundan aşağıdaki şekilde yetkisizlik kararı vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1.Davacı tarafından açılan davanın, davaya bakmaya mahkememizin yetkili olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2.Davaya bakmaya Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olması nedeniyle mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,

3.HMK. Madde 20 uyarınca işbu kararın verildiği anda kesin olması sebebiyle gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine,

4.Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına,

5.HMK'nın 20.maddesi gereğince yasal süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına, Dair davacı tarafın yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,

HMK 341 hükmü gereğince KESİN olmak üzere karar verildi. 29/01/2025 Katip ...