1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA/

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... no.lu poliçesi ile ... Şirketi' ne ait ... plakalı otomobilin sigortalandığını, 13.05.2021 tarihinde ... plakalı araç direksiyon hakimiyetini kaybederek park halinde bulunan ... plakalı araca çarpmış, çarpmanın etkisi ile park halindeki ... plakalı araç da kayarak arkasında park halinde bulunan ... plakalı araca çarpmış ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan araç sürücüsünün kazanın ardından olay yerini terk ettiğini, Taraflar arasında kaza anından sonra düzenlenen kaza tespit tutanağından davalı şirkete ait aracın %100 kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, kaza sonrasında ... plakalı araç sahibi tarafından aracında meydana gelen hasar bedeli için müvekkili şirkete başvuru yapıldığını ve mağdur araç sahibine hasar bedeli olarak 3.180,96 TL, tedarikçi firmalardan ... Tic. Ltd. Şti.’ne 18.189,09 TL, ... A.Ş’ne 4.637,39 TL ve ... A.Ş’ne 2.314,92 TL olmak üzere toplam 28.322,36 TL hasar ödemesi yapıldığını, Müvekkili sigorta şirketinin, Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları'na göre sigortalıya rücu hakkı mevcut olduğunu, Dava konusu kazada, sigortalı aracın %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği ve olay yerini terk ettiği açık olup, Genel Şartlar B.4. Gereği yapılan ödemenin davalı sigortalıdan rücu hakkı olması nedeniyle 28.322,36 TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı ... 37. İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, Davalı şirketin yapmış olduğu itirazın iptali için dava açılma zorunluluğu hasıl olduğunu ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları B.4. Maddesi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, TTK 5A kapsamında rücu davası olduğundan icra dosyasına istinaden müvekkili şirket adına 08.08.2023 tarihinde başvurulan ve ... nolu dosya ile yürütülen arabuluculuk görüşmesi 24.08.2023 tarihinde anlaşmazlıkla sonuçlandığını beyan ederek, ... 37. İcra Müdürlüğü...

E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini , fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının tüm talepleri zamanaşımına uğradığını, busebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini ve süresi içerisinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini talep ettiklerini, Kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç, müvekkil şirket tarafından üçüncü şahıs olan ...'e kiralanan bir araç olduğunu, öncelikle davanın ...'e ihbar edilmesini talep ettiklerini, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve sair ilgili mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu ... plakalı aracın bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesiyle üçüncü şahıs olan ...'e kiralanan bir araç olduğunu, Müvekkili şirket ile ... arasında akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğunun belirtildiğini, aracı üçüncü şahsa kiralayan müvekkili şirketten, üçüncü şahsın aracı kendi adına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği göz önünde bulundurulduğunda, KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin yönlendirilmesinin hukuken mümkün olamayacağını, bu yönden de müvekkili adına davanın reddini ve davanın kiracı ...'e ihbarını talep ettiklerini, davacı taraf dava dilekçesinde kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu iddia etmekte olduğunu, buna ilişkin ... plakalı aracın kazaya karıştığına ilişkin herhangi bir somut delili dosyaya sunmadığını, dava konusu hususu kanıtlama ve iddiaların asılsızlığını giderme yükümlülüğünün tamamen davacı yana ait olduğunu, Araç sürücüsü kiracı ... Sayın Mahkemece kusurlu kabul edilir ise açıkça görülüceği üzere müvekkili şirket yönünden herhangi bir kusur ve sorumluluğun söz konusu olmayacağını, müvekkili şirketin işleten sıfatıyla sorumlu olduğu kabul edilecekse bile KTK'nın 86. maddesi uyarınca "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." anılan maddede üçüncü kişinin ağır kusuru sebebiyle meydana gelen kazada, işletenin sorumluluğunun bulunmayacağının açık bir şekilde belirtildiğini, bu sebeple davanın müvekkili şirket yönünden reddini talep ettiklerini, Davacı, dava dilekçesinde her ne kadar rücu bedeli alacağı talep etmişse de işbu bedel fahiş olduğunu ve kabulü mümkün olmadığını, herhangi somut bir delile dayanmayan alacak talebinin reddini talep ettiklerini, davacı tarafın talep ettiği alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden ve alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek, davanın usul ve esastan reddine, Davanın kiracı/sürücü ...'e ihbarına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE / Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Uyuşmazlığın, davacı tarafından sigortalanan ... Plaka sayılı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacı tarafından dava dışı kişilere ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili amacı ile davacı tarafından ...

