5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Bursa ili, ..., Balat Mahallesi 2542 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

1.Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde vasfında olduğunu, buna göre gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa olduğunu, kısmi kamulaştırma nedeniyle arta kalan kısmın kullanıma elverişli olmadığını, taşınmazın tümünün kamulaştırılması gerektiğini ileri sümüştür.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arazi vasfında olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı hazırlandığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, müvekkili idareye vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın değerli bir konumda olduğunu, bedelin düşük belirlendiğini, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, sunulan emsallerin dikkate alınmadığını, önceki irtifak nedeniyle değer kaybının yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

3.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz hazırlandığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, emsal olarak sunulan 2681 ada 1 parselle ilgili kararın Yargıtay tarafından onaylandığını, bu taşınmaza 1.103,00TL/m² bedel belirlendiğini, bu bedelin esas alınması gerektiğini, taşınmazın arta kalan kısmının da kamulaştırılması gerektiğini, arta kalan kısmın Nilüfer Çayı ile demiryolu arasında sıkıştığını, ulaşılmasının imkansız olduğunu, en azından değer kaybı uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen niteliğine, imar durumu ve konumuna göre belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, kamulaştırmadan arta kalan bölümün yüzölçümü ve geometrik durumu nazara alınarak değer azalış oranı uygulanmamasının yerinde olduğu, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, önceki irtifak nedeniyle değer kayıp oranının yerinde olduğu, Mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek taraf vekillerince yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... ... vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki Bursa ili, ..., Balat Mahallesi 2542 ada 1 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer tespiti yerindedir.

3.Davalılar vekillerinin emsal gösterdiği aynı kamulaştırma işlemi kapsamında kalan ve yakın konumdaki taşınmazların imar parseli olduğu, dava konusu taşınmazın ise imar planı dışında kadastral parsel olduğu gözetildiğinde Dairemiz denetiminden geçen komşu parsel dosyalarının güçlü delil olduğu yönündeki itirazlara itibar edilmemiştir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

5.Dosyadaki belgelerde ve Tapu Kadastro Müdürlüğü Parsel Sorgu ekranında yapılan inceleme sonucu; dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan 4246,11 m² kısmının bir cephesinin kısmen komşu parsel ve kısmen Nilüfer Çayı, diğer cephesinin ise hızlı demir yolu hattında kalan kamulaştırmaya konu kısım olduğu gözetildiğinde, kamulaştırmadan arta kalan bölümün yola cephesini kaybedip kaybetmediği, hızlı tren hattı nedeniyle ulaşımının engellenip engellenmediği, kot farkı oluşup oluşmadığı bu sebeplerle bu kısımda değer kaybı olup olmayacağı husularında ek rapor aldırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalılar vekillerinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.