37.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmektedir.

Dava dosyasına celbedilen ...

37.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine ilamsız yolla, toplam 35.990,54-TL takip başlattığını, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (28.322,36 TL yıllık %10,75 Avans Faizi (3095 S.lı K. Uyarınca)) faiz ile tahsilini talep ettiği; ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 09/07/2024 tarihli duruşmasının 5 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 otomotiv konusunda uzman bir bilirkişiye, 1 sigorta uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları,Sunulan deliller kapsamında davaya konu meydana gelen kaza nedeniyle davacının rücuen alacak yönünden talebine konu icra takibinde haklı olup olmadığı, haklı olması halinde alacak miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ... ile ...'a tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 09/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Hukuki değerlendirme ve takdir tamamen Yüce Mahkemenize ait olmak üzere, dosyada yer alan davacının iddiaları, davalının savunmaları ve dosyaya sunulan tüm belge ve deliller değerlendirilmek suretiyle yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; 13.05.2021 tarihinde Davacı tarafından sigortalanan ... plaka sayılı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin %18 KDV hariç 34.134,10 TL olabileceği, Hasar onarımında kullanılan parça bedellerinde satıcıların iskontoları hesap edilerek, KDV dahil olarak yapılan ödemeler toplamının 28.322,36 TL olduğu, %18 KDV hariç olarak hesap edildiğinde toplam hasar tutarı olarak 24.487,23 TL (yirmi dört bin dört yüz seksen yedi TL yirmi üç Krş).

Olacağı, Zararın rücu edilebileceği,sigorta şirketinin sigortalıya ödediği tazminat bedelini kusurlu davalıdan talep etme hakkı bulunduğu, Kazada tam kusurun ... plakalı aracın sürücüsüne ait olduğu, Davalı ... A.Ş.’nin sorumluluğunun bulunduğu, zira kiracıya verilen aracın kusur ve sorumlulukları üstleneceği hususu, Davacının tazminat taleplerinin, Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda teminata girdiği,

Uyuşmazlık hususunda tüm ve nihai takdirin Yüce Mahkeme’de olduğu " yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümü bakımından öncelikle davalının uzun süreli araç kiralaması nedeni ile KTK anlamında işleten sıfatının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. Araç maliki davalı ... A.Ş ile dava dışı kiracı ... arasında ... plakalı aracın kiralanması bakımından 30/01/2021 başlangıç tarihli ve belirsiz süreli bireysel paylaşımlı araç kira sözleşmesi düzenlenmiştir. Dava konusu kaza 13/05/2021 tarihinde meydana gelmiştir.

KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, ... E. ve ... K. sayılı kararı).

Her ne kadar bilirkişi raporunda davalının sorumluluğunun bulunduğu belirtilmiş ise de, mahkememizce yapılan hukuki nitelendirme doğrultusunda, dosyada mevcut davalılar arasında yapılan kira sözleşmenin 8.4, 9.6, 10.3 ve 11.- 12.maddeleri uyarınca sözleşmenin bu hükümlerine göre, kiracının kiralanan araca ilişkin diğer ücretlerden de sorumlu olacağı, (m.11.5) sözleşmede belirtilenlerle sınırlı olmamak kaydıyla tüm ücret, ceza ve masraflar ile ücret ve masraf politikası dahilinde belirtilen ücret ve masrafların kiracıdan doğrudan tahsil edileceği; araç üzerindeki fiili hakimiyetinin kiracıya geçeceği, kaza durumunda da sigorta limitleri dışındaki her türlü tazminatın kiracı tarafından karşılanacağı, tüm bu nedenlerle araç üzerindeki fiili hakimiyetin kiracıda olduğu, kira süresince 3. kişilere verilen zararlardan kiracının sorumlu olacağı, kiralayan şirkete yöneltilecek tüm zararların koşulsuz ve şartsız olarak kiracı tarafından karşılanacağı belirtildiğinden davalının KTK anlamında işleten sıfatının bulunmadığı ( aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı) anlaşılmakla davalı ... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.)Davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,

2.)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu karar harcından peşin yatırılan 434,68-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7,08-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,

3.)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4.)Davalı ... Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5.)Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

6.)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/12/2